KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 27.
Przygotowujesz wniosek o zgodę na brakowanie dokumentacji niearchiwalnej do archiwum państwowego. Który z poniższych dokumentów jest niezbędny do załączenia do wniosku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zestawienie dokumentacji podlegającej brakowaniu jest kluczowym załącznikiem, bo identyfikuje dokładnie akta przeznaczone do zniszczenia (np. tytuły, daty skrajne, symbole klasyfikacyjne, ilość). Pozostałe dokumenty dotyczą identyfikacji osoby, logistyki wysyłki lub spraw lokalowych i nie stanowią merytorycznej podstawy brakowania.

Pełne wyjaśnienie:

W procedurze brakowania dokumentacji niearchiwalnej organ nadzoru (lub komórka archiwum zakładowego w jednostce) musi wiedzieć co dokładnie ma zostać wycofane z zasobu i zniszczone. Dlatego wymaganym, merytorycznym załącznikiem do wniosku jest zestawienie (spis) dokumentacji podlegającej brakowaniu. Taki spis porządkuje informacje o jednostkach aktowych i pozwala ocenić, czy dokumenty rzeczywiście mają status niearchiwalny oraz czy minęły okresy przechowywania wynikające z kwalifikacji.

Odpowiedź "Zestawienie dokumentacji podlegającej brakowaniu" jest poprawna, ponieważ bez tego załącznika wniosek jest niepełny: nie da się jednoznacznie wskazać zakresu brakowania ani zweryfikować, czy nie obejmuje ono materiałów, które powinny pozostać w zasobie.

Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami":

  • "Kopia dowodu osobistego wnioskodawcy" bywa kojarzona z innymi sprawami urzędowymi, ale w procedurach archiwalnych kluczowa jest ewidencja akt, a nie identyfikacja osoby prywatnej dokumentem tożsamości.
  • "Poświadczenie odbioru przesyłki kurierskiej" dotyczy logistyki doręczenia, nie zaś treści wniosku i nie zastępuje spisu akt.
  • "Kopia umowy najmu lokalu…" odnosi się do warunków przechowywania, ale nie stanowi podstawy do oceny, jakie konkretne akta mają zostać zbrakowane.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy brakowania, szukaj odpowiedzi związanej z wykazem/spisem akt, kwalifikacją i identyfikacją dokumentacji, a nie z dokumentami personalnymi, lokalowymi czy przewozowymi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brakowanie to uporządkowany proces wycofania z zasobu i zniszczenia dokumentacji niearchiwalnej po upływie okresu przechowywania. W praktyce obejmuje selekcję akt, przygotowanie spisu (zestawienia) oraz uzyskanie wymaganych zgód/akceptacji zgodnie z procedurą jednostki i nadzoru archiwalnego.
Zestawienie (spis) wskazuje dokładnie, jakie jednostki aktowe mają zostać zniszczone. Umożliwia kontrolę, czy dokumentacja ma właściwą kwalifikację, czy minął okres przechowywania i czy brakowanie nie obejmuje materiałów, które powinny pozostać w zasobie.
Typowo spis zawiera elementy identyfikujące akta, np. tytuł teczki/jednostki, daty skrajne, oznaczenia z klasyfikacji, liczbę jednostek oraz uwagi. Zakres pól zależy od formularzy i zasad przyjętych w jednostce, ale cel zawsze jest ten sam: jednoznaczna identyfikacja dokumentacji.
Zwykle nie jest to załącznik merytoryczny do wniosku o brakowanie. W brakowaniu ocenia się dokumentację (jej rodzaj, okres przechowywania, kwalifikację), a nie tożsamość osoby prywatnej. W praktyce wnioskuje jednostka/komórka organizacyjna w ramach swoich kompetencji.
Można je rozpocząć, gdy akta są prawidłowo zidentyfikowane i sklasyfikowane, a okres przechowywania upłynął. Dodatkowo trzeba spełnić wymagania procedury: przygotować spis oraz uzyskać właściwe zgody lub zatwierdzenie. Bez tych elementów brakowanie grozi naruszeniem zasad gospodarowania dokumentacją.
Najczęściej spotyka się brak kompletnego spisu akt, niejednoznaczne opisy (brak dat skrajnych, brak oznaczeń), mieszanie różnych kategorii dokumentacji oraz dołączanie załączników "urzędowych", które nie mają związku z treścią wniosku. Warto sprawdzić zgodność danych z ewidencją i wykazem akt.
Dokumentacja niearchiwalna to taka, która nie stanowi materiałów archiwalnych przeznaczonych do wieczystego przechowywania. Ma określony czas przechowywania, po którym – po spełnieniu warunków procedury – może zostać wybrakowana. Kluczowa jest tu kwalifikacja archiwalna i właściwe oznaczenie akt.
Spis (zestawienie) to wykaz dokumentacji planowanej do wycofania i zniszczenia – służy do oceny i zgody. Protokół jest zwykle dokumentem potwierdzającym wykonanie czynności (co zniszczono i kiedy). Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy etapu "wniosku" czy etapu "realizacji".
Potwierdzenie odbioru może mieć znaczenie organizacyjne (dowód doręczenia), ale nie jest kluczowym załącznikiem merytorycznym do wniosku o brakowanie. Wniosek musi przede wszystkim zawierać dane o dokumentacji przeznaczonej do brakowania, czyli spis/zestawienie akt, a nie dokumenty kurierskie.
Ucz się etapów procesu: identyfikacja akt, sprawdzenie kwalifikacji i okresów przechowywania, sporządzenie spisu do brakowania, uzyskanie zatwierdzeń, a potem udokumentowanie wykonania czynności. Trenuj rozpoznawanie, które dokumenty są merytoryczne (spisy, ewidencje), a które są "z innej procedury".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Zestawienie dokumentacji podlegającej brakowaniu jest kluczowym załącznikiem, bo identyfikuje dokładnie akta przeznaczone do zniszczenia (np. tytuły, daty skrajne, symbole klasyfikacyjne, ilość)."

Źródła:

  • ISO 15489-1:2016, Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles
  • ISO 30301:2019, Information and documentation — Management systems for records — Requirements

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu kwalifikacji archiwalnej i brakowania dokumentacji (podręczniki do technika archiwisty)
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (wewnętrzne procedury)
  • Normy i standardy zarządzania dokumentacją (records management) jako tło pojęciowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego