KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 36.
Przy ciągle wciśniętym przycisku START układ opisany diagramem stanów powtarza czynności z kroków 1 do 5. Takie zachowanie układu jest prawidłowe ze względu na działanie
Ilustracja przedstawia diagram stanów, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powtarzanie kroków 1–5 przy stale wciśniętym START jest typowe, gdy warunek przejścia/uruchomienia cyklu jest spełniany jednocześnie przez START i sygnał czujnika 1B1.
To odpowiada koniunkcji (AND). Alternatywa (OR) oznaczałaby, że wystarczy jeden z sygnałów, co zmienia logikę startu cyklu.

Pełne wyjaśnienie:

W sterowaniu sekwencyjnym (diagram stanów, sekwencja kroków) o przejściu do kolejnego kroku lub o ponownym rozpoczęciu cyklu decydują warunki logiczne zapisane dla przejść. Jeżeli operator trzyma stale wciśnięty przycisk START, to sygnał START utrzymuje stan "1" przez cały czas.

Jeżeli dodatkowo w logice przejścia występuje wymaganie sygnału z czujnika 1B1, to cykl będzie się powtarzał tylko wtedy, gdy spełnione są oba warunki jednocześnie: START=1 oraz 1B1=1. Taka zależność to koniunkcja (operator AND). W praktyce oznacza to: przycisk START sam w sobie nie "wymusza" przejścia, lecz jedynie zezwala na wykonanie cyklu, a czujnik potwierdza właściwy stan obiektu (np. pozycję startową) potrzebny do ponownego rozpoczęcia.

Odpowiedź z czujnikiem 2B2 w kroku 3 jest błędna, ponieważ odnosi się do innego etapu sekwencji i nie wyjaśnia mechanizmu zapętlenia 1–5 przy trzymanym START; taki czujnik może sterować pojedynczym przejściem, ale nie tłumaczy zależności "START i 1B1" opisującej powtarzanie cyklu. Podobnie odpowiedź z czujnikiem 2B1 w kroku 4 dotyczy innego przejścia i nie stanowi uzasadnienia, dlaczego cały blok 1–5 wykonuje się ponownie przy stale aktywnym START.

Odpowiedź o alternatywie sygnałów START i 1B1 jest niepoprawna, bo alternatywa (OR) oznacza, że do spełnienia warunku wystarczy START albo 1B1. Przy stale wciśniętym START warunek OR byłby spełniony niezależnie od stanu czujnika, co zwykle prowadziłoby do innego (często zbyt "łatwego") wyzwalania przejść, a nie do kontrolowanego powtarzania cyklu zależnego od potwierdzenia czujnika.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "ciągle wciśnięty START" i "powtarzanie czynności", szukaj w diagramie warunku, który może być stale spełniony przez START, ale jednocześnie wymaga potwierdzenia czujnika. To typowy wzorzec zezwolenia (START) + warunek bezpieczeństwa/pozycji (czujnik) realizowany koniunkcją.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koniunkcja to zależność logiczna typu AND: wynik jest "1" tylko wtedy, gdy wszystkie wymagane sygnały wejściowe są "1". W sterowaniu maszyn oznacza to zwykle warunek "zezwolenie + potwierdzenie", np. START oraz czujnik położenia muszą być jednocześnie aktywne.
Alternatywa to operator OR: warunek jest spełniony, gdy aktywny jest co najmniej jeden z sygnałów. W praktyce może to dawać "łatwiejsze" przejście w sekwencji, bo wystarczy START albo czujnik. To bywa ryzykowne, jeśli czujnik miał być obowiązkowym potwierdzeniem stanu.
Jeśli START jest traktowany jako stałe zezwolenie (sygnał utrzymany), to po dojściu sekwencji do końca warunek startu może być od razu ponownie spełniony. Gdy dodatkowo wymagany jest czujnik stanu początkowego, układ wraca do kroku 1 dopiero po potwierdzeniu właściwej pozycji.
W zapisie warunku przejścia AND oznacza konieczność spełnienia kilku przesłanek jednocześnie (np. START oraz 1B1). OR oznacza dopuszczenie różnych dróg spełnienia warunku (np. START lub 1B1). Na egzaminie kluczowe jest sprawdzenie, czy czujnik jest wymagany, czy tylko alternatywny.
Czujnik w pętli zwykle potwierdza stan, bez którego nie wolno rozpocząć kolejnego cyklu (np. pozycję bazową, obecność detalu, zamknięcie osłony). Dzięki temu samo trzymanie START nie uruchamia cyklu "w ciemno", tylko wymaga realnego spełnienia warunku procesu.
To zależy od projektu. Impuls START uruchamia cykl raz i potem nie wpływa na dalszą pracę. Sygnał podtrzymany (trzymany) działa jak zezwolenie: dopóki jest aktywny, automat może powtarzać cykl, o ile inne warunki (czujniki) również są spełnione. Pytanie opisuje właśnie sytuację sygnału podtrzymanego.
Łatwo skojarzyć "powtarzanie" z czujnikiem występującym w środku sekwencji (np. krok 3 lub 4), ale zapętlenie całego zakresu 1–5 zwykle zależy od warunku powrotu lub ponownego startu. Wtedy kluczowe są sygnały użyte w logice rozpoczęcia cyklu, a nie dowolny czujnik pośredni.
Najczęstsze błędy to: traktowanie START jak jednorazowego impulsu mimo opisu "ciągle wciśnięty", mylenie AND z OR na podstawie intuicji językowej oraz skupienie na numerach czujników zamiast na ich funkcji w warunku przejścia. Pomaga czytanie: "co musi być prawdą, żeby przejść dalej?".
Taki warunek stosuje się, gdy trzeba mieć zarówno decyzję operatora (START jako zezwolenie), jak i potwierdzenie stanu obiektu (czujnik). Przykładowo: cykl może się rozpocząć tylko, gdy operator chce uruchomić maszynę i jednocześnie układ jest w położeniu startowym lub spełnia warunek bezpieczeństwa.
Ćwicz na prostych przykładach: zapisuj tabelki prawdy dla AND i OR, a potem przenoś to na warunki przejść w sekwencji. Dobrą metodą jest czytanie warunku na głos: AND = "i jednocześnie", OR = "lub". Następnie sprawdzaj, co się stanie, gdy jeden sygnał jest stale aktywny (np. trzymany START).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że powtarzanie kroków 1–5 przy stale wciśniętym START jest typowe, gdy warunek przejścia/uruchomienia cyklu jest spełniany jednocześnie przez START i sygnał czujnika 1B1.To odpowiada koniunkcji (AND).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do automatyki/sterowania sekwencyjnego (diagram stanów, SFC)
  • Materiały dydaktyczne o logice boolowskiej w układach sterowania
  • Dokumentacja środowisk do programowania sterowników (sekcje o sekwencerach/diagramach stanów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego