Racjonalne wykorzystanie energii w zakładzie przemysłu chemicznego polega przede wszystkim na ograniczaniu strat oraz na odzysku i ponownym użyciu energii (najczęściej ciepła) obecnej w strumieniach procesowych. W instalacjach chemicznych wiele produktów reakcji, strumieni poprocesowych i gazów ma wysoką temperaturę, a więc niesie znaczną ilość energii w postaci entalpii.
Odpowiedź "wykorzystanie gorących produktów reakcji do produkcji pary technologicznej" jest prawidłowa, ponieważ opisuje klasyczny odzysk ciepła odpadowego. Zamiast chłodzić gorący strumień "na straty" (np. chłodnicą zrzucającą ciepło do otoczenia), jego energię przekazuje się do wody zasilającej, wytwarzając parę. Para technologiczna jest następnie używana w innych operacjach (ogrzewanie, destylacja, odparowanie, reboilery), co zmniejsza zużycie paliwa w źródłach ciepła.
Pozostałe propozycje nie spełniają tej idei:
- "Składowanie odpadów poprodukcyjnych w zamkniętych pomieszczeniach" dotyczy gospodarki odpadami i bezpieczeństwa/organizacji, ale nie jest działaniem odzyskującym energię ani poprawiającym sprawność energetyczną procesu.
- "Wstępne ogrzewanie surowców kierowanych do aparatów technologicznych" może być elementem optymalizacji procesu, ale samo sformułowanie nie przesądza o racjonalizacji energii. Jeżeli ogrzewanie odbywa się kosztem dodatkowego dopływu energii z zewnątrz (np. para z kotłowni), nie jest to automatycznie "racjonalne wykorzystanie" w sensie odzysku. Racjonalne byłoby dopiero wskazanie, że surowce ogrzewa się ciepłem odpadowym (np. w wymienniku przeciwprądowym ze strumieniem gorącym).
- "Odprowadzanie gorących gazów odlotowych do atmosfery" jest przykładem strat energii: energia cieplna opuszcza instalację bez wykorzystania. W praktyce dąży się do schładzania gazów w wymiennikach/kotłach odzysknicowych lub do podgrzewu innych mediów, zanim zostaną odprowadzone.
Na egzaminie warto kojarzyć racjonalizację energii z hasłami: odzysk ciepła, para z odzysku, wymienniki, rekuperacja, integracja cieplna oraz z unikaniem działań, które "wypuszczają" energię poza instalację bez pożytku.
