KWALIFIKACJA AUD2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 22.
Przy wykonywaniu zdjęć ustalono prawidłowe parametry ekspozycji: f/11 i 1/250 s. Które parametry ekspozycji w danych warunkach oświetleniowych należy zastosować, aby uzyskać maksymalną głębię ostrości?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalną głębię ostrości uzyskuje się przez domknięcie przysłony (większa liczba f).
Z f/11 na f/22 to zmiana o 2 stopnie (mniej światła), więc aby zachować ekspozycję trzeba wydłużyć czas z 1/250 s do ok. 1/60 s. Dlatego poprawne jest: f/22 i 1/60 s.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu punktem wyjścia są prawidłowe parametry ekspozycji: f/11 i 1/250 s (czyli takie, które dają poprawne naświetlenie w danych warunkach oświetleniowych). Następnie trzeba dobrać inne ustawienia tak, aby:

  • uzyskać maksymalną głębię ostrości,
  • jednocześnie zachować poprawną ekspozycję (ten sam poziom naświetlenia).

Głębia ostrości rośnie, gdy przysłona jest bardziej domknięta, czyli gdy wybieramy większą liczbę f (np. f/16, f/22). Z podanych opcji największą liczbą f jest f/22, więc to ona realizuje cel "maksymalnej" głębi ostrości w ramach odpowiedzi.

Domknięcie przysłony zmniejsza ilość światła wpadającego na matrycę. Skala przysłon jest stopniowana "w stopniach" (EV). Przejście z f/11 na f/16 to 1 stopień mniej światła, a z f/16 na f/22 to kolejny 1 stopień. Razem f/11 → f/22 = 2 stopnie mniej światła. Aby skompensować te 2 stopnie i utrzymać ekspozycję, trzeba wydłużyć czas migawki o 2 stopnie: 1/250 s → 1/125 s (1 stopień) → ok. 1/60 s (drugi stopień).

Dlatego odpowiedź "f/22 i 1/60 s" jest właściwa: maksymalizuje głębię ostrości przez domknięcie przysłony i równoważy to dłuższym czasem.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

  • "f/5,6 i 1/500 s" oraz "f/5,6 i 1/60 s": przysłona f/5,6 jest znacznie bardziej otwarta niż f/11, co zmniejsza głębię ostrości (efekt przeciwny do wymaganego).
  • "f/22 i 1/500 s": przysłona f/22 zwiększa głębię ostrości, ale bardzo krótki czas 1/500 s dodatkowo ogranicza ilość światła. W praktyce prowadziłoby to do silnego niedoświetlenia w porównaniu do ustawień wyjściowych, więc nie spełnia warunku "w danych warunkach oświetleniowych" przy zachowaniu poprawnej ekspozycji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy jednocześnie głębi ostrości i poprawnej ekspozycji, najpierw wybierz przysłonę (DOF), a dopiero potem dobierz czas/ISO do wyrównania ekspozycji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Im bardziej domknięta przysłona (większa liczba f, np. f/16, f/22), tym większa głębia ostrości, czyli większy zakres odległości w kadrze wygląda na ostry. Bardziej otwarta przysłona (mniejsza liczba f, np. f/2.8, f/5.6) daje płytszą głębię ostrości.
Domknięcie przysłony zmniejsza ilość światła wpadającego do aparatu. Żeby zachować tę samą ekspozycję (podobną jasność zdjęcia), trzeba to światło "odrobić" dłuższym czasem naświetlania lub wyższym ISO. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle kompensuje się czasem.
Zmiana o 1 stopień (EV) oznacza podwojenie lub połowę ilości światła. Przykładowo: skrócenie czasu z 1/125 s do 1/250 s to 1 stopień mniej światła, a domknięcie przysłony z f/8 do f/11 także daje 1 stopień mniej światła.
Przejście z f/11 na f/22 to 2 stopnie mniej światła. Aby utrzymać ekspozycję, trzeba wydłużyć czas o 2 stopnie, np. 1/250 s → 1/125 s → ok. 1/60 s. W praktyce aparat może oferować także 1/80 s lub 1/50 s w zależności od skali.
Nie. Większa liczba f zwiększa głębię ostrości, ale może wymusić dłuższy czas (ryzyko poruszenia) i w pewnym zakresie może pojawić się dyfrakcja obniżająca mikroostrość. Na egzaminie, gdy pytają o "maksymalną głębię ostrości", zwykle wybiera się największą liczbę f z opcji.
Maksymalna głębia ostrości jest często potrzebna w krajobrazie, architekturze, fotografii wnętrz i produktowej, gdy ważne jest, aby wiele planów było czytelnych i ostrych. Wtedy fotograf dobiera bardziej domkniętą przysłonę i stabilizuje aparat (np. statyw).
Mała (płytka) głębia ostrości jest korzystna w portrecie, fotografii reportażowej lub detalach, gdy chcesz odseparować temat od tła. Osiąga się ją przez bardziej otwartą przysłonę (mniejsza liczba f), dłuższą ogniskową i mniejszą odległość od fotografowanego obiektu.
Najczęstszy błąd to wybór przysłony f/5.6 "bo będzie jaśniej", mimo że pytanie dotyczy głębi ostrości. Drugi błąd to brak kompensacji: domknięcie przysłony bez wydłużenia czasu (lub odwrotnie). Warto myśleć stopniami i zawsze sprawdzać ekwiwalencję ekspozycji.
Domknięcie przysłony jest podstawowym sposobem, ale nie jedynym. Głębię ostrości zwiększa też krótsza ogniskowa i większa odległość fotografowania. W praktyce dobiera się kompromis: przysłona dla DOF, ogniskowa dla kadru i czas/ISO dla ekspozycji oraz uniknięcia poruszenia.
Najpierw identyfikuj cel: tu "maksymalna głębia ostrości" = największa liczba f. Potem sprawdź, czy czas migawki zmieniono w przeciwną stronę, aby zachować ekspozycję. Jeśli przysłona jest bardziej domknięta, czas powinien być dłuższy (lub ISO wyższe).
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Dlatego poprawne jest: f/22 i 1/60 s."

Źródła:

  • Cambridge in Colour, "Depth of Field" (sekcja o wpływie przysłony na głębię ostrości), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/depth-of-field.htm - dostęp 2026-03-01
  • Cambridge in Colour, "Camera Exposure" (sekcje o przysłonie, czasie migawki i stopniach ekspozycji), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/camera-exposure.htm - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN), "F-number" (zależność liczby f od ilości światła i skala przysłon), https://en.wikipedia.org/wiki/F-number - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Poradniki o "stopniach" ekspozycji i ekwiwalentnych ustawieniach
  • Materiały o głębi ostrości i zależnościach przysłony od DOF
  • Kalkulatory głębi ostrości (online) do ćwiczeń na ogniskowych i dystansach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego