KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 34.
Przepustowość spalarni odpadów wynosi 240 000 ton rocznie. W ciągu 2 miesięcy można do niej dostarczać odpady o maksymalnej masie wynoszącej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepustowość 240 000 t dotyczy 12 miesięcy (roku). Dla 2 miesięcy liczymy proporcję czasu: 2/12 roku, czyli 1/6 rocznej masy. 240 000 t ÷ 6 = 40 000 t. Taka masa jest maksymalna, jeśli dostawy są rozłożone równomiernie w czasie.

Pełne wyjaśnienie:

"Przepustowość 240 000 ton rocznie" oznacza maksymalną masę odpadów, jaką spalarnia może przyjąć w czasie jednego roku, czyli w przyjęciu szkolnym w ciągu 12 miesięcy.

Aby obliczyć, ile można dostarczyć w 2 miesiące, zakładamy proporcjonalność do czasu (stała, równomierna przepustowość). Najpierw zamieniamy 2 miesiące na część roku:

2 miesiące = 2/12 roku = 1/6 roku.

Następnie bierzemy 1/6 z 240 000 t:

240 000 t × 1/6 = 240 000 t ÷ 6 = 40 000 t.

Dlatego odpowiedź "40 000 t" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "20 000 t" odpowiadałoby 1/12 rocznej przepustowości (czyli 1 miesiąc), więc jest zaniżone dla 2 miesięcy.
  • "10 000 t" jest jeszcze bardziej zaniżone i zwykle wynika z przypadkowego dzielenia bez kontroli, jaką część roku reprezentuje 2-miesięczny okres.
  • "60 000 t" mogłoby się pojawić, gdy ktoś błędnie uzna 2 miesiące za 1/4 roku (co byłoby prawdą dla 3 miesięcy) albo pomyli się w dzieleniu 240 000 przez 4 zamiast przez 6.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na miesiące" najpierw zawsze ustal ułamek roku (liczba miesięcy/12), a dopiero potem przelicz masę. To ogranicza ryzyko pomylenia kierunku działania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz przepustowość roczną przez 12, bo rok ma 12 miesięcy. Np. 240 000 t/rok → 240 000 ÷ 12 = 20 000 t na miesiąc. To działa, gdy zakładamy równomierną pracę instalacji w czasie.
Bo przepustowość roczna opisuje maksymalną masę w określonym czasie (roku). Jeśli czas jest krótszy, a zdolność przerobowa stała, to masa skaluje się liniowo z czasem: 2 miesiące to 2/12 rocznej pracy, więc 2/12 rocznej masy.
To limit masy odpadów, jaką instalacja może przyjąć lub przetworzyć w ciągu roku. W praktyce pomaga planować dostawy, magazynowanie i umowy na odbiór odpadów tak, by nie przekroczyć możliwości przerobowych zakładu.
Zawsze gdy przeliczasz z roku na miesiące. Rok to 12 miesięcy, więc 2 miesiące to 2/12 = 1/6. Ułamek 1/4 odpowiada 3 miesiącom (kwartał). Pomyłka 2 miesiące = 1/4 roku to częsty błąd na testach.
Najczęściej: (1) mylenie ułamka roku (np. 2/12 z 2/6), (2) dzielenie przez złą liczbę (4 zamiast 6), (3) pomijanie faktu, że rok ma 12 miesięcy, (4) wybór odpowiedzi "na oko" bez sprawdzenia proporcji.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle tak, bo stosuje się uproszczenie: 1 rok = 12 miesięcy. W praktyce operacyjnej można liczyć dokładniej w dniach pracy instalacji, ale jeśli w treści jest "miesiące", standardowo używa się podziału na 12.
Oceń rząd wielkości: 2 miesiące to mniej niż 1/4 roku, więc wynik musi być mniejszy niż 60 000 t (bo 1/4 z 240 000 to 60 000). Jednocześnie 2 miesiące to więcej niż 1/12 roku, więc wynik musi być większy niż 20 000 t.
Ustal część roku i pomnóż przez wartość roczną: kwartał to 3/12 = 1/4, półrocze to 6/12 = 1/2. Dla 240 000 t/rok: kwartał = 60 000 t, półrocze = 120 000 t. Ta sama metoda działa dla dowolnej liczby miesięcy.
Najpierw przelicz okres na liczbę dób, a potem pomnóż: t/dobę × liczba dób. Jeśli podano miesiące, zwykle w zadaniach trzeba przyjąć założenie z treści (np. 30 dni/miesiąc) albo liczyć w dniach kalendarzowych, jeśli to wskazano.
Przy planowaniu gospodarki odpadami: prognozowaniu strumieni, weryfikacji umów na odbiór, kontroli limitów instalacji i raportowaniu. Takie obliczenia pomagają ocenić, czy planowane ilości odpadów można bezpiecznie i legalnie zagospodarować w danym okresie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przepustowość 240 000 t dotyczy 12 miesięcy (roku).

Źródła:

  • pl.wikipedia.org/wiki/Rok (definicja roku jako jednostki czasu) - dostęp 2026-02-27
  • pl.wikipedia.org/wiki/Tona (jednostka masy: tona) - dostęp 2026-02-27
  • BIPM: The International System of Units (SI) Brochure, 9th edition (podstawy jednostek miar) https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały z matematyki: proporcje i przeliczanie jednostek czasu
  • Notatki z gospodarki odpadami: pojęcia przepustowości i mocy przerobowej instalacji
  • Zadania rachunkowe z planowania strumieni odpadów (miesięczne/roczne zestawienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego