KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 30.
Jeśli w wyniku procedury brakowania dokumentacji niearchiwalnej właściwe miejscowo archiwum państwowe dokona uznania całości lub części tej dokumentacji za materiały archiwalne, to archiwista zobowiązany jest do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli archiwum państwowe uzna część lub całość dokumentacji niearchiwalnej za materiały archiwalne, nie wolno jej ani zniszczyć, ani "odłożyć".
Należy przygotować ją jak materiały archiwalne: uporządkować, opisać i sporządzić właściwy spis zdawczo-odbiorczy, aby możliwe było prawidłowe przekazanie i ewidencja.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji opisanej w pytaniu kluczowe jest zdanie warunkowe: archiwum państwowe uznało całość lub część dokumentacji niearchiwalnej za materiały archiwalne. Taka decyzja oznacza, że dokumentacja przestaje być traktowana jak typowy materiał przeznaczony do brakowania (czyli do zniszczenia po spełnieniu warunków), a zaczyna podlegać zasadom właściwym dla materiałów archiwalnych.

Dlatego właściwym działaniem archiwisty jest uporządkowanie dokumentacji i sporządzenie nowego spisu zdawczo-odbiorczego. Porządkowanie obejmuje przygotowanie akt w sposób umożliwiający ich jednoznaczną identyfikację, kontrolę kompletności i późniejsze przejęcie do zasobu. Nowy spis zdawczo-odbiorczy jest niezbędny, ponieważ zmienia się status akt oraz sposób ich ewidencjonowania i przekazywania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Przekazania dokumentacji komórce organizacyjnej" – to nie rozwiązuje skutku decyzji archiwum państwowego. Komórka merytoryczna nie przejmuje odpowiedzialności za czynności archiwalne wynikające z uznania akt za materiały archiwalne.
  • "Odłożenia dokumentacji na regał bez porządkowania" – to błąd proceduralny. Brak działań ewidencyjnych i porządkowych utrudnia kontrolę zasobu, zwiększa ryzyko zagubień i uniemożliwia prawidłowe przekazanie.
  • "Przekazania dokumentacji firmie niszczącej" – to sprzeczne z samą treścią warunku: materiały archiwalne nie podlegają brakowaniu w trybie niszczenia. Nawet jeśli część akt pozostaje niearchiwalna, to ta uznana za archiwalną wymaga zabezpieczenia i przygotowania do przekazania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się informacja o uznaniu za materiały archiwalne, traktuj to jako "zmianę trybu" z niszczenia na przygotowanie do przejęcia i ewidencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To decyzja, że akta pierwotnie kwalifikowane jako niearchiwalne mają jednak trwałą wartość i powinny wejść do zasobu archiwalnego. W praktyce zmienia to dalsze postępowanie: zamiast niszczenia trzeba je uporządkować, opisać i przygotować do przekazania oraz ewidencji.
Najczęściej trzeba przerwać ścieżkę "do zniszczenia" dla wskazanej części akt i potraktować ją jak materiały archiwalne: uporządkować, uzupełnić opisy, wyodrębnić jednostki i sporządzić poprawny spis zdawczo-odbiorczy, zgodny z przyjętą ewidencją w archiwum.
Bo zmienia się status dokumentacji oraz sposób jej ujęcia w ewidencji. Spis sporządzony na potrzeby brakowania nie spełnia celu przekazania materiałów archiwalnych. Nowy spis ma odzwierciedlać uporządkowany układ i jednoznacznie identyfikować przekazywane jednostki.
Nie. Jeżeli część akt została uznana za materiały archiwalne, to nie podlega ona niszczeniu w ramach brakowania. Możliwe jest natomiast dalsze brakowanie tej części, która nie została uznana za archiwalną, o ile spełnia warunki i uzyskano wymagane uzgodnienia.
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie brakowania wyłącznie z niszczeniem. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowy jest warunek: jeśli pojawia się informacja o uznaniu akt za materiały archiwalne, trzeba zmienić tok myślenia na porządkowanie i przygotowanie do przekazania.
Różnica dotyczy przede wszystkim wartości i przeznaczenia: dokumentacja niearchiwalna ma ograniczony okres przechowywania i po nim może podlegać brakowaniu, a materiały archiwalne są przeznaczone do trwałego przechowywania. W praktyce widać to w sposobie ewidencji, opisu i zasadach przekazywania.
Gdy w toku procedury oceni, że dokumentacja planowana do wybrakowania ma wartość historyczną, dowodową lub badawczą i powinna zostać zachowana jako materiały archiwalne. Wtedy jednostka musi dostosować działania do tej decyzji i przygotować akta jak do przekazania, a nie do zniszczenia.
Przygotowanie zwykle obejmuje: wyodrębnienie właściwych jednostek, uporządkowanie (np. chronologiczne lub rzeczowe), sprawdzenie kompletności, opis teczek/jednostek oraz sporządzenie spisu zdawczo-odbiorczego. Celem jest czytelna ewidencja i bezpieczne przejęcie do zasobu.
Samo odłożenie bez porządkowania i ewidencji to rozwiązanie ryzykowne i niezgodne z logiką procedury. Po decyzji o uznaniu za materiały archiwalne należy wykonać działania przygotowawcze (uporządkowanie i spis), aby akta były zabezpieczone i gotowe do formalnego przekazania.
Najpierw wyszukaj w pytaniu słowa zmieniające tryb postępowania, np. "uznanie za materiały archiwalne". Jeśli taki warunek jest, odpowiedzi o niszczeniu zwykle odpadają. Szukaj wtedy czynności typowych dla materiałów archiwalnych: porządkowanie, opis, spis zdawczo-odbiorczy.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące kwalifikowania i brakowania dokumentacji
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.2 o porządkowaniu i ewidencji zasobu
  • Instrukcje wewnętrzne archiwum zakładowego dotyczące spisów zdawczo-odbiorczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego