KWALIFIKACJA BUD18 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 27.
PunktXY
A100200
B300400
C500600
Na podstawie powyższej tabeli, która zawiera współrzędne punktów osnowy geodezyjnej, określ, który punkt jest najbardziej oddalony od punktu (0,0)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odległość punktu (x,y) od (0,0) wynosi sqrt(x^2+y^2) (wystarczy porównać x^2+y^2). Dla A: 100^2+200^2=50 000, dla B: 300^2+400^2=250 000, dla C: 500^2+600^2=610 000. Największą wartość ma punkt C, więc jest najdalej.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wskazać punkt najbardziej oddalony od początku układu (0,0), stosuje się odległość euklidesową w układzie kartezjańskim:

d = sqrt(x^2 + y^2)

W praktyce do porównania kilku punktów nie trzeba liczyć samego pierwiastka. Ponieważ pierwiastek kwadratowy jest funkcją rosnącą, wystarczy porównać wartości x^2 + y^2 (to eliminuje ryzyko błędu rachunkowego).

Obliczenia:

  • Punkt A (100, 200): 100^2 + 200^2 = 10 000 + 40 000 = 50 000
  • Punkt B (300, 400): 300^2 + 400^2 = 90 000 + 160 000 = 250 000
  • Punkt C (500, 600): 500^2 + 600^2 = 250 000 + 360 000 = 610 000

Największa suma kwadratów występuje dla punktu C, więc także jego odległość od (0,0) jest największa. Dlatego poprawna odpowiedź to: Punkt C.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Punkt A – ma najmniejsze wartości współrzędnych, a jego x^2+y^2 jest najmniejsze, więc jest najbliżej, nie najdalej.
  • Punkt B – jest dalej niż A, ale nadal bliżej niż C, bo 250 000 < 610 000.
  • Wszystkie punkty są w tej samej odległości – byłoby to prawdą tylko wtedy, gdyby x^2+y^2 było równe dla wszystkich punktów; tutaj wyraźnie się różni.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wszystkie współrzędne są dodatnie, "większe liczby" często oznaczają większą odległość, ale na egzaminie zawsze potwierdź to przez porównanie x^2+y^2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się odległość euklidesową: d = sqrt(x^2 + y^2). Dla porównania kilku punktów nie musisz liczyć pierwiastka—wystarczy porównać wartości x^2 + y^2, bo pierwiastek jest funkcją rosnącą.
Jeśli a > b, to także sqrt(a) > sqrt(b). Dlatego kolejność odległości jest taka sama jak kolejność wartości x^2+y^2. To przyspiesza rachunki i zmniejsza ryzyko błędów na egzaminie.
To liczby opisujące położenie punktu w płaskim układzie współrzędnych. W praktyce geodezyjnej mogą pochodzić z osnowy lub pomiarów. W tym zadaniu traktujesz je matematycznie: jako parę (X,Y), bez dodatkowych przeliczeń.
Typowe pomyłki to: liczenie |x|+|y| zamiast sqrt(x^2+y^2), porównywanie tylko X albo tylko Y, oraz błędy w podnoszeniu do kwadratu (np. 600^2). Bezpieczna metoda to porównanie sum kwadratów.
Nie zawsze. Odległość zależy od obu współrzędnych: x i y. Punkt może mieć większy X, ale dużo mniejszy Y i w efekcie być bliżej. Zawsze sprawdzaj przez x^2+y^2, a nie przez jedną współrzędną.
Jeśli pytanie wymaga konkretnej odległości w jednostkach, liczysz d = sqrt(x^2+y^2). Jeśli trzeba tylko wskazać, który punkt jest dalej/bliżej, zwykle wystarczy porównać x^2+y^2 bez pierwiastka.
Musiałoby zachodzić x_A^2+y_A^2 = x_B^2+y_B^2 = x_C^2+y_C^2. W praktyce wystarczy policzyć te trzy wartości i porównać. Jeśli choć jedna jest inna, punkty nie leżą na tym samym okręgu o środku w (0,0).
Odległość euklidesowa to "zwykła" odległość w geometrii na płaszczyźnie, zgodna z twierdzeniem Pitagorasa. W obliczeniach geodezyjnych na płaszczyźnie (np. w zadaniach szkolnych) jest naturalną miarą dystansu między punktami.
Możesz wstępnie ocenić po "wielkości liczb", ale na egzaminie potwierdź to rachunkiem. Najszybciej: policz x^2+y^2 dla każdego punktu. Największa wartość oznacza największą odległość od (0,0).
Podobne umiejętności przydają się przy obliczaniu długości odcinków AB, kontroli spójności danych współrzędnych, analizie prostych zależności w osnowie oraz wstępnych obliczeniach w układach lokalnych. To baza do dalszych obliczeń sytuacyjnych.
info

Około 80% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odległość punktu (x,y) od (0,0) wynosi sqrt(x^2+y^2) (wystarczy porównać x^2+y^2).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Odległość" – sekcja dotycząca odległości euklidesowej w geometrii analitycznej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Odleg%C5%82o%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (EN): "Euclidean distance" – definicja i wzór dla R^2, https://en.wikipedia.org/wiki/Euclidean_distance (dostęp: 2026-02-18)
  • Khan Academy: "Distance formula" (wzór na odległość w układzie współrzędnych), https://www.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-analytic-geometry/hs-geo-distance-and-midpoints/a/distance-formula (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podstawy geometrii analitycznej: odległość punktu od początku układu
  • Zadania maturalne/techniczne z obliczania odległości w układzie współrzędnych
  • Materiały dydaktyczne z geodezji: współrzędne i obliczenia na płaszczyźnie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego