KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 32.
Wartość 23 na łacie oznacza, że mamy do czynienia z 23
Ilustracja przedstawia fragment łaty mierniczej, używanej w pomiarach geodezyjnych, widzianej przez celownik optyczny.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na łacie niwelacyjnej zapis liczbowy odnosi się do podziału metrycznego, a oznaczenia takie jak "23" interpretuje się jako liczbę decymetrów w danym zakresie odczytu. Dlatego wartość 23 oznacza 23 dm, a nie milimetry, centymetry ani metry.

Pełne wyjaśnienie:

W niwelacji terenowej (często potrzebnej przy robotach ziemnych i kontroli spadków nawierzchni) odczytu dokonuje się na łacie niwelacyjnej. Jej podziałka jest powiązana z układem metrycznym, a poszczególne oznaczenia na łacie służą do szybkiego rozpoznania, w jakiej części metra znajduje się odczyt.

Odpowiedź "decymetrem" jest właściwa, ponieważ liczba "23" na tego typu skali interpretuje się jako 23 decymetry. Decymetr to 0,1 m, więc 23 dm odpowiada 2,3 m. W praktyce pozwala to sprawnie odczytać wartość bez każdorazowego przeliczania najmniejszych działek.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z typowych powodów:

  • "milimetrem" – milimetry dotyczą bardzo drobnych działek (1/1000 m). Sama liczba "23" jako pełne oznaczenie na łacie nie jest interpretowana jako 23 mm, bo dawałoby to 0,023 m, co nie pasuje do sposobu znakowania i zakresu odczytów w niwelacji.
  • "metrem" – 23 m to wartość skrajnie duża jak na sam znacznik w obrębie standardowej łaty; metry są zwykle rozpoznawane jako zakres (np. część metra), a nie pojedyncza liczba "23" jako całe metry.
  • "centymetrem" – centymetry są częste w codziennych pomiarach, ale na łacie niwelacyjnej liczby tego typu nie oznaczają bezpośrednio "23 cm" (0,23 m). To klasyczna pułapka wynikająca z przyzwyczajenia do linijki/miarki.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "łaty" i podaje samą liczbę, najpierw ustal, czy chodzi o łaty używane w niwelacji (odczyt wysokości), a dopiero potem dobieraj jednostkę. W zadaniach praktycznych zawsze warto sprawdzić, czy wynik ma sens w skali terenu (spadki, rzędne, różnice wysokości).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łata niwelacyjna to przyrząd z podziałką używany w pomiarach wysokościowych (niwelacji). Umożliwia odczyt różnic wysokości i wyznaczanie rzędnych terenu. W praktyce przydaje się przy robotach ziemnych i kontroli spadków nawierzchni w zagospodarowaniu terenu.
Odczyt polega na rozpoznaniu, w jakiej części metra znajduje się celowana kreska, a następnie odczytaniu wartości z podziałki. Liczby na łacie pomagają szybko określić większe kroki skali (np. w obrębie metra), a drobne działki służą do doprecyzowania wyniku.
Decymetry są wygodnym "krokiem pośrednim" między metrem a centymetrem. W niwelacji często operuje się wartościami rzędu kilku metrów, więc oznaczenia decymetrowe przyspieszają odczyt i zmniejszają ryzyko pomylenia pozycji w skali podczas pracy w terenie.
W typowych zadaniach dotyczących łaty niwelacyjnej sama liczba "23" jest interpretowana zgodnie z zasadami jej podziałki, a nie jak na zwykłej linijce. Mylenie z centymetrami to częsty błąd wynikający z nawyków z codziennych pomiarów i braku rozpoznania rodzaju skali.
Przeliczenie jest proste: 1 dm = 0,1 m. Aby zamienić decymetry na metry, dzielisz przez 10. Przykład: 23 dm to 2,3 m. Taka zamiana pomaga ocenić, czy odczyt ma sens przy niwelacji, spadkach i rzędnych.
Niwelacja jest używana m.in. przy wyznaczaniu spadków alejek, tarasów i nawierzchni, kontroli głębokości korytowania pod warstwy konstrukcyjne oraz ocenie różnic wysokości na działce. Pomaga zapobiegać zastoinom wody i błędom wykonawczym.
Najczęstsze błędy to: pomylenie jednostek (cm vs dm), odczyt z niewłaściwego miejsca skali, brak kontroli sensowności wyniku w terenie oraz nieuwzględnienie, że łata ma własną konwencję oznaczeń. Warto zawsze wykonać szybkie sprawdzenie "czy wynik jest realistyczny".
Decymetry są wygodne do szybkiego szkicowania i porównywania większych różnic wysokości, natomiast centymetry (lub mniejsze działki skali) są potrzebne, gdy wymagana jest większa dokładność wykonawcza. W praktyce zapis często łączy oba poziomy: część "grubą" i doprecyzowanie.
Pomaga szybka kontrola porównawcza: oceń, czy wartość jest typowa dla długości łaty i sytuacji (np. kilka metrów, nie dziesiątki metrów). Następnie porównaj z poprzednim odczytem z sąsiedniego punktu – różnice wysokości w terenie zwykle nie "skaczą" nagle o duże wartości.
Warto znać podstawową zasadę działania: co oznaczają większe oznaczenia skali oraz jak doprecyzować odczyt drobnymi działkami. Egzamin często sprawdza praktyczne rozumienie narzędzia, a nie pamięciowe detale. Najlepiej poćwiczyć kilka odczytów na przykładach.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Na łacie niwelacyjnej zapis liczbowy odnosi się do podziału metrycznego, a oznaczenia takie jak "23" interpretuje się jako liczbę decymetrów w danym zakresie odczytu."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny geodezji (niwelacja i odczyt na łacie)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (instrukcje do ćwiczeń z niwelacji, opisy podziałki łat)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego