KWALIFIKACJA HGT12 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 23.
Przygotowujesz danie, które składa się z trzech składników. Koszt każdego składnika wynosi odpowiednio: 5 zł, 10 zł i 15 zł. Jakie jest Twoje całkowite food cost dla tego dania?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Food cost w tym zadaniu oznacza sumę kosztów użytych składników. Dodajemy więc koszty: 5 zł + 10 zł + 15 zł = 30 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pominięcia składnika lub błędnego dodawania, a nie z poprawnej kalkulacji kosztu surowców.

Pełne wyjaśnienie:

W gastronomii pojęcie food cost bywa używane jako koszt surowców (produktów) zużytych do przygotowania potrawy. W tym zadaniu podano wyłącznie koszty trzech składników, więc całkowity food cost jest po prostu sumą kosztów składników.

Krok po kroku:

  1. Koszt 1. składnika: 5 zł
  2. Koszt 2. składnika: 10 zł
  3. Koszt 3. składnika: 15 zł
  4. Suma: 5 + 10 + 15 = 30 zł

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 15 zł – to koszt tylko jednego (najdroższego) składnika. Mechanicznie "bierze się" liczbę z treści, ale food cost dla dania z trzech składników musi uwzględniać wszystkie trzy.
  • 45 zł – to zawyżony wynik; mógłby powstać np. przez podwójne doliczenie jednego składnika albo pomylenie działań w pośpiechu. Suma trzech liczb 5, 10 i 15 nie może dać 45.
  • 60 zł – również wynik zawyżony, często wynikający z błędnego założenia, że należy zastosować jakiś narzut lub mnożnik. W treści jednak nie ma informacji o narzutach, liczbie porcji, marży ani kosztach dodatkowych (robocizna, energia), więc nie wolno ich dopisywać.

Wskazówka egzaminacyjna: szybki test sensowności: suma kosztów kilku składników musi być większa niż największy pojedynczy koszt (tu 15 zł). Jeśli wynik jest równy 15 zł albo "podejrzanie wysoki", warto ponownie wykonać dodawanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Food cost to koszt surowców (produktów) zużytych do przygotowania potrawy. Najczęściej liczy się go jako sumę kosztów składników użytych w recepturze dla danej porcji/ilości. Nie obejmuje automatycznie robocizny, energii czy kosztów stałych, jeśli nie podano tego w zadaniu.
W najprostszym ujęciu dodajesz koszty wszystkich składników: food cost = koszt1 + koszt2 + koszt3 + .... Kluczowe jest, aby nie pominąć żadnego składnika i nie dopisywać narzutów, jeśli zadanie mówi tylko o kosztach produktów.
Bo w treści podano wyłącznie koszty trzech składników i pytanie dotyczy całkowitego kosztu dania z tych składników. W takiej sytuacji jedyną poprawną operacją jest zsumowanie liczb: 5 + 10 + 15. Nie ma danych o marży, liczbie porcji ani kosztach dodatkowych.
Nie. Food cost to koszt surowców, a cena sprzedaży zwykle obejmuje także narzut na pokrycie kosztów pracy, energii, strat, podatków oraz zysku. Na egzaminie zawsze czytaj, czy pytanie dotyczy kosztu surowców, czy ceny, bo to różne wielkości.
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednego składnika, zsumowanie tylko dwóch wartości, przepisanie liczby bez liczenia, oraz "dopisywanie" marży/narzutu mimo braku informacji w treści. Pomaga szybka kontrola: wynik musi być większy niż największy pojedynczy koszt składnika.
Zależy od definicji przyjętej w zadaniu lub w danym zakładzie. Często food cost oznacza wyłącznie koszt produktów spożywczych. Robocizna i energia mogą wchodzić w koszt wytworzenia lub koszt całkowity. Na egzaminie trzymaj się danych podanych w pytaniu.
Użyj testu "na rozsądek": suma kilku dodatnich kosztów musi być większa od największego z nich. Jeśli masz składniki 5, 10 i 15, wynik nie może być 15 ani mniejszy. Jeśli wynik jest bardzo duży, sprawdź, czy nie policzono czegoś podwójnie.
Najpierw liczysz koszt całej receptury (sumujesz koszty wszystkich składników dla całej ilości), a potem dzielisz przez liczbę porcji. Ważne jest konsekwentne przeliczanie jednostek (g, kg, ml, l) i używanie kosztu zakupu w tej samej jednostce.
Poza cenami składników przydają się: gramatury, liczba porcji, współczynniki ubytków i strat, ewentualne koszty opakowań oraz informacja, czy liczyć tylko surowce, czy pełny koszt wytworzenia. Bez tych danych można wykonać jedynie uproszczoną kalkulację.
Ćwicz: sumowanie kosztów składników, przeliczanie na porcję, obliczanie marży i narzutu (gdy są podane), oraz kontrolę wyniku. Warto robić zadania w arkuszu kalkulacyjnym i zawsze dopisywać jednostki (zł, zł/porcję), żeby nie zgubić sensu obliczeń.
info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Food cost w tym zadaniu oznacza sumę kosztów użytych składników."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Koszt własny sprzedaży" (sekcja: pojęcie kosztu i suma składowych), https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_w%C5%82asny_sprzeda%C5%BCy - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (EN) – "Cost" (basic definition: amount that must be paid or spent; sums of components), https://en.wikipedia.org/wiki/Cost - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki do kalkulacji gastronomicznej i kosztorysowania potraw (działy: kalkulacja recepturowa, food cost)
  • Materiały szkolne z przedmiotów: organizacja produkcji gastronomicznej oraz kalkulacja w gastronomii
  • Arkusze kalkulacyjne (Excel/LibreOffice) do ćwiczeń z liczenia food cost i narzutów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego