Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 28.
Rozpuszczalność siarczanu(VI) potasu w temperaturze 30oC wynosi 13 g/100 g wody. Jaką masę tej substancji w podanej temperaturze należy rozpuścić w wodzie, aby otrzymać 500 g roztworu nasyconego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozpuszczalność 13 g/100 g wody oznacza, że roztwór nasycony ma łącznie 113 g (100 g wody + 13 g soli). Ułamek masowy soli w takim roztworze to 13/113. Dla 500 g roztworu: m(soli)=500·13/113=57,5 g. Pozostała masa to woda.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpuszczalność podana jako 13 g/100 g wody mówi, ile substancji (tu: siarczanu(VI) potasu) można rozpuścić w 100 g rozpuszczalnika (wody) w danej temperaturze, aby otrzymać roztwór nasycony.

Skoro w 30°C w 100 g wody rozpuszcza się 13 g soli, to roztwór nasycony otrzymany z takich mas ma:

  • masę substancji: 13 g
  • masę wody: 100 g
  • masę roztworu: 13 g + 100 g = 113 g

Zatem udział (ułamek masowy) soli w roztworze nasyconym wynosi:

w = 13/113

Aby otrzymać 500 g roztworu nasyconego o tym samym składzie (w tej samej temperaturze), masa soli musi stanowić ten sam ułamek całego roztworu:

m(soli) = 500 · 13/113 = 57,5 g

Dlatego poprawna odpowiedź to 57,5 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 52,0 g – odpowiada zbyt małemu udziałowi soli; zwykle wynika z błędnego przeliczenia proporcji lub zaokrągleń bez kontroli składu 113 g roztworu.
  • 65,0 g – wskazuje na pomylenie definicji rozpuszczalności (np. traktowanie 13 jako 13% masowych roztworu, a nie 13 g na 100 g wody).
  • 74,4 g – to typowy wynik błędu polegającego na liczeniu "na 100 g roztworu", a nie "na 100 g wody", czyli nieuwzględnieniu, że 100 g wody daje 113 g roztworu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze dopisz sobie mały bilans mas: "100 g wody + x g substancji = 100 + x g roztworu". To od razu chroni przed pomyleniem podstawy procentowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza rozpuszczalność 13 g/100 g wody?
To informacja, że w 100 g wody w danej temperaturze można rozpuścić maksymalnie 13 g danej substancji, aby otrzymać roztwór nasycony. Masa roztworu będzie wtedy równa sumie mas: 100 g + 13 g = 113 g.
Jak obliczyć masę substancji w roztworze nasyconym o masie 500 g?
Najpierw ustal skład roztworu nasyconego z definicji rozpuszczalności: 13 g substancji + 100 g wody = 113 g roztworu. Potem zastosuj proporcję (ułamek masowy): m = 500 · 13/113. Otrzymasz masę substancji potrzebną do 500 g roztworu.
Dlaczego w obliczeniach pojawia się liczba 113 g?
Bo rozpuszczalność podano na 100 g wody, nie na 100 g roztworu. Jeśli do 100 g wody dodasz 13 g substancji (maksymalnie w tej temperaturze), to masa całego roztworu nasyconego wynosi 100 + 13 = 113 g.
Czy 13 g/100 g wody to to samo co 13% masowych roztworu?
Nie. 13% m/m oznaczałoby 13 g substancji w 100 g roztworu. Tutaj jest 13 g w 100 g wody, czyli w 113 g roztworu. Ułamek masowy substancji w roztworze nasyconym wynosi 13/113, a nie 13/100.
Jaką masę wody zawiera 500 g roztworu nasyconego w tym zadaniu?
Skoro w roztworze nasyconym udział soli to 13/113, to udział wody to 100/113. Dla 500 g roztworu masa wody wyniesie 500 · 100/113 ≈ 442,5 g. Razem z 57,5 g soli daje to 500 g.
Kiedy w laboratorium przygotowuje się roztwór nasycony?
Gdy potrzebujesz maksymalnego stężenia w danej temperaturze, np. do krystalizacji, badań rozpuszczalności, przygotowania roztworu odniesienia lub pokazania wpływu temperatury na rozpuszczanie. Ważne jest utrzymanie temperatury, bo skład roztworu nasyconego zależy od T.
Jakie są najczęstsze błędy w zadaniach z rozpuszczalności?
Najczęściej myli się podstawę: liczy się procent od 100 g roztworu zamiast od 100 g wody, pomija się sumowanie mas (woda + substancja), albo wykonuje proporcję 13/100 · 500 bez sprawdzenia, czy 100 oznacza wodę czy roztwór.
Dlaczego temperatura jest podana w treści zadania?
Ponieważ rozpuszczalność większości substancji zmienia się z temperaturą. Dane 13 g/100 g wody dotyczą konkretnie 30°C, więc roztwór nasycony ma taki skład tylko przy tej temperaturze. Zmiana temperatury zmieniłaby maksymalną ilość substancji możliwą do rozpuszczenia.
Jak sprawdzić, czy wynik jest logiczny bez kalkulatora?
Oszacuj udział: 13 g w 113 g roztworu to trochę ponad 10%. W 500 g roztworu powinno być więc trochę ponad 50 g substancji. Wynik 57,5 g pasuje do oszacowania, a wartości typu 74 g sugerują zbyt duży udział substancji.
Czy można rozwiązać to zadanie metodą proporcji bez ułamka masowego?
Tak. Ustaw proporcję na podstawie "partii" roztworu nasyconego: 113 g roztworu zawiera 13 g substancji. Jeśli chcesz 500 g roztworu, to x/13 = 500/113, więc x = 13 · 500/113. To równoważne podejście.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Rozpuszczalność 13 g/100 g wody oznacza, że roztwór nasycony ma łącznie 113 g (100 g wody + 13 g soli)."

Materiały:

  • Skrypty/rozdziały z chemii ogólnej: roztwory, stężenia, rozpuszczalność
  • Zestawy zadań rachunkowych z obliczeń chemicznych (roztwory)
  • Tablice chemiczne z danymi rozpuszczalności (do weryfikacji wartości w funkcji temperatury)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego