KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 12.
Przy braku kikuta uda optymalnym rozwiązaniem jest zastosowanie protezy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy braku kikuta uda nie ma możliwości zastosowania typowego leja udowego (podciśnieniowego ani silikonowego), bo nie ma segmentu do przenoszenia obciążeń i kontroli protezy.
Dlatego optymalna jest konstrukcja obejmująca miednicę: kosz biodrowy oraz elementy stawowe (biodrowy i kolanowy) i odpowiednia stopa.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek "brak kikuta uda" oznacza, że nie ma zachowanego odcinka uda, na którym można oprzeć zawieszenie i sterowanie protezą typową dla amputacji uda. W takiej sytuacji konstrukcja protezy musi zapewnić:

  • przenoszenie obciążeń przez miednicę (a nie przez udo),
  • zawieszenie stabilne mimo braku kikuta,
  • możliwość kontroli chodu poprzez odpowiednie przeguby i ustawienie.

Odpowiedź "z koszem biodrowym, stawem biodrowym, kolanowym i stopą dynamiczną" jest właściwa, bo opisuje protezę, której podstawą jest kosz biodrowy (element obejmujący okolice miednicy), a więc rozwiązanie adekwatne, gdy nie da się wykonać leja udowego. Dodanie stawu biodrowego wynika z konieczności odtworzenia funkcji stawu w miejscu, gdzie kończyna nie ma już segmentu uda. Staw kolanowy i stopa są niezbędne do uzyskania funkcji podporu i przetaczania w chodzie; wariant ze stopą dynamiczną wskazuje na rozwiązanie nastawione na lepszą sprawność chodu (w granicach możliwości pacjenta).

Odpowiedzi z "lejem podciśnieniowym" oraz "lejem silikonowym" są nieadekwatne, ponieważ oba te rozwiązania zakładają istnienie kikuta, na którym lej może się oprzeć i uszczelnić (mechanizm podciśnienia lub system linerowy). Przy braku kikuta nie ma miejsca na takie zawieszenie i nie da się uzyskać stabilnego przeniesienia sił w sposób typowy dla protez udowych.

Odpowiedź "z koszem udowym, stawem kolanowym, adapterem i stopą dynamiczną" również nie spełnia warunku, bo kosz udowy (lej udowy) wymaga zachowanego uda. Sam adapter i stopa nie rozwiązują kluczowego problemu: braku segmentu do osadzenia i kontroli protezy.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach najpierw zidentyfikuj poziom amputacji, a dopiero potem analizuj elementy dodatkowe (rodzaj stopy, szczegóły zawieszenia). Poziom amputacji determinuje, czy potrzebny jest element obejmujący miednicę oraz czy w ogóle możliwy jest lej udowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza sytuację, w której nie ma zachowanego odcinka uda pozwalającego na osadzenie typowego leja udowego. W praktyce wymaga to przeniesienia obciążeń i zawieszenia protezy przez miednicę, a nie przez kikut.
Kosz biodrowy obejmuje okolice miednicy, dzięki czemu może przejąć funkcję podparcia i stabilizacji, gdy nie ma uda. Umożliwia zawieszenie protezy i przenoszenie sił podczas stania i chodzenia.
Staw biodrowy w protezie odtwarza funkcję ruchu i ustawienia kończyny na poziomie biodra, gdy brakuje segmentu uda. Pomaga uzyskać bardziej kontrolowany chód i poprawne ustawienie w fazie wymachu.
Zwykle nie, ponieważ lej podciśnieniowy wymaga kikuta, na którym można uzyskać uszczelnienie i podparcie tkanek. Bez kikuta nie ma warunków do stabilnego zawieszenia i przeniesienia obciążeń w tym systemie.
Systemy z silikonowym linerem są projektowane do współpracy z kikutem (kontakt, zawieszenie, komfort). Przy braku kikuta uda nie ma miejsca na prawidłowe założenie i działanie linera, więc rozwiązanie staje się nieadekwatne.
Staw kolanowy w protezie pozwala na zginanie i kontrolę fazy podporu oraz wymachu. Jest ważny dla ekonomii chodu, długości kroku i bezpieczeństwa. Bez niego chód jest zwykle mniej płynny i bardziej energochłonny.
Stopa SACH to prosta stopa protezowa o ograniczonej elastyczności i funkcji dynamicznej. Dobiera się ją zwykle, gdy priorytetem jest prostota, stabilność i niższe wymagania funkcjonalne, a nie maksymalny zwrot energii.
Stopa dynamiczna jest zaprojektowana do magazynowania i oddawania energii w trakcie chodu, co może poprawiać płynność i zmniejszać zmęczenie. Stopa SACH jest konstrukcją prostszą, bardziej "statyczną" i zwykle mniej sprężystą.
Jeśli w treści pojawia się brak uda lub bardzo wysoki poziom amputacji, należy myśleć o rozwiązaniach obejmujących miednicę. Wtedy elementy typowe dla protezy udowej (sam lej udowy) przestają wystarczać i potrzebny bywa staw biodrowy.
Najczęściej wybiera się odpowiedź z "nowoczesnym" hasłem (podciśnienie, silikon) bez sprawdzenia, czy istnieje kikut do takiego zawieszenia. Innym błędem jest skupienie się na rodzaju stopy zamiast na podstawie protezy: koszu/leju i poziomie amputacji.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z protetyki kończyn dolnych używane w kształceniu techników ortopedów
  • Materiały dydaktyczne producentów komponentów protezowych (opisy zastosowań stawów i stóp)
  • Atlasy/anatomia funkcjonalna kończyny dolnej w kontekście amputacji i protezowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego