Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 4.
Przyrządem pomiarowym nie jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd pomiarowy służy do wyznaczania wartości wielkości fizycznej/chemicznej. Pehametr mierzy odczyn, termometr temperaturę, a konduktometr przewodność roztworu. Eksykator nie wykonuje pomiaru – służy do osuszania i przechowywania próbek w suchym środowisku.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba rozróżnić przyrządy pomiarowe od sprzętu pomocniczego laboratorium/procesu. Przyrząd pomiarowy dostarcza wyniku pomiaru (wartości liczbowej lub wskazania) danej wielkości.

Eksykator to naczynie/urządzenie służące do osuszania i/lub przechowywania substancji oraz próbek w atmosferze o obniżonej wilgotności (z użyciem środka suszącego). Nie jest jego rolą mierzenie wilgotności czy innego parametru – jego funkcja ma charakter ochronno‑technologiczny. Dlatego eksykator nie jest przyrządem pomiarowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Pehametr – jest typowym przyrządem pomiarowym w chemii; służy do pomiaru odczynu (pH) roztworów. Wynik pomiaru jest odczytywany ze wskazania przyrządu, zwykle po kalibracji.
  • Termometr – to przyrząd do pomiaru temperatury, wykorzystywany zarówno w laboratorium, jak i w kontroli procesów (np. ogrzewanie, chłodzenie, reakcje egzotermiczne).
  • Konduktometr – mierzy przewodność elektryczną roztworu, co jest użyteczne m.in. przy ocenie jakości wody, kontroli stężeń elektrolitów lub monitorowaniu zmian składu roztworów.

W praktyce operator urządzeń przemysłu chemicznego spotyka zarówno aparaturę kontrolno‑pomiarową (dającą wynik pomiaru), jak i sprzęt wspierający przygotowanie próbek. Na egzaminie warto zawsze zadać sobie pytanie: "Czy to urządzenie mierzy parametr, czy raczej zapewnia warunki dla próbki/procesu?".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest eksykator i do czego służy w laboratorium chemicznym?
Eksykator to naczynie/pojemnik do osuszania i przechowywania substancji w suchym środowisku (ze środkiem suszącym). Chroni próbki przed wilgocią, np. przed ważeniem lub analizą. Nie podaje wyniku pomiaru, więc nie jest przyrządem pomiarowym.
Dlaczego eksykator nie jest przyrządem pomiarowym?
Przyrząd pomiarowy musi mierzyć wielkość i dawać wynik (np. liczbowy odczyt). Eksykator nie mierzy parametrów – tworzy warunki do osuszania/przechowywania próbek. To sprzęt pomocniczy, a nie element aparatury kontrolno‑pomiarowej.
Co mierzy pehametr i kiedy używa się go w przemyśle chemicznym?
Pehametr (pH‑metr) mierzy odczyn roztworu. Stosuje się go m.in. w przygotowaniu roztworów, kontroli neutralizacji, monitorowaniu ścieków oraz w kontroli jakości. Typowo wymaga kalibracji elektrodą/buforami, aby wynik był wiarygodny.
Co mierzy konduktometr i co oznacza przewodność roztworu?
Konduktometr mierzy przewodność elektryczną roztworu, czyli zdolność do przewodzenia prądu dzięki jonom. Przewodność zależy m.in. od stężenia elektrolitów i temperatury. W praktyce pomaga kontrolować jakość wody i zmiany składu roztworów.
Jakie są typowe przykłady przyrządów pomiarowych w laboratorium chemicznym?
Do typowych przyrządów pomiarowych należą m.in. termometr (temperatura), pehametr (odczyn), konduktometr (przewodność), waga laboratoryjna (masa) czy manometr (ciśnienie). Wspólna cecha: dają wynik pomiaru do odczytu.
Jak odróżnić urządzenie pomiarowe od sprzętu pomocniczego na egzaminie?
Sprawdź, czy urządzenie ma funkcję wyznaczania wartości parametru (skala, wyświetlacz, wskazanie, wynik). Jeśli tylko przygotowuje próbkę lub zapewnia warunki (suszenie, przechowywanie, mieszanie), to zwykle jest sprzętem pomocniczym, a nie przyrządem pomiarowym.
Czy termometr zawsze jest przyrządem pomiarowym w instalacji chemicznej?
Tak, bo jego podstawową funkcją jest pomiar temperatury. W instalacji może występować jako czujnik, termometr wskazówkowy lub element systemu automatyki, ale zawsze dostarcza informacji o temperaturze. To klasyczny przykład aparatury kontrolno‑pomiarowej.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy pytaniach o aparaturę pomiarową?
Częsty błąd to uznawanie, że każde urządzenie laboratoryjne "coś mierzy". Uczniowie mylą też funkcję: eksykator kojarzą z "wilgotnością", więc przypisują mu pomiar. Warto pamiętać: pomiar = wynik, a przygotowanie próbki = brak wyniku.
Kiedy używa się eksykatora w pracy z substancjami higroskopijnymi?
Eksykatora używa się, gdy próbka łatwo chłonie wilgoć z powietrza (jest higroskopijna). Wtedy przechowywanie w suchym środowisku ogranicza zmianę masy i składu. To szczególnie ważne przed ważeniem, przygotowaniem naważek i analizami wymagającymi stabilnych warunków.
Jak przygotować się do pytań o pH, temperaturę i przewodność na egzaminie?
Utrwal: co mierzy każdy przyrząd, jakie ma zastosowanie oraz co może zafałszować wynik (np. brak kalibracji pH‑metru, wpływ temperatury na przewodność). Pomaga tabela "wielkość–przyrząd–zastosowanie" i krótkie scenariusze procesowe.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Przyrząd pomiarowy służy do wyznaczania wartości wielkości fizycznej/chemicznej."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Eksykator" – opis i przeznaczenie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Eksykator (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "pH-metr" – definicja i zastosowanie, https://pl.wikipedia.org/wiki/PH-metr (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Konduktometr" – definicja i zastosowanie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Konduktometr (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki/ skrypty z analizy chemicznej i technik laboratoryjnych (działy: pH‑metria, konduktometria, termometria)
  • Instrukcje obsługi pH‑metru i konduktometru (producenta) – część: przeznaczenie, kalibracja, typowe błędy
  • Materiały szkolne z aparatury kontrolno‑pomiarowej w przemyśle chemicznym (AKPiA) na poziomie podstawowym
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego