KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 20.
Rewersyjny licznik impulsów, to licznik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Licznik rewersyjny (dwukierunkowy) to układ zliczający, który potrafi zmieniać kierunek zliczania: w zależności od sygnału sterującego dodaje impulsy (zlicza w górę) albo odejmuje impulsy (zlicza w dół). Dlatego poprawna jest odpowiedź: dodający i odejmujący impulsy.

Pełne wyjaśnienie:

Licznik impulsów to układ (sprzętowy lub programowy), który zlicza kolejne zdarzenia reprezentowane przez impulsy. Najprostsze liczniki pracują tylko w jednym kierunku: albo w górę (zwiększają stan licznika o 1 na każdy impuls), albo w dół (zmniejszają stan licznika o 1).

Licznik rewersyjny (często nazywany też dwukierunkowym) ma możliwość odwracania kierunku zliczania. Oznacza to, że w zależności od warunku sterującego (np. wejścia "kierunek", sygnału z automatu, kierunku ruchu osi) może zarówno:

  • dodawać impulsy – gdy wymagane jest zliczanie w górę,
  • odejmować impulsy – gdy wymagane jest zliczanie w dół.

Dlatego odpowiedź "dodający i odejmujący impulsy" opisuje pełną funkcjonalność licznika rewersyjnego.

Dlaczego pozostałe opcje są niepoprawne?

  • "zapisujący w pamięci zadaną liczbę impulsów" – to opis bliższy rejestrowi nastawy, pamięci lub wartości zadanej/liczby progowej, a nie definicji kierunkowego zliczania.
  • "odejmujący impulsy" – dotyczy licznika jednokierunkowego w dół; nie uwzględnia sytuacji, gdy licznik ma zliczać w górę.
  • "dodający impulsy" – dotyczy licznika jednokierunkowego w górę; nie uwzględnia pracy w dół.

Wskazówka egzaminacyjna: słowo "rewersyjny" kojarz z "rewersem"/"odwróceniem" działania. W kontekście liczników oznacza to odwrócenie kierunku zliczania, czyli możliwość pracy zarówno w górę, jak i w dół.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rewersyjny licznik impulsów to licznik dwukierunkowy, który potrafi zliczać impulsy w górę albo w dół. Kierunek zliczania zależy od sygnału sterującego (np. "kierunek" ruchu, stan automatu), więc licznik może zarówno zwiększać, jak i zmniejszać swój stan.
Na każdy impuls wejściowy licznik zmienia wartość o 1. Gdy aktywny jest kierunek "UP" zwiększa stan (dodaje), a gdy aktywny jest "DOWN" zmniejsza stan (odejmuje). Dzięki temu nadaje się do zliczania zdarzeń, które mogą być "cofane", np. przy ruchu w przód i w tył.
Licznik odejmujący działa tylko w jednym kierunku (w dół), czyli jedynie zmniejsza wartość. Licznik rewersyjny ma możliwość zmiany kierunku pracy, więc w jednych warunkach zwiększa stan, a w innych go zmniejsza. To szersza funkcjonalność niż samo odejmowanie.
Stosuje się go wszędzie tam, gdzie proces może przebiegać w dwóch kierunkach lub wymaga korekt: zliczanie impulsów z enkodera podczas ruchu osi w przód/tył, odmierzanie drogi z nawrotem, kontrola pozycjonowania oraz liczenie sztuk z możliwością cofnięcia licznika przy błędzie.
Kierunkiem mogą sterować m.in.: sygnał "kierunek" z układu napędowego, informacja o zwrocie obrotów silnika, stan wejścia cyfrowego PLC, warunek z automatu sekwencyjnego lub logika bezpieczeństwa procesu. Ważne jest, że ten sygnał decyduje, czy impuls ma dodać czy odjąć.
Oznacza to, że ten sam licznik może zwiększać swój stan przy impulsach (np. 0→1→2→3), a w innym momencie zmniejszać go przy kolejnych impulsach (np. 3→2→1). To zachowanie odpowiada sytuacjom, gdy liczona wielkość rośnie i maleje, np. położenie osi.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "dodający" albo "odejmujący", bo brzmią znajomo i są prawdziwe dla liczników jednokierunkowych. Drugi błąd to mylenie licznika z rejestrem pamięci (przechowywanie nastawy). Warto szukać w odpowiedzi informacji o obu kierunkach zliczania.
Niekoniecznie. W praktyce spotyka się rozwiązania z jednym wejściem impulsów i osobnym sygnałem kierunku, albo z dwoma wejściami (oddzielnie "UP" i "DOWN"). Idea jest taka sama: impulsy mogą powodować wzrost albo spadek wartości w zależności od tego, jak układ jest sterowany.
Najprościej obserwować zmianę wartości licznika po podaniu impulsów oraz stan sygnału kierunku (lub wejść UP/DOWN). Jeśli po impulsach wartość rośnie, licznik zlicza w górę; jeśli maleje, zlicza w dół. W sterownikach PLC pomaga też podgląd online zmiennych i diagnostyka programu.
Opanuj definicje: licznik w górę, licznik w dół i licznik rewersyjny (dwukierunkowy). Poćwicz rozpoznawanie ich po opisach słownych oraz w prostych przykładach z enkoderem i ruchem osi. Na egzaminie szukaj słów kluczowych: "w górę", "w dół", "zmiana kierunku".
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Dlatego poprawna jest odpowiedź: dodający i odejmujący impulsy."

Źródła:

  • Siemens Industry Online Support: "CTU/CTD/CTUD Counters (S7-1200/S7-1500) – description and usage", https://support.industry.siemens.com/ (wyszukiwarka artykułów: opis liczników CTU/CTD/CTUD) - dostęp 2026-02-18
  • CODESYS Online Help: "Counter function blocks (CTU, CTD, CTUD) – IEC 61131-3", https://help.codesys.com/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki podstaw techniki cyfrowej (rozdziały o licznikach)
  • Materiały dydaktyczne z PLC/automatyki omawiające liczniki w górę i w dół
  • Instrukcje producentów sterowników PLC opisujące funkcje liczników i ich zastosowania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego