KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 36.
Przyrząd przedstawiony na rysunku służy do pomiaru
Ilustracja przedstawia urządzenie pomiarowe, które jest używane do mierzenia intensywności chłodzenia w kontekście górnictwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Intensywność chłodzenia opisuje zdolność środowiska (m.in. ruchu powietrza) do odbierania ciepła z ciała i jest elementem oceny mikroklimatu w wyrobisku. Nie jest to pomiar składu atmosfery (do tego służą analizatory gazów), ani ciśnienia (barometry/manometry), ani temperatury skał (czujniki w górotworze).

Pełne wyjaśnienie:

W kopalni podziemnej ocenia się nie tylko skład powietrza, ale także warunki mikroklimatu, bo wpływają one na bezpieczeństwo i wydolność pracy. Jednym z parametrów mikroklimatu jest intensywność chłodzenia, czyli to, jak skutecznie otoczenie odbiera ciepło z powierzchni ciała (dużą rolę odgrywa tu m.in. ruch powietrza, a nie sama temperatura).

Odpowiedź "intensywności chłodzenia" jest właściwa, ponieważ przedstawiony przyrząd (wg założenia pytania i rysunku) służy do oceny warunków cieplnych poprzez określenie zdolności powietrza do chłodzenia. Taki pomiar wykorzystuje się praktycznie przy ocenie komfortu cieplnego i ryzyka przeciążenia cieplnego w rejonach o niekorzystnym mikroklimacie.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych grup pomiarów:

  • "składu powietrza kopalnianego" dotyczy analizy gazów (np. zawartości tlenu, metanu, tlenku węgla). Stosuje się do tego metanomierze i analizatory gazów, a nie przyrządy do oceny chłodzenia.
  • "ciśnienia powietrza kopalnianego" to pomiar barometryczny lub manometryczny, używany np. w diagnostyce przepływu/oporów. Jest to inna wielkość fizyczna niż intensywność chłodzenia.
  • "temperatury skał" mierzy się czujnikami temperatury w górotworze lub w otworach, a nie przyrządami oceniającymi mikroklimat powietrza w miejscu pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się jednocześnie parametry atmosfery (gazy, ciśnienie) i parametry cieplne (temperatura/chłodzenie), najpierw rozstrzygnij, czy przyrząd "patrzy" na powietrze jako mieszaninę gazów, czy na oddziaływanie cieplne środowiska. To zwykle pozwala uniknąć typowych pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Intensywność chłodzenia to miara tego, jak skutecznie środowisko w wyrobisku odbiera ciepło (np. z powierzchni ciała). Zależy nie tylko od temperatury, ale też m.in. od ruchu powietrza i warunków mikroklimatu. Używa się jej do oceny obciążenia cieplnego pracowników.
Pomiar temperatury mówi, ile stopni ma powietrze lub obiekt. Pomiar intensywności chłodzenia dotyczy tempa odbioru ciepła przez otoczenie, więc silnie reaguje na ruch powietrza. W praktyce dwa miejsca o tej samej temperaturze mogą dawać inne "chłodzenie", jeśli różni je prędkość przepływu.
Bo warunki cieplne wpływają na zmęczenie, ryzyko przegrzania i spadek koncentracji. W rejonach gorących lub wilgotnych sama informacja o temperaturze bywa niewystarczająca. Ocena intensywności chłodzenia pomaga ustalić, czy przewietrzanie realnie poprawia odprowadzanie ciepła od ludzi.
Do składu powietrza używa się przyrządów do analizy gazów, np. metanomierzy i mierników wielogazowych. Takie urządzenia wskazują stężenia wybranych składników (np. tlen, metan, tlenek węgla). To inna grupa pomiarów niż mikroklimat i parametry cieplne.
Ciśnienie mierzy się barometrami lub manometrami (zależnie od zastosowania). Taki pomiar służy m.in. do oceny warunków przepływu i różnic ciśnień, ale nie mówi o komforcie cieplnym. Nie należy mylić go z pomiarami mikroklimatu, które opisują oddziaływanie cieplne środowiska.
Najczęściej myli się, czy przyrząd dotyczy gazów (skład atmosfery), parametrów przepływu (np. ciśnienie) czy mikroklimatu (oddziaływanie cieplne). Uczniowie wybierają odpowiedź "o powietrzu", bo brzmi ogólnie, zamiast dopasować wielkość fizyczną do funkcji przyrządu.
Pomiary mikroklimatu wykonuje się szczególnie w rejonach o podwyższonej temperaturze i wilgotności, w miejscach o zmiennej wentylacji oraz tam, gdzie pojawiają się skargi na warunki pracy. Są też elementem kontroli warunków na stanowiskach i oceny skuteczności działań, takich jak dodatkowe przewietrzanie czy chłodzenie.
Poza temperaturą duże znaczenie ma prędkość ruchu powietrza, wilgotność oraz intensywność wymiany ciepła między ciałem a otoczeniem. Dlatego w kopalni nie zawsze wystarczy zmierzyć "ile jest stopni". Przy większym przepływie to samo powietrze może chłodzić znacznie silniej.
Nie zawsze. Wszystko zależy od jakości rysunku i tego, czy przyrząd ma charakterystyczne cechy. Na egzaminie warto kojarzyć wygląd podstawowych urządzeń, ale też analizować odpowiedzi: jedna dotyczy mikroklimatu (chłodzenie), inne odnoszą się do gazów, ciśnienia lub temperatury skał.
Ucz się w parach: przyrząd → mierzona wielkość → zastosowanie. Dobrze działa powtarzanie na zdjęciach/rysunkach i krótkich opisach. Osobno utrwal: przyrządy do gazów, do wentylacji (przepływ/ciśnienie) oraz do mikroklimatu. Na egzaminie to rozróżnienie najszybciej prowadzi do poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Intensywność chłodzenia opisuje zdolność środowiska (m.in. ruchu powietrza) do odbierania ciepła z ciała i jest elementem oceny mikroklimatu w wyrobisku."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z aerologii górniczej oraz wentylacji kopalń (dział: mikroklimat)
  • Instrukcje stanowiskowe/zakładowe dotyczące pomiarów mikroklimatu i aparatury pomiarowej
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące zagrożeń cieplnych i organizacji pracy w gorącym klimacie

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego