KWALIFIKACJA SPC7 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 6.
Przy produkcji witaminizowanego soku jabłkowego według poniższej tabeli, określ, który z parametrów nie jest zgodny z normą jakościową PN-A-75951.
Parametr Wartość
Zawartość cukru 10 g/100 ml
Zawartość kwasu jabłkowego 0.5 g/100 ml
Zawartość błonnika 0.2 g/100 ml
Zawartość witaminy C 20 mg/100 ml
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W soku jabłkowym witaminizowanym norma PN-A-75951 wymaga minimalnej zawartości witaminy C na określonym poziomie.
Podana w tabeli wartość 20 mg/100 ml jest zbyt niska względem progu dla soków wzbogacanych, więc to ten parametr wskazuje niezgodność jakościową.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o witaminizowany sok jabłkowy, czyli produkt wzbogacany (najczęściej) kwasem L-askorbinowym. W takim wyrobie nie ocenia się wyłącznie "typowości" parametrów dla jabłek, ale przede wszystkim zgodność z wymaganiem normowym dotyczącym deklarowanego wzbogacania.

Norma PN-A-75951 dla soków witaminizowanych wskazuje minimalny poziom witaminy C. Jeśli w tabeli widnieje 20 mg/100 ml, to jest to wartość poniżej wymaganego minimum dla soków wzbogacanych, więc parametr "Zawartość witaminy C" jest niezgodny z normą.

  • "Zawartość cukru" na poziomie 10 g/100 ml jest typowa dla soku jabłkowego (wynika z naturalnych cukrów owocowych) i sama w sobie nie przesądza o niezgodności normowej.
  • "Zawartość kwasu jabłkowego" trzeba interpretować ostrożnie, bo kwasowość bywa podawana w różnych jednostkach (często jako g/l). Sama wartość z tabeli nie wskazuje jednoznacznie na przekroczenie, a kluczowe kryterium w tym zadaniu dotyczy witaminizacji.
  • "Zawartość błonnika" nie jest typowym parametrem normowym dla soków (zwłaszcza klarownych), a jego poziom zależy od tego, czy sok jest mętny/przecierowy. Brak jednoznacznego progu w przywołanym kontekście sprawia, że nie jest to najlepszy wskaźnik niezgodności w tym zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na słowa "witaminizowany/wzbogacany". To zmienia kryterium oceny: porównujesz wtedy wynik z wymaganiem minimalnym dla dodatku, a nie z typową naturalną zawartością w surowcu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sok witaminizowany to sok, do którego celowo dodano witaminę (najczęściej witaminę C jako kwas L-askorbinowy). Taki produkt powinien spełniać wymagania jakościowe dla wzbogacania, czyli mieć co najmniej określony poziom witaminy C, jeśli odwołujemy się do normy.
Bo wzbogacanie jest deklaracją jakościową: producent dodaje witaminę C i ma osiągnąć minimum wymagane przez normę. Jeśli poziom jest niższy, produkt może być "niedowitaminizowany", a parametr jakościowy jest niezgodny mimo że inne cechy soku wyglądają typowo.
Kluczowe są słowa w treści: "naturalny", "witaminizowany", "wzbogacany witaminą C" albo wskazanie konkretnej normy dla soków wzbogacanych. Gdy tego brakuje, łatwo o niejednoznaczność, bo naturalne soki mogą mieć bardzo niską zawartość witaminy C.
Nie zawsze. Zgodność ocenia się przez porównanie do wymagań (np. minimalnego poziomu) i do tego, co deklaruje producent. Jeśli sok ma być witaminizowany, ale ma witaminy C za mało, to jest niezgodny. Jeśli jest naturalny, sama witamina C zwykle nie ma progu minimalnego.
Najczęstsze są dwa: mieszanie jednostek (g/l, g/100 ml, mg/100 ml) oraz brak odniesienia do rodzaju produktu (naturalny vs wzbogacany). Uczeń widzi liczby i wybiera "dziwną" wartość, zamiast sprawdzić, jaki parametr ma próg w normie.
Bo różni się od pozostałych jednostek (g/100 ml) i "rzuca się w oczy", więc łatwo wybrać odpowiedź mechanicznie. Na egzaminie trzeba jednak ocenić zgodność z wymaganiem, a nie to, co wygląda inaczej. Witaminy często podaje się w mg, więc to nie jest błąd sam w sobie.
Zależy od typu soku. W sokach klarownych błonnika są ilości śladowe, a w mętnych może być go więcej (to efekt obecności cząstek miąższu). W wielu zadaniach szkolnych błonnik nie ma jednoznacznego progu normowego, więc rzadko jest najlepszym wskaźnikiem niezgodności.
Najpierw porównaj jednostki. Kwasowość bywa wyrażana np. jako g/l w przeliczeniu na kwas jabłkowy. Jeśli w tabeli jest g/100 ml, trzeba przeliczyć (1 l = 10×100 ml). Bez przeliczenia łatwo błędnie uznać wynik za za wysoki lub za niski.
Dodaje się go, gdy produkt ma być wzbogacony w witaminę C lub gdy witamina C pełni funkcję przeciwutleniacza (ogranicza niekorzystne zmiany, np. utlenianie). W dokumentacji jakościowej ważne jest wtedy potwierdzenie, że osiągnięto wymagany poziom dodatku.
Ucz się rozpoznawać "słowa-klucze" (np. witaminizowany) i kojarzyć je z parametrem mającym próg minimalny/maksymalny. Ćwicz też szybkie przeliczenia jednostek i czytanie tabel. To pozwala odróżnić parametry opisowe od tych, które decydują o zgodności z normą.
info

Około 39% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • PN-A-75951:1994 "Przetwory owocowe. Soki owocowe", wymagania dla soków witaminizowanych (minimalna zawartość witaminy C).
  • AIJN, "Code of Practice for Fruit Juices" (dokument branżowy dotyczący jakości i autentyczności soków).

Materiały:

  • Treść normy PN-A-75951:1994 (wymagania jakościowe dla soków owocowych)
  • Materiały dydaktyczne z technologii przetwórstwa owoców i warzyw (soki, nektary, napoje)
  • Poradniki kontroli jakości w przemyśle spożywczym (parametry, jednostki, interpretacja wyników)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego