Niedobór naturalny materiałów (ubytek mieszczący się w granicach przyjętych norm) jest co do zasady traktowany jako normalny skutek przechowywania, transportu lub procesów technologicznych. Skoro jest "normalny" i mieści się w normach, to jego ekonomiczny ciężar obciąża działalność operacyjną jednostki i powinien trafić do kosztów.
W praktyce ewidencyjnej często występują dwa kroki: najpierw stwierdzenie różnicy (czasem z użyciem konta rozliczeniowego), a następnie jej rozliczenie. Pytanie dotyczy właśnie rozliczenia niedoboru naturalnego, czyli przeniesienia jego wartości do właściwej kategorii kosztów. Poprawny zapis to ujęcie po stronie Wn kosztu zużycia (konto "Zużycie materiałów") oraz po stronie Ma konta "Rozliczenie niedoborów i szkód", które pełni funkcję technicznego konta rozliczeniowego.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "Wn Rozliczenie niedoborów i szkód, Ma Materiały" opisuje raczej etap zdjęcia wartości materiałów ze stanu zapasów (albo stwierdzenie niedoboru), a nie jego rozliczenie w koszty. W rozliczeniu w granicach norm oczekuje się obciążenia kosztów zużycia.
- "Wn Rozliczenie niedoborów i szkód, Ma Zużycie materiałów" odwraca sens ekonomiczny: zmniejszałoby koszty zużycia, zamiast je zwiększać, przez co zafałszowałoby wynik finansowy.
- "Wn Straty nadzwyczajne, Ma Rozliczenie niedoborów i szkód" kwalifikuje niedobór jako zdarzenie nadzwyczajne. Niedobór naturalny w normach nie ma charakteru nadzwyczajnego, więc nie powinien trafiać do takiej kategorii.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "w granicach norm", szukaj rozwiązania, które ujmuje skutek w typowych kosztach działalności (np. zużycie), a nie w stratach nadzwyczajnych ani w rozrachunkach z osobami odpowiedzialnymi.
