KWALIFIKACJA BUD14 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 1.
Różnica pomiędzy rzędną terenu po zdjęciu warstwy ziemi urodzajnej i rzędną dna wykopu określa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rzędna opisuje wysokość (poziom) w układzie odniesienia. Różnica między rzędną terenu po zdjęciu humusu a rzędną dna wykopu jest różnicą wysokości w pionie, czyli określa głębokość wykopu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą wymiaru poziomego, warstwy humusu lub geometrii skarpy.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach ziemnych rzędna to wartość wysokości (poziomu) danego punktu odniesiona do przyjętego układu (np. reperów). Jeżeli porównujemy:

  • rzędną terenu po zdjęciu warstwy ziemi urodzajnej (po odhumusowaniu), oraz
  • rzędną dna wykopu,

to ich różnica jest wielkością w kierunku pionowym. Taka różnica wysokości odpowiada temu, "jak głęboko" trzeba zejść od przygotowanego poziomu terenu do projektowanego dna, czyli jest to głębokość wykopu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "szerokość wykopu" jest wymiarem poziomym (w planie). Do szerokości nie porównuje się rzędnych, tylko odległości poziome.
  • "grubość warstwy humusu" dotyczy tego, ile ziemi urodzajnej zdjęto. Pytanie porównuje jednak rzędną terenu po zdjęciu humusu z rzędną dna wykopu, a więc odnosi się do wykopu, nie do samej warstwy humusu.
  • "nachylenie skarpy wykopu" opisuje stosunek zmian pionowych do poziomych na ścianie wykopu. Sama różnica dwóch rzędnych nie wystarcza do określenia nachylenia (potrzebny byłby jeszcze wymiar poziomy).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się rzędne, myśl o wysokościach. Różnica rzędnych najczęściej oznacza różnicę poziomów, a w przypadku wykopu — jego głębokość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rzędna to wysokość (poziom) punktu odniesiona do przyjętego układu wysokościowego. W praktyce budowy rzędne podaje się na rysunkach i wyznacza w terenie niwelacją, aby kontrolować poziomy terenu, dna wykopu i posadowienia.
Jeśli w treści pojawia się różnica dwóch rzędnych (np. rzędna terenu i rzędna dna), to jest to różnica wysokości w pionie. W odniesieniu do wykopu taka różnica odpowiada zwykle głębokości.
Szerokość jest wymiarem poziomym (odległością w planie), a rzędne opisują wysokości. Z samych rzędnych nie wyznacza się odległości poziomych, tylko różnicę poziomów. Dlatego różnica rzędnych nie może definiować szerokości.
To docelowy poziom, do którego należy wykonać wykop. Jest podstawą do kontroli robót: po osiągnięciu tej rzędnej dno powinno być zgodne z projektem (z uwzględnieniem ewentualnych warstw podsypki/chudego betonu, jeśli przewidziano).
Odhumusowanie usuwa warstwę ziemi urodzajnej, która nie jest właściwym podłożem pod konstrukcje. Ustala się wtedy "nowy" poziom roboczy terenu. Od tego poziomu często odnosi się kolejne rzędne i pomiary przy robotach ziemnych.
Nie bez dodatkowych danych. Różnica między rzędną terenu przed i po odhumusowaniu może opisać grubość zdjętej warstwy. W pytaniu porównuje się jednak teren po odhumusowaniu z dnem wykopu, więc dotyczy to głębokości wykopu.
Nachylenie skarpy wymaga co najmniej dwóch wymiarów: różnicy wysokości oraz odległości poziomej (np. 1:1,5). Sama różnica rzędnych daje tylko wymiar pionowy, więc nie pozwala jednoznacznie obliczyć lub określić nachylenia skarpy.
Najczęściej przez niwelację: wyznacza się reper/poziom odniesienia, a następnie kontroluje wysokość dna w kilku punktach. Wynik porównuje się z rzędną projektową, aby potwierdzić wymaganą głębokość i równość dna.
Częste są pomyłki kierunku: traktowanie rzędnych jak odległości poziomych albo wybór odpowiedzi "na skojarzenie" (humus/skarpa). Pomaga reguła: rzędne = wysokości, a różnica rzędnych = różnica poziomów w pionie.
Warto przećwiczyć terminologię (dno, skarpa, szerokość, głębokość), czytanie przekrojów oraz rozumienie rzędnych. Dobrą metodą jest rozwiązywanie zadań z rysunkami i opisem robót ziemnych oraz powtarzanie typowych definicji.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rzędna opisuje wysokość (poziom) w układzie odniesienia."

Materiały:

  • Podręcznik/opracowanie z geodezji budowlanej (niwelacja, rzędne, odczyt wysokości)
  • Materiały szkoleniowe z technologii robót ziemnych (parametry wykopów, skarpy, odhumusowanie)
  • Rysunki projektowe/typowe przekroje wykopów z opisem rzędnych (rzędna terenu, rzędna dna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego