Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED4 - CZERWIEC 2016



PYTANIE NR 6.
Retrakcja gałki ocznej przy próbie przywodzeniajest objawem zespołu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Retrakcja gałki ocznej podczas próby przywodzenia (często ze zwężeniem szpary powiekowej) jest cechą charakterystyczną zespołu Duane’a, wynikającą z nieprawidłowego unerwienia i współskurczu mięśni prostych. Pozostałe zespoły mają inne objawy dominujące (np. porażenia, synkinezy powieki).

Pełne wyjaśnienie:

Retrakcja gałki ocznej obserwowana przy próbie przywodzenia (addukcji) jest klasycznym objawem zespołu Duane’a (tzw. zespół retrakcji). W praktyce podczas addukcji gałka może "cofać się" do oczodołu, a jednocześnie typowo dochodzi do zwężenia szpary powiekowej. Mechanizm wiąże się z wrodzoną anomalią unerwienia mięśni okoruchowych i ich współskurczem, co daje efekt pociągania gałki ku tyłowi.

Dlaczego inne odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • Moebiusa: kojarzy się przede wszystkim z wrodzonymi porażeniami nerwów czaszkowych (zwłaszcza nerwu twarzowego) i zaburzeniami mimiki; nie jest to typowy zespół definiowany przez retrakcję gałki ocznej w addukcji.
  • Marcusa Gunna: to klasyczna synkineza – unoszenie opadającej powieki przy ruchach żuchwy (jaw-winking). Dotyczy głównie powieki, a nie retrakcji gałki w określonym kierunku spojrzenia.
  • Browna: w tym zespole typowe jest ograniczenie ruchu gałki w uniesieniu w przywiedzeniu (problem mechaniczny związany z ścięgnem mięśnia skośnego górnego). Nie opisuje się tu jako objawu wiodącego retrakcji gałki ocznej przy samym przywodzeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się jednocześnie "addukcja" i "retrakcja" (często też zwężenie szpary powiekowej), najczęściej celuje to w rozpoznanie zespołu Duane’a. Warto odróżniać objawy gałki ocznej (retrakcja, ograniczenia odwodzenia/przywodzenia) od objawów powiekowych (synkinezy) i od ograniczeń zależnych od kierunku (np. uniesienie w przywiedzeniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest retrakcja gałki ocznej w badaniu ortoptycznym?
Retrakcja gałki ocznej to widoczne "cofnięcie" oka w oczodół podczas wykonywania określonego ruchu. W praktyce zauważa się ją, gdy pacjent patrzy w bok, a gałka wygląda jakby przesuwała się do tyłu; często towarzyszy temu zwężenie szpary powiekowej.
Dlaczego w zespole Duane’a dochodzi do retrakcji przy przywodzeniu?
W zespole Duane’a występuje nieprawidłowe unerwienie mięśni okoruchowych, przez co podczas próby ruchu może pojawiać się współskurcz mięśni działających przeciwnie. Taki jednoczesny skurcz "ściąga" gałkę ku tyłowi, dając efekt retrakcji i zwężenia szpary powiekowej.
Jakie są typowe objawy zespołu Duane’a poza retrakcją?
Poza retrakcją w określonym kierunku spojrzenia często spotyka się ograniczenie zakresu ruchu (najczęściej odwodzenia lub przywodzenia, zależnie od typu), zwężenie szpary powiekowej w addukcji oraz kompensacyjne ustawienie głowy, aby utrzymać pojedyncze widzenie.
Jak odróżnić zespół Browna od zespołu Duane’a na podstawie objawów?
W zespole Duane’a kluczowe są retrakcja i zwężenie szpary powiekowej podczas addukcji oraz specyficzne ograniczenia poziomych ruchów. W zespole Browna typowe jest mechaniczne ograniczenie uniesienia w przywiedzeniu (problem w torze mięśnia skośnego górnego), bez charakterystycznej retrakcji w samej addukcji.
Co oznacza przywodzenie (addukcja) gałki ocznej?
Przywodzenie (addukcja) to ruch gałki ocznej w kierunku nosa, czyli do wewnątrz. W badaniu ortoptycznym ocenia się go w testach ruchomości, prosząc pacjenta o spojrzenie skrajnie w prawo i w lewo, obserwując zakres ruchu i ewentualne objawy towarzyszące.
Czy zespół Marcusa Gunna powoduje retrakcję gałki ocznej?
Nie jest to typowe. Zespół Marcusa Gunna wiąże się głównie z synkinezą powieki (unoszenie opadającej powieki przy ruchach żuchwy). To zaburzenie o charakterze powiekowym i odruchowym, a nie klasyczny obraz retrakcji gałki ocznej przy przywodzeniu.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o eponimy w ortoptyce?
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi po rozpoznaniu "znanej nazwy", bez dopasowania objawu do jednostki chorobowej. Drugi błąd to mieszanie zespołów: przypisywanie objawów powiekowych (synkinez) do zespołów ruchomości gałki oraz ignorowanie kierunku ruchu, w którym objaw się ujawnia.
Kiedy w badaniu należy szczególnie obserwować szparę powiekową?
Gdy podejrzewa się zespoły związane z retrakcją lub współskurczem mięśni, warto obserwować szparę powiekową w spojrzeniach skrajnych, zwłaszcza przy ruchach do wewnątrz. Zwężenie szpary powiekowej połączone z "cofaniem" gałki jest ważną wskazówką diagnostyczną.
Jakie testy ortoptyczne pomagają w różnicowaniu zespołu Duane’a?
Pomocne są: ocena ruchomości w 9 kierunkach spojrzenia, obserwacja retrakcji i szpary powiekowej w addukcji, ocena ustawienia głowy, testy widzenia obuocznego i supresji oraz pomiar kąta odchylenia w różnych pozycjach spojrzenia. Zestaw wyników ułatwia różnicowanie z innymi zespołami.
Jak przygotować się do pytań o zespoły Duane’a, Browna i Moebiusa?
Ucz się "objaw → jednostka" zamiast samej listy nazw. Dla każdego zespołu zapamiętaj 2–3 cechy najbardziej swoiste (np. kierunek ograniczenia, obecność retrakcji, objawy powiekowe, kompensacyjne ustawienie głowy). Następnie ćwicz na krótkich opisach klinicznych, jak na egzaminie.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe zespoły mają inne objawy dominujące (np. porażenia, synkinezy powieki)."

Źródła:

  • EyeWiki (American Academy of Ophthalmology), "Duane Retraction Syndrome" (hasło), https://eyewiki.org/Duane_Retraction_Syndrome - accessed 2026-02-27
  • NCBI Bookshelf (StatPearls), "Duane Retraction Syndrome" (chapter), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ - accessed 2026-02-27
  • Orphanet, "Duane retraction syndrome" (disease information), https://www.orpha.net/ - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ortoptyki dotyczące diagnostyki zeza i zaburzeń ruchomości
  • Podręczniki/kompendia okulistyki i strabologii (rozdziały o wrodzonych zespołach okuloruchowych)
  • Bazy wiedzy klinicznej (np. EyeWiki) do utrwalenia typowych objawów i różnicowania
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego