KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 37.
Przy pierwszym przekazywaniu przez jednostkę archiwaliów do archiwum państwowego, do spisów zdawczo-odbiorczych należy dołączyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest "notatka informacyjna…", ponieważ przy pierwszym przekazaniu archiwaliów archiwum państwowe musi otrzymać podstawowe dane o twórcy i stosowanym systemie kancelaryjnym, aby właściwie zidentyfikować proweniencję i kontekst dokumentacji. Pozostałe propozycje dotyczą raczej wewnętrznej ewidencji, a nie standardowego załącznika do spisów.

Pełne wyjaśnienie:

Przy pierwszym przekazywaniu archiwaliów do archiwum państwowego kluczowe jest przekazanie nie tylko samych jednostek archiwalnych ujętych w spisach zdawczo-odbiorczych, ale także kontekstu ich wytworzenia. Dlatego właściwym załącznikiem jest notatka informacyjna zawierająca podstawowe dane o organizacji, zakresie działania instytucji oraz o stosowanym systemie kancelaryjnym. Taki dokument pozwala archiwum państwowemu zrozumieć, jak i dlaczego powstała dokumentacja, jak była rejestrowana, porządkowana i klasyfikowana, co ułatwia późniejszą identyfikację proweniencji oraz opracowanie zasobu.

Odpowiedź "księgę nabytków i ubytków" jest nieadekwatna, bo tego typu księgi kojarzą się z ewidencją ruchu zasobu w danej jednostce (pozyskania/ubytki), a nie z informacją o twórcy i sposobie prowadzenia kancelarii. W procedurze przekazania do archiwum państwowego liczy się przede wszystkim spis oraz dane identyfikujące twórcę i system, w jakim akta powstawały.

Odpowiedź "ewidencję całego zasobu archiwum zakładowego" również nie trafia w istotę pierwszego przekazania. Archiwum państwowe potrzebuje informacji i spisów dotyczących przekazywanej partii archiwaliów, a nie pełnej, wewnętrznej ewidencji całego archiwum zakładowego, która może mieć inną strukturę i służy innym celom organizacyjnym.

Odpowiedź "kartotekę archiwów" jest zbyt ogólna i nie opisuje typowego, wymaganego załącznika do spisów zdawczo-odbiorczych. Kartoteki są formą pomocy ewidencyjnej, lecz w tym pytaniu chodzi o konkretny dokument wprowadzający: krótką charakterystykę instytucji (twórcy) i jej kancelarii.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "pierwsze przekazanie" oraz "spisy zdawczo-odbiorcze", szukaj odpowiedzi, która dostarcza archiwum przejmującemu informacji o twórcy i o sposobie powstawania akt (system kancelaryjny), a nie narzędzi stricte magazynowo-ewidencyjnych używanych wewnątrz jednostki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spis zdawczo-odbiorczy to wykaz jednostek archiwalnych przekazywanych między jednostkami (np. do archiwum państwowego). Zawiera dane identyfikujące akta (sygnatury, tytuły, daty skrajne, liczbę jednostek), aby można było jednoznacznie potwierdzić, co zostało przekazane i przyjęte.
Notatka informacyjna daje archiwum państwowemu kontekst: czym zajmowała się instytucja, jak była zorganizowana i jak prowadziła kancelarię. Bez tego trudniej ustalić proweniencję, zrozumieć układ akt i poprawnie je opracować, nawet jeśli same spisy są formalnie kompletne.
Powinna obejmować podstawowe dane o organizacji i zakresie działania jednostki oraz informacje o stosowanym systemie kancelaryjnym (np. sposób rejestracji spraw, układ rzeczowy, zasady znakowania). Chodzi o syntetyczny opis, który ułatwia identyfikację i interpretację przekazywanych archiwaliów.
Najczęściej myli się dokumenty "dla przekazania" z narzędziami ewidencji wewnętrznej. Uczniowie wybierają odpowiedzi brzmiące urzędowo (księgi, kartoteki), choć pytanie dotyczy załącznika opisującego twórcę i system kancelaryjny, czyli kontekst powstania dokumentacji.
Nie. Księga nabytków i ubytków to forma ewidencji zmian zasobu w danej jednostce, natomiast załącznik do spisu przy pierwszym przekazaniu ma przede wszystkim opisać instytucję (twórcę) oraz jej system kancelaryjny. To dwa różne cele i różne dokumenty.
Szukaj w treści pytania słów: "pierwsze przekazanie", "do archiwum państwowego", "dołączyć do spisów". Wtedy poprawna odpowiedź zwykle dotyczy opisu twórcy i sposobu prowadzenia kancelarii (systemu kancelaryjnego), a nie wykazów całego zasobu czy kartotek pomocniczych.
System kancelaryjny wpływa na układ akt, nazewnictwo teczek, znaki spraw i logikę rejestracji dokumentów. Znajomość tego systemu pomaga archiwistom poprawnie odczytywać zależności między sprawami, zachować właściwy porządek i trafnie opisywać serię akt podczas opracowania.
Pełna ewidencja zasobu jest potrzebna przede wszystkim do zarządzania archiwum zakładowym: kontroli stanu, lokalizacji i obiegu jednostek, a także planowania brakowania i przekazywania. W samym pytaniu egzaminacyjnym chodzi jednak o dokument towarzyszący pierwszemu przekazaniu do archiwum państwowego.
Ćwicz rozróżnianie: dokumenty przekazania (spis + informacje o twórcy) vs narzędzia ewidencji wewnętrznej (kartoteki, rejestry, księgi). Dobrze działa też tworzenie krótkich fiszek: "pierwsze przekazanie" → "notatka o instytucji i systemie kancelaryjnym".
Najczęściej mylone są różne wykazy i rejestry (np. ewidencje zasobu, księgi zmian, kartoteki), bo brzmią "bardziej archiwalnie". Mechanizm błędu polega na utożsamianiu każdej ewidencji z dokumentacją przekazania, choć notatka informacyjna ma charakter opisowy i kontekstowy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe propozycje dotyczą raczej wewnętrznej ewidencji, a nie standardowego załącznika do spisów."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (wskazanie ogólne – brak precyzyjnej weryfikacji aktualnego tekstu jednolitego i numeru Dz.U.)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw archiwistyki i kancelarii (procedury przekazywania materiałów archiwalnych)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji EKA.2 dotyczące spisów zdawczo-odbiorczych i ewidencji
  • Wytyczne i poradniki metodyczne archiwów państwowych dotyczące przekazywania materiałów archiwalnych (jeśli dostępne w danej jednostce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego