KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 13.
Przyrząd przedstawiony na rysunku służy do pomiaru
Ilustracja przedstawia przyrząd pomiarowy używany w budownictwie jednostek pływających, służący do pomiaru grubości spoin
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oceniany przyrząd (z rysunku) jest typowym spoinomierzem/przymiarem spawalniczym, używanym do kontroli wymiarów spoin.
Umożliwia pomiar geometrii zarówno spoin pachwinowych, jak i czołowych (w zależności od przyłożenia i skali). Nie służy do oceny "głębokości" spoiny rozumianej jako wtopienie.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości konstrukcji spawanych (także w budowie i montażu elementów kadłuba jednostek pływających) często stosuje się proste, ręczne przymiary do spoin (spoinomierze). Ich zadaniem jest szybka weryfikacja wymiarów i geometrii spoiny podczas oględzin, np. przed odbiorem międzyoperacyjnym.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "grubości spoin pachwinowych i czołowych." Tego typu przyrząd ma zwykle kilka krawędzi/ramion oraz podziałki, które pozwalają przykładać go do różnych kształtów złącza. Dzięki temu może służyć do kontroli wymiarów spoin wykonywanych jako pachwinowe oraz do oceny wybranych wymiarów spoin czołowych (w zakresie, jaki przewidział producent przyrządu).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "grubości tylko spoin pachwinowych." To zbyt duże zawężenie. W praktyce wiele przymiarów spawalniczych jest wielofunkcyjnych i nie ogranicza się do jednego rodzaju spoiny.
  • "grubości tylko spoin czołowych." Analogicznie, przyrządy używane w warsztacie są projektowane tak, by obejmować typowe zastosowania, w tym pachwiny, które są bardzo częste w konstrukcjach.
  • "głębokości spoiny." "Głębokość" bywa mylona z pojęciami wtopienia/penetracji. Tego nie mierzy się prostym przymiarem przykładanym z zewnątrz; do oceny wtopienia stosuje się inne metody (np. badania, przekroje, procedury technologiczne), a nie bezpośredni pomiar przymiarem.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na rysunku widać mały, płaski przyrząd z kilkoma podziałkami i "ząbkami"/ramionami do przykładania do krawędzi spoiny, najczęściej chodzi o pomiar wymiarów spoin, a nie o badanie cech wewnętrznych (takich jak wtopienie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spoinomierz (przymiar spawalniczy) to ręczny przyrząd do szybkiej kontroli wymiarów i geometrii spoin podczas oględzin. Ułatwia sprawdzenie, czy spoina ma wymagany rozmiar i czy jej kształt jest zgodny z wymaganiami dokumentacji lub instrukcji zakładowych.
Spoina pachwinowa łączy elementy ustawione zwykle pod kątem (np. T, naroże) i tworzy przekrój zbliżony do trójkąta. Spoina czołowa łączy krawędzie elementów leżących w jednej płaszczyźnie (złącze doczołowe) i ma inne charakterystyczne lico oraz strefy przy krawędziach.
Przymiar działa "z zewnątrz" i pozwala ocenić geometrię widoczną (np. rozmiar spoiny, kształt lica). "Głębokość" rozumiana jako wtopienie/penetracja dotyczy wnętrza złącza, więc wymaga innych metod oceny (np. badań, przekrojów, procedur), a nie prostego przyłożenia miarki.
Najczęściej sprawdza się rozmiar spoiny (np. jej wymiar wynikający z dokumentacji), równość i ciągłość, kształt lica oraz występowanie typowych niezgodności widocznych. Do wstępnej kontroli wymiarów używa się przymiarów, a do oceny jakości również oględzin zgodnie z procedurą zakładową.
Najczęstsze błędy to mylenie nazwy mierzonego parametru (grubość/wysokość/głębokość), zakładanie, że przyrząd pasuje tylko do jednego typu spoiny oraz wybieranie odpowiedzi na podstawie skojarzenia z najczęściej spotykaną spoiną. Warto kojarzyć funkcję przyrządu z tym, co da się zmierzyć "z zewnątrz".
Tak, wiele przymiarów spawalniczych jest wielofunkcyjnych: ma kilka skal i krawędzi pomiarowych, dzięki czemu nadaje się do różnych zastosowań. Kluczowe jest poprawne przyłożenie przyrządu do spoiny i wybranie właściwej podziałki dla danego typu złącza.
Pomiary wykonuje się zwykle w trakcie kontroli międzyoperacyjnej oraz przed odbiorem kolejnego etapu montażu. Pozwala to szybko wychwycić zbyt mały rozmiar spoiny lub nieprawidłowy kształt, zanim element zostanie zabudowany lub utrudniony będzie dostęp do miejsca spawania.
Zbyt mały wymiar spoiny może obniżać nośność i trwałość połączenia, zwiększać ryzyko pęknięć oraz nieszczelności (zależnie od funkcji węzła). W konstrukcjach kadłubowych może to prowadzić do problemów eksploatacyjnych i konieczności napraw. Dlatego kontrola wymiarów spoin jest istotnym elementem jakości.
Warto uczyć się przez zdjęcia/rysunki i kojarzyć kształt narzędzia z funkcją: co jest mierzone, gdzie przykłada się przyrząd i jaki wynik się odczytuje. Pomaga też lista najczęstszych narzędzi w warsztacie (przymiary do spoin, suwmiarki, kątowniki) oraz krótkie notatki o ich zastosowaniu.
Poza spoinomierzem używa się m.in. suwmiarki, liniału, kątownika, szczelinomierza i oświetlenia inspekcyjnego do oględzin. W zależności od wymagań jakościowych stosuje się też metody badań (np. powierzchniowe lub objętościowe) wykonywane zgodnie z procedurami. Dobór narzędzia zależy od tego, co ma być ocenione.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Nie służy do oceny "głębokości" spoiny rozumianej jako wtopienie."

Źródła:

  • Wikipedia: "Weld gauge" (opis zastosowania przymiarów do spoin) – https://en.wikipedia.org/wiki/Weld_gauge (dostęp: 2026-02-18)
  • The Welding Institute (TWI): materiały o pomiarze spoin pachwinowych i użyciu fillet weld gauge – https://www.twi-global.com/technical-knowledge/faqs (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii warsztatowej w spawalnictwie (przyrządy do pomiaru spoin)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące kontroli wizualnej VT spoin
  • Katalogi narzędzi pomiarowych do spoin (spoinomierze, przymiary spawalnicze) – opisy zastosowań

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego