KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 11.
Które rodzaje dokumentacji nie są włączane w skład zespołu archiwalnego w trakcie opracowywania druków ulotnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Projekty wstępne to dokumentacja robocza (szkice, wersje przygotowawcze), zwykle nieprzeznaczona do rozpowszechniania jako publikacja. Druki ulotne to materiały finalne wydane dla odbiorców (np. jednodniówki, broszury, programy). Dlatego do zespołu druków ulotnych włącza się formy opublikowane, a nie drafty.

Pełne wyjaśnienie:

W opracowywaniu druków ulotnych kluczowe jest odróżnienie materiałów finalnych, opublikowanych od dokumentacji roboczej. Druki ulotne (materiały efemeryczne) są przygotowane po to, aby je rozpowszechniać: informują, zapowiadają wydarzenie, promują ofertę, dokumentują akcję lub wydarzenie. Z tego powodu w praktyce archiwalnej do zbioru/zespołu druków ulotnych włącza się przede wszystkim egzemplarze ukończone, przeznaczone do dystrybucji.

Odpowiedź "Projekty wstępne." jest poprawna, ponieważ projekt wstępny to zwykle szkic, draft lub wersja przygotowawcza, która nie stanowi jeszcze publikacji. Taki materiał ma charakter pomocniczy (roboczy) i w wielu przypadkach nie jest traktowany jako druk ulotny w sensie metodycznym, bo nie pełni funkcji "wydawnictwa do rozpowszechnienia". Projekty mogą pozostać w aktach twórcy jako dokumentacja procesu powstawania, trafić do innego układu akt lub podlegać brakowaniu zgodnie z przyjętymi zasadami.

Pozostałe propozycje to typowe przykłady druków ulotnych, czyli materiałów finalnych:

  • "Jednodniówki." to efemeryczne wydawnictwa okazjonalne, z założenia krótkotrwałe, ale wydane w postaci końcowej.
  • "Broszury." są publikacjami informacyjnymi/reklamowymi, często dystrybuowanymi masowo; w kontekście materiałów ulotnych mogą stanowić element zbioru.
  • "Programy teatralne." to wydawnictwa towarzyszące wydarzeniom, przygotowane dla odbiorców (publiczności), a więc mają cechę rozpowszechniania i są formą finalną.

Najczęstszy błąd polega na uznaniu, że skoro projekt "dotyczy" ulotki lub programu, to też jest drukiem ulotnym. W metodyce liczy się jednak funkcja i status materiału: czy jest to egzemplarz wydany i dystrybuowany, czy jedynie dokumentacja przygotowawcza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Druki ulotne (materiały ulotne) to efemeryczne wydawnictwa o krótkotrwałym przeznaczeniu, wytworzone w celu rozpowszechniania informacji. Zalicza się do nich m.in. ulotki, afisze, plakaty, zaproszenia czy programy wydarzeń. Są to zazwyczaj materiały finalne, a nie robocze szkice.
Projekt wstępny jest z reguły dokumentacją roboczą: szkicem, draftem lub wersją przygotowawczą przed publikacją. Zespół druków ulotnych ma gromadzić materiały ukończone i przeznaczone do dystrybucji. Włączenie projektów mieszałoby poziomy: proces tworzenia vs gotowy produkt.
Najprościej sprawdzić funkcję i status egzemplarza: materiał finalny jest przeznaczony dla odbiorcy (publiczności/klientów) i ma postać "do wydania". Dokumentacja robocza to wersje próbne, szkice, notatki, korekty i projekty, które nie były rozpowszechniane. Liczy się cel: dystrybucja czy przygotowanie.
Tak, w praktyce metodycznej broszury bywają traktowane jako część materiałów ulotnych, jeśli są krótkimi publikacjami informacyjnymi lub promocyjnymi, wydanymi do rozpowszechniania. Kluczowe jest, że to gotowa publikacja, a nie projekt. O konkretnym ujęciu decydują też zasady opracowania w danej jednostce.
Tak. Programy teatralne (podobnie jak programy koncertów czy innych wydarzeń) są materiałami wydawanymi dla odbiorców i dystrybuowanymi w związku z wydarzeniem. Mają charakter efemeryczny, bo dotyczą konkretnego terminu i przedsięwzięcia, dlatego często są ujmowane jako materiały ulotne w zasobie.
Najczęściej włącza się materiały finalne i rozpowszechniane: ulotki, jednodniówki, broszury informacyjne, programy wydarzeń, afisze, plakaty, zaproszenia, katalogi handlowe. Wspólną cechą jest to, że są to egzemplarze wydane "dla odbiorcy", a nie dokumenty przygotowawcze.
Projekty wstępne mogą pozostać w aktach twórcy jako dokumentacja procesu powstawania, zostać wydzielone do innego układu (np. dokumentacja robocza, techniczna lub redakcyjna) albo podlegać brakowaniu zgodnie z przyjętymi zasadami. Zależy to od wartości informacyjnej i przyjętej metodyki.
Częste błędy to: włączanie do zbioru dokumentacji roboczej (projektów, szkiców), mylenie materiałów opublikowanych z wersjami próbnych wydruków, brak konsekwencji w kryterium "rozpowszechniania", a także mieszanie różnych typów materiałów bez jasnego układu. Pomaga trzymanie się zasady: do zbioru trafia wersja finalna.
Jednodniówki z założenia mają charakter okolicznościowy i efemeryczny, więc zwykle pasują do kategorii materiałów ulotnych. W praktyce ważne jest jednak, aby były to egzemplarze opublikowane (finalne), a nie projekt. Ostateczna kwalifikacja może zależeć od metodyki danej instytucji i sposobu ujęcia zasobu.
Ucz się przez porównania: finalne vs robocze oraz rozpowszechniane vs wewnętrzne. Rób własną listę przykładów druków ulotnych (ulotka, program, afisz) i przeciwstawiaj im dokumentację procesu (projekt, szkic, korekta). Na egzaminie szukaj słów sugerujących "wersję przygotowawczą" — to zwykle nie jest druk ulotny.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Projekty wstępne to dokumentacja robocza (szkice, wersje przygotowawcze), zwykle nieprzeznaczona do rozpowszechniania jako publikacja."

Źródła:

  • Zarządzenie nr 12 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z 30.01.2018 w sprawie zasad porządkowania i inwentaryzacji materiałów ulotnych (dokument wewnętrzny NDAP) – przywołane w kontekście zadania
  • Polski słownik archiwalny (hasła dotyczące: zespół archiwalny, dokumentacja, materiały ulotne) – źródło definicyjne

Materiały:

  • Metodyka opracowania materiałów ulotnych stosowana w archiwach (instrukcje NDAP i materiały szkoleniowe)
  • Podstawy archiwistyki: definicje zespołu archiwalnego i zasad selekcji materiałów
  • Ćwiczenia praktyczne z klasyfikowania druków ulotnych vs dokumentacji roboczej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego