KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 22.
Rezystor o wartości znamionowej 1,2 kΩ i tolerancji 2% ma kod barwny
Ilustracja przedstawia tabelę z kodami barwnymi rezystorów, używaną w kontekście egzaminu zawodowego dla mechatroników,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
1,2 kΩ w kodzie 4‑paskowym to cyfry 1 (brązowy) i 2 (czerwony) oraz mnożnik ×100 (czerwony), co daje 12×100=1200 Ω. Tolerancja 2% odpowiada barwie czerwonej, więc poprawna sekwencja to: brązowy, czerwony, czerwony, czerwony.

Pełne wyjaśnienie:

Kod barwny rezystorów pozwala odczytać wartość rezystancji oraz tolerancję na podstawie kolejnych pasków. W wariancie 4‑paskowym:

  • 1. pasek = pierwsza cyfra znacząca,
  • 2. pasek = druga cyfra znacząca,
  • 3. pasek = mnożnik (potęga dziesięciu),
  • 4. pasek = tolerancja.

Dla wartości 1,2 kΩ najpierw sprowadzamy ją do omów: 1,2 kΩ = 1200 Ω. Liczba 1200 może być zapisana jako 12 × 100. Oznacza to, że dwie cyfry znaczące to "1" i "2", a mnożnik wynosi "×100".

Kolory odpowiadające cyfrom to: 1 = brązowy, 2 = czerwony. Mnożnik ×100 odpowiada barwie czerwonej (bo 102). Pozostaje tolerancja: dla 2% stosuje się pasek czerwony. Zatem poprawny zapis to: brązowy, czerwony, czerwony, czerwony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • brązowy, brązowy, czerwony, czerwony daje cyfry 1 i 1, czyli 11×100=1100 Ω (1,1 kΩ), więc nie zgadza się z 1,2 kΩ.
  • brązowy, czerwony, czerwony, złoty ma poprawną wartość 12×100=1200 Ω, ale złoty pasek oznacza inną tolerancję niż 2%, więc nie spełnia warunku zadania.
  • czerwony, brązowy, czerwony, czerwony daje cyfry 2 i 1, czyli 21×100=2100 Ω (2,1 kΩ), więc wartość jest inna.

W praktyce na egzaminie warto: (1) rozpoznać pasek tolerancji (zwykle jest ostatni i bywa oddzielony większą przerwą), (2) zamienić kΩ na Ω, (3) sprawdzić, czy dwie cyfry i mnożnik dają dokładnie żądaną wartość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tolerancja 2% oznacza dopuszczalne odchylenie wartości rezystancji od wartości znamionowej. Dla 1,2 kΩ zakres wynosi 1,2 kΩ ±2%, czyli element może mieć nieco większą lub mniejszą rezystancję. W praktyce wpływa to na dokładność układów pomiarowych i sterowania.
W 4 paskach: 1. i 2. pasek to cyfry, 3. to mnożnik, 4. to tolerancja. Najpierw ustal stronę z paskiem tolerancji (jest na końcu). Potem zamień dwie pierwsze barwy na cyfry, trzecią na mnożnik i oblicz wartość w omach.
Pasek mnożnika pozwala zapisać szeroki zakres wartości rezystancji przy użyciu tylko dwóch (lub trzech) cyfr znaczących. Dzięki temu 12 × 102 daje 1200 Ω, a 12 × 103 dałoby 12 kΩ. To skrótowy zapis wartości na małym elemencie.
W standardowym kodzie: cyfra 1 to kolor brązowy, a cyfra 2 to kolor czerwony. Te przypisania są podstawą do odczytu pierwszych pasków (cyfr znaczących). Najlepiej nauczyć się ich w formie tabeli lub skojarzeń, bo na egzaminie liczy się szybkość.
Tak. Znaczenie koloru zależy od pozycji paska. Czerwony na 1. lub 2. miejscu może oznaczać cyfrę "2", na 3. miejscu może oznaczać mnożnik (np. ×100), a na ostatnim miejscu może oznaczać tolerancję (np. 2%). Dlatego zawsze czytaj od właściwej strony.
5 pasków często występuje przy rezystorach o mniejszej tolerancji (większej dokładności), gdzie używa się trzech cyfr znaczących, a dopiero potem mnożnika i tolerancji. W praktyce serwisowej i montażowej warto rozpoznawać oba zapisy, bo wyglądają podobnie, ale inaczej się je liczy.
1 kΩ to 1000 Ω, więc 1,2 kΩ = 1,2 × 1000 Ω = 1200 Ω. Potem rozbijasz 1200 jako 12 × 100, co odpowiada dwóm cyfrom znaczącym "1" i "2" oraz mnożnikowi ×100. To najszybsza metoda do zadań z kodem barwnym.
Złoty pasek oznacza inną tolerancję niż 2%. W zadaniu liczy się nie tylko sama wartość rezystancji, ale również zgodność tolerancji z wymaganiem. Na egzaminie to częsty "haczyk": dwie odpowiedzi mogą dawać tę samą wartość w omach, ale różnią się tolerancją.
Najczęstsze błędy to: czytanie od złej strony (zamiana kolejności cyfr), pomylenie mnożnika z tolerancją oraz nieuwzględnienie jednostek (kΩ vs Ω). Pomaga zasada: najpierw zidentyfikuj pasek tolerancji na końcu, a dopiero potem przelicz wartość krok po kroku.
Tak, bo przy montażu i serwisie układów sterowania często weryfikuje się elementy "z ręki", bez pełnej dokumentacji lub bez nadruków na obudowie. Znajomość kodu barwnego przyspiesza diagnozę usterek, dobór zamienników i kontrolę poprawności montażu w instalacjach mechatronicznych.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "1,2 kΩ w kodzie 4‑paskowym to cyfry 1 (brązowy) i 2 (czerwony) oraz mnożnik ×100 (czerwony), co daje 12×100=1200 Ω."

Źródła:

  • Wikipedia: "Electronic color code" (sekcja Resistors / 4-band) https://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_color_code - dostęp 2026-02-18
  • All About Circuits: "Resistor Color Code" (tabela kolorów, cyfry, mnożniki, tolerancje) https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/resistor-color-codes/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Tablice kodu barwnego rezystorów (4- i 5‑paskowe) w podręcznikach elektroniki
  • Karty katalogowe rezystorów (opis sposobu znakowania i tolerancji)
  • Norma dotycząca oznaczeń elementów rezystancyjnych (oznaczenia wartości i tolerancji)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego