KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 20.
Przy wykonywaniu zdjęcia panoramicznego ustalono parametry ekspozycji: czas naświetlania 1/125 s, liczba przysłony f/11. Które parametry ekspozycji należy zastosować, po założeniu na obiektyw filtra o współczynniku krotności 2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr o współczynniku krotności 2 przepuszcza 2× mniej światła, więc trzeba zwiększyć ekspozycję o 1 działkę (1 EV). Najprościej wydłużyć czas naświetlania o 1 stopień: z 1/125 s do ok. 1/60 s, pozostawiając przysłonę f/11 bez zmian (stała głębia ostrości).

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik krotności filtra równy 2 oznacza, że do matrycy/filmu dociera dwukrotnie mniej światła niż bez filtra. Aby zachować tę samą jasność zdjęcia, trzeba więc wykonać kompensację ekspozycji o 1 działkę (1 EV), bo jedna działka odpowiada zmianie ilości światła 2×.

W zadaniu parametry wyjściowe to 1/125 s i f/11. Kompensację o 1 EV można wykonać na dwa główne sposoby:

  • wydłużyć czas o 1 działkę (wpuścić 2× więcej światła przez dłuższe naświetlanie),
  • otworzyć przysłonę o 1 działkę (wpuścić 2× więcej światła większym otworem).

Jeżeli chcemy zachować przysłonę f/11 (np. dla spójnej głębi ostrości w panoramie), wybieramy zmianę czasu. Standardowa skala czasów migawki idzie co 1 EV: … 1/125 → 1/60 → 1/30 … Zatem poprawny czas po założeniu filtra o krotności 2 to około 1/60 s przy niezmienionej przysłonie f/11.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Odpowiedź z parametrami "1/60 s, f/8" zmienia dwa parametry w kierunku jaśniej. To daje łącznie około +2 EV (1 EV z czasu i 1 EV z przysłony), czyli prześwietlenie względem wymaganego +1 EV.
  • Odpowiedź "1/125 s, f/8" otwiera przysłonę o 1 działkę (z f/11 do f/8), co co prawda daje +1 EV, ale nie spełnia wariantu utrzymania f/11; dodatkowo w panoramach często dąży się do stałej przysłony dla spójnej głębi ostrości.
  • Odpowiedź "1/125 s, f/5,6" otwiera przysłonę o około 2 działki (f/11 → f/8 → f/5,6), czyli daje około +2 EV, a to za dużo jak na filtr o krotności 2.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą regułę krotność 2 = +1 EV. Następnie wykonaj kompensację tylko jednym parametrem (czas albo przysłona), jeśli nie ma dodatkowych warunków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Współczynnik krotności 2 oznacza, że filtr przepuszcza około 2× mniej światła. Żeby uzyskać taką samą jasność zdjęcia, trzeba zwiększyć ekspozycję o 1 działkę (1 EV), czyli np. wydłużyć czas lub otworzyć przysłonę o jeden stopień.
Krotność 2 to kompensacja o +1 EV. Najprościej wydłużyć czas 2×, np. z 1/125 s do około 1/60 s (standardowy krok). Jeśli aparat ma nietypowe stopniowanie, szukaj wartości najbliższej podwojeniu czasu.
Stała przysłona pomaga utrzymać spójną głębię ostrości i podobny wygląd rozmycia w całej serii kadrów. Zmiana przysłony między ujęciami może powodować różnice w ostrości i winietowaniu, co utrudnia łączenie zdjęć w panoramę.
Najczęstsze błędy to: pomylenie krotności z liczbą działek, zmiana dwóch parametrów naraz (czas i przysłona), a także odwrócenie zależności przysłony (większe f/ daje mniej światła). Pomaga liczenie EV krok po kroku.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się uproszczenie: 2× = 1 EV. W praktyce transmisja filtra może się różnić zależnie od modelu i długości fali, ale do obliczeń i pracy terenowej używa się podanej przez producenta krotności lub liczby stopni.
Jeśli chcesz kompensować przysłoną o +1 EV, otwierasz ją o jeden stopień, np. z f/11 do f/8. Wtedy czasu nie zmieniasz. Pamiętaj, że otwarcie przysłony zmienia głębię ostrości, co może być niepożądane w panoramach.
Wydłużenie czasu jest korzystne, gdy chcesz zachować głębię ostrości i charakter obrazu (np. stałe f/11). Warunek: aparat musi być stabilny (statyw) albo czas nadal na tyle krótki, by uniknąć poruszenia.
Nie ma takiej konieczności, jeśli możesz skompensować ekspozycję czasem lub przysłoną. Zmiana ISO to dodatkowy parametr, który wpływa na szum i jakość. W testach zwykle zakłada się stałe ISO, chyba że pytanie wyraźnie dopuszcza jego zmianę.
Policz działki: jeśli czas wydłużono o 1 EV i przysłonę otwarto o 1 EV, to łącznie jest +2 EV. Dla filtra o krotności 2 potrzebujesz tylko +1 EV, więc taka odpowiedź oznaczałaby prześwietlenie.
W typowej skali pełnych działek: 1/125 s → 1/60 s → 1/30 s. Każdy krok w prawo to +1 EV (dłuższy czas, jaśniej). W aparatach z 1/3 EV pojawią się wartości pośrednie, ale zasada 2× na 1 EV pozostaje taka sama.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że filtr o współczynniku krotności 2 przepuszcza 2× mniej światła, więc trzeba zwiększyć ekspozycję o 1 działkę (1 EV).

Źródła:

  • Wikipedia: "Exposure value" (zależność 1 EV = 2×), https://en.wikipedia.org/wiki/Exposure_value - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia: "Filter factor" (znaczenie współczynnika filtra i kompensacji ekspozycji), https://en.wikipedia.org/wiki/Filter_factor - dostęp 2026-03-02
  • Cambridge in Colour: "Exposure" (podstawy ekspozycji i działki), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/camera-exposure.htm - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Tablice działek ekspozycji (EV) dla czasu i przysłony
  • Instrukcje producentów filtrów (pojęcie filter factor / stopnie)
  • Podstawy ekspozycji w fotografii: rozdziały o trójkącie ekspozycji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego