KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 2.
R1 [Ω]R2 [Ω]V [V]
10020030
Na podstawie powyższej tabeli oblicz napięcie na rezystorze R2.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
R1 i R2 tworzą dzielnik napięcia w szeregu.
Napięcie na R2 oblicza się ze wzoru: UR2 = V · R2/(R1+R2).
Podstawiając: 30 · 200/(100+200) = 30 · 200/300 = 20 V. Dlatego poprawny wynik to 20 V.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie z dwoma rezystorami połączonymi szeregowo płynie ten sam prąd przez oba elementy, a napięcie zasilania rozkłada się na spadki napięć proporcjonalnie do rezystancji. Taki układ nazywa się dzielnikiem napięcia.

Krok 1: rezystancja całkowita
Rezystancja zastępcza połączenia szeregowego wynosi: R = R1 + R2 = 100 Ω + 200 Ω = 300 Ω.

Krok 2: prąd w obwodzie
Z prawa Ohma: I = V/R = 30 V / 300 Ω = 0,1 A.

Krok 3: napięcie na R2
Spadek napięcia na rezystorze R2: UR2 = I · R2 = 0,1 A · 200 Ω = 20 V. Można też użyć bezpośrednio wzoru dzielnika: UR2 = V · R2/(R1+R2) = 30 · 200/300 = 20 V.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "10V" odpowiada spadkowi napięcia na R1 (0,1 A · 100 Ω = 10 V) albo wynika z pomylenia rezystorów.
  • Odpowiedź "30V" to napięcie zasilania całego szeregu, a nie napięcie na jednym elemencie. Na pojedynczym rezystorze nie może się odłożyć całe napięcie, jeśli w szeregu jest drugi rezystor o niezerowej rezystancji.
  • Odpowiedź "None of the above" jest fałszywa, bo poprawny wynik (20 V) znajduje się wśród opcji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy rezystory są w szeregu, większy opór ma większy spadek napięcia. Ponieważ R2 (200 Ω) jest dwa razy większy od R1 (100 Ω), spadek na R2 powinien być dwa razy większy niż na R1 (czyli 20 V vs 10 V). To szybki test sensowności wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielnik napięcia to układ dwóch rezystorów połączonych szeregowo, na których napięcie zasilania dzieli się proporcjonalnie do ich rezystancji. Napięcie na dolnym rezystorze liczy się zwykle ze wzoru: U = V · R2/(R1+R2). To podstawowy blok wielu prostych układów pomiarowych.
Najpierw policz rezystancję całkowitą: R = R1 + R2. Potem wyznacz prąd z prawa Ohma: I = V/R. Na końcu oblicz spadek na R2: UR2 = I · R2. Alternatywnie użyj bezpośrednio wzoru dzielnika napięcia.
W połączeniu szeregowym prąd jest taki sam w każdym elemencie. Spadek napięcia na rezystorze wynika z U = I · R, więc przy tym samym prądzie większa rezystancja daje większy spadek. To pomaga szybko ocenić, czy wynik obliczeń ma sens.
Tak. W szeregu prąd zależy od rezystancji zastępczej R1+R2 oraz napięcia zasilania: I = V/(R1+R2). Jeśli zmienisz dowolny z rezystorów, zmienisz prąd w całym obwodzie, a więc też spadki napięć na każdym z nich.
Najczęstsze pomyłki to: podstawienie złego rezystora do wzoru (zamiana R1 z R2), przyjęcie że UR2 = V, pominięcie sumy R1+R2 w mianowniku, lub odwrócenie proporcji. Pomaga kontrola: większy opór → większe napięcie.
Stosuje się go m.in. do uzyskania niższego napięcia z wyższego, do ustawiania napięć odniesienia, do dopasowania poziomów sygnałów oraz w prostych układach pomiarowych. W praktyce trzeba też uwzględniać obciążenie, bo ono może zmienić wynik.
Możesz użyć proporcji: UR2/UR1 = R2/R1. Jeśli R2 jest dwa razy większy od R1, to spadek na R2 powinien być dwa razy większy niż na R1, a suma spadków musi dać napięcie zasilania. To szybka kontrola sensowności.
Może być, ale tylko gdy żadna z podanych wartości nie odpowiada poprawnemu wynikowi (np. po uwzględnieniu zaokrągleń i jednostek). W zadaniach egzaminacyjnych warto jednak najpierw policzyć wynik i dopiero potem sprawdzić, czy znajduje się wśród opcji.
Najprościej użyć multimetru w trybie woltomierza DC i zmierzyć napięcie na zaciskach R2 w działającym układzie. Dodatkowo można zmierzyć rezystancje (omomierz) przed montażem. Trzeba pamiętać o poprawnym podłączeniu i zakresie pomiarowym.
Gdy do punktu wyjściowego dołączysz obciążenie równolegle do R2, efektywna rezystancja "dolnej gałęzi" maleje. To powoduje spadek napięcia wyjściowego względem idealnych obliczeń bez obciążenia. W praktyce dobiera się wartości tak, by obciążenie miało dużo większą rezystancję.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "R1 i R2 tworzą dzielnik napięcia w szeregu.Napięcie na R2 oblicza się ze wzoru: UR2 = V · R2/(R1+R2).Podstawiając: 30 · 200/(100+200) = 30 · 200/300 = 20 V."

Źródła:

  • Wikipedia: Prawo Ohma (https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: Dzielnik napięcia (https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzielnik_napi%C4%99cia) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: Połączenie szeregowe (https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: prawo Ohma i obwody rezystancyjne
  • Zadania rachunkowe z dzielnika napięcia (arkusze ćwiczeń)
  • Notatki/ściąga ze wzorami: połączenia szeregowe i równoległe rezystorów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego