W analizie wypadku przy pracy celem nie jest jedynie wskazanie "kto zawinił", ale ustalenie przyczyn bezpośrednich i źródłowych, aby zaplanować skuteczne działania zapobiegawcze. Dlatego najczęściej wykorzystuje się narzędzia typu RCA, które pomagają przejść od skutku (wypadku) do mechanizmów organizacyjnych i technicznych, które go umożliwiły.
"Metoda drzewa przyczyn" porządkuje fakty i zależności przyczynowo-skutkowe w czasie: od zdarzenia końcowego cofa się do wcześniejszych zdarzeń, warunków i decyzji, które były konieczne, by wypadek nastąpił. Ułatwia to wskazanie miejsc, gdzie można przerwać "łańcuch zdarzeń".
"Metoda 5Y (5xDlaczego)" polega na wielokrotnym zadawaniu pytania "dlaczego?", aby nie zatrzymać się na przyczynie powierzchownej (np. "poślizgnął się"), tylko dojść do przyczyn systemowych (np. organizacja pracy, nadzór, utrzymanie porządku, dobór obuwia, brak oceny ryzyka dla danej czynności). Kluczowe jest opieranie się na dowodach, a nie domysłach.
"Metoda Ishikawy" (diagram przyczynowo-skutkowy) pomaga zebrać i pogrupować możliwe przyczyny w logiczne "gałęzie". W praktyce BHP ułatwia pracę zespołową: identyfikację czynników ludzkich, technicznych, organizacyjnych i środowiskowych oraz wybór tych, które rzeczywiście miały wpływ na zdarzenie.
Pozostałe zestawy odpowiedzi odnoszą się głównie do innych obszarów zarządzania. SWOT i PEST służą analizie strategicznej organizacji, a nie dochodzeniu powypadkowemu. Delphi i AHP wspierają uzgadnianie opinii ekspertów lub podejmowanie decyzji wielokryterialnych, ale nie są typowymi metodami ustalania ciągu przyczyn wypadku. Kaizen/kanban/lean dotyczą doskonalenia procesów i organizacji produkcji; mogą pośrednio wspierać bezpieczeństwo, lecz nie stanowią standardowego zestawu metod do analizy przyczyn konkretnego wypadku.
