KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 31.
Przygotowujesz roztwór do badań analitycznych. Jakie stężenie roztworu otrzymasz, jeśli do 500 ml wody dodasz 25 g soli? (Załóż, że gęstość wody wynosi 1 g/ml)
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie w g/ml rozumiemy jako iloraz masy substancji i objętości roztworu (tu przyjmowanej jako 500 ml). Liczymy: 25 g / 500 ml = 0,05 g/ml. Założenie o gęstości wody 1 g/ml nie zmienia tego rachunku, bo objętość podano w ml.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o stężenie wyrażone w g/ml, czyli o tzw. ujęcie masa/objętość (m/V): ile gramów substancji przypada na 1 ml roztworu. Najprostszy zapis zależności to:

c = m / V

gdzie m to masa substancji (tu: 25 g), a V to objętość (tu: 500 ml). Podstawiamy dane:

c = 25 g / 500 ml = 0,05 g/ml

Dlatego poprawna jest odpowiedź "0,05 g/ml".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,02 g/ml" wynikałoby np. z błędnego dzielenia (np. 25/1250) albo z pomylenia danych liczbowych. To typowy efekt pomyłki rachunkowej lub nieuważnego przesuwania przecinka.
  • "0,5 g/ml" to wynik 10 razy za duży. Często pojawia się, gdy ktoś dzieli 25 przez 50 zamiast przez 500 albo myli dzielenie z mnożeniem.
  • "0,2 g/ml" to wynik 4 razy za duży; może wynikać z dzielenia przez 125 zamiast 500 albo z błędnego skrócenia ułamka.

Uwaga praktyczna: w laboratoriach częściej spotyka się zapis stężenia masowego w g/L lub mg/mL. Ten sam wynik można łatwo przeliczyć: 0,05 g/ml = 50 mg/ml = 50 g/L (przy 1 L = 1000 ml). Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się jednostek podanych w treści i konsekwencja w całym rachunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności c = m/V, gdzie m to masa substancji w gramach, a V to objętość w mililitrach. Podstaw liczby i wykonaj dzielenie. Wynik zachowuje jednostkę g/ml, jeśli nie zmieniasz jednostek w trakcie.
Ponieważ stężenie podane w g/ml oznacza, ile gramów substancji przypada na 1 ml roztworu. Skoro masz 25 g soli "w" 500 ml, to ilość na 1 ml uzyskasz przez podzielenie masy przez objętość.
To założenie pozwala łatwo przeliczać masę i objętość wody: 1 ml wody ma masę około 1 g. W tym typie zadania bywa potrzebne, gdy objętość podano w ml, a masa wody w gramach (lub odwrotnie). Tu jednak i tak liczymy g/ml z podanych wartości.
W praktyce objętość roztworu może się nieco zmienić po rozpuszczeniu soli. W zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się uproszczenie, że objętość roztworu ≈ objętość wody użytej do sporządzenia roztworu, jeśli nie podano inaczej.
Skorzystaj z faktu, że 1 L = 1000 ml. Jeśli w 1 ml jest 0,05 g, to w 1000 ml będzie 0,05×1000 g, czyli 50 g/L. To częsty przelicznik w analizie, bo g/L jest wygodniejszą jednostką.
Najczęściej myli się jednostki (ml z L), przesuwa przecinek o jedno miejsce za dużo/za mało albo wykonuje odwrotne działanie (V/m zamiast m/V). Warto na końcu ocenić sens wyniku: 25 g w 500 ml to na pewno nie 0,5 g/ml (byłoby zbyt duże).
Stężenie masowe (m/V) opisuje masę substancji rozpuszczonej przypadającą na daną objętość roztworu. W laboratorium używa się go m.in. przy przygotowaniu roztworów roboczych, wzorców oraz przy opisie odczynników, gdy liczy się szybkość i prostota odmierzania.
Nie trzeba. Pytanie wprost prosi o jednostkę g/ml, więc najprościej użyć m/V. Procenty (m/m) wymagają dodatkowych założeń o masie całego roztworu i często prowadzą do innego typu wyniku. Na egzaminie trzymaj się jednostki wskazanej w treści.
Można oszacować: 500 ml to "pół litra", a 25 g to dość mało. Gdyby było 50 g w 500 ml, wyszłoby 0,1 g/ml, więc przy 25 g powinno wyjść około połowy tego, czyli ~0,05 g/ml. Taka kontrola chroni przed błędami rzędu wielkości.
Opanuj trzy rzeczy: c = m/V (m/V), w% m/m oraz przeliczanie jednostek (ml↔L, g↔mg). Ćwicz krótkie rachunki i zawsze zapisuj jednostki przy liczbach. To znacząco zmniejsza ryzyko pomyłek na egzaminie praktycznym i teoretycznym.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Stężenie w g/ml rozumiemy jako iloraz masy substancji i objętości roztworu (tu przyjmowanej jako 500 ml)."

Źródła:

  • IUPAC Gold Book (Compendium of Chemical Terminology): entry "mass concentration" – https://goldbook.iupac.org/terms/view/M03722 (dostęp: 2026-03-01)
  • OpenStax Chemistry 2e: chapter "Solutions" (concentration, mass/volume relationships) – https://openstax.org/details/books/chemistry-2e (dostęp: 2026-03-01)
  • NIST Chemistry WebBook – ogólne informacje i definicje wielkości w chemii (materiał pomocniczy dot. jednostek i stężeń) – https://webbook.nist.gov/chemistry/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział: roztwory i sposoby wyrażania stężenia (chemia ogólna/analityczna)
  • Zbiór zadań: obliczenia stężeń (m/m, m/V, V/V) dla technika analityka
  • Krótkie notatki laboratoryjne: przeliczanie jednostek i zasady zaokrągleń w obliczeniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego