Ustalanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy to element postępowania powypadkowego. W praktyce zakładowej (i na egzaminie BHP) kluczowe jest rozróżnienie: co wynika z ustawy, a co jest doprecyzowane w akcie wykonawczym.
Kodeks pracy stanowi podstawę prawną obowiązków pracodawcy w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wskazuje, że po wypadku należy podjąć działania prowadzące do wyjaśnienia zdarzenia. Jednak sama ustawa nie musi zawierać wszystkich szczegółów proceduralnych (np. dokładnych kroków, dokumentów i sposobu dokumentowania ustaleń) – dlatego stosuje się rozporządzenie Rady Ministrów, które reguluje sposób i tryb postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy.
Odpowiedź "rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej" jest nieadekwatna w tym ujęciu, ponieważ pytanie dotyczy regulacji trybu postępowania jako całości i wskazuje na właściwy zestaw: ustawa (Kodeks pracy) + rozporządzenie na poziomie Rady Ministrów. Wariant "Kodeks pracy i rozporządzenie Ministra…" miesza poziomy i organ wydający akt wykonawczy w tym zakresie, przez co nie odpowiada na pytanie w sposób prawidłowy.
Odpowiedź "dyrektywa europejska w zakresie bhp" bywa myląca, bo dyrektywy UE wyznaczają cele i minimalne wymagania, natomiast konkretny krajowy tryb postępowania powypadkowego jest wdrażany i realizowany poprzez przepisy krajowe. Na potrzeby praktyki służby BHP najważniejsze jest więc sięgnięcie do polskich przepisów: podstawy ustawowej oraz aktu wykonawczego regulującego procedurę.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawiają się sformułowania "sposób i tryb postępowania", często chodzi o rozporządzenie wykonawcze, a gdy mowa o obowiązku lub zasadach ogólnych – o ustawę. Poprawna odpowiedź łączy oba poziomy prawa.
