KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 16.
Roztwór dodawany z biurety w postaci kropel do roztworu analizowanej substancji nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Titrant to roztwór o znanym stężeniu podawany z biurety do kolby z badaną próbką podczas miareczkowania. Analit to oznaczana substancja w próbce, a określenia "substrat" i "produkt" dotyczą ogólnie reakcji chemicznej, nie nazwy roztworu dozowanego z biurety.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie miareczkowej (titracji) kluczowe jest rozróżnienie ról składników układu. Roztwór, który dodaje się z biurety (zwykle porcjami/kroplami) i którego objętość odczytuje się, nazywa się titrantem. Jest to zazwyczaj roztwór mianowany, czyli o znanym (ściśle ustalonym) stężeniu. Dzięki temu z objętości zużytej do osiągnięcia punktu końcowego można wyznaczyć ilość substancji reagującej w próbce.

Określenie "analit" odnosi się do analizowanej/oznaczanej substancji znajdującej się w próbce (w kolbie stożkowej lub zlewce), a nie do roztworu podawanego z biurety. To częsty błąd, bo słowo "analit" kojarzy się bezpośrednio z "analizą", jednak pytanie wprost wskazuje miejsce podawania roztworu: biureta.

Terminy "substrat" i "produkt" są poprawne w opisie reakcji chemicznej (co reaguje i co powstaje), ale nie są nazwami roztworu dozowanego w metodzie miareczkowej. W kontekście egzaminu zawodowego warto zapamiętać prostą regułę:

  • biuretatitrant (roztwór dozowany, zwykle o znanym stężeniu),
  • kolba z próbkąanalit (substancja oznaczana).

Takie rozróżnienie jest użyteczne w praktyce laboratoryjnej w przemyśle chemicznym, bo pozwala prawidłowo opisywać procedury, przygotowywać roztwory mianowane oraz interpretować wyniki kontroli jakości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Titrant to roztwór o znanym stężeniu, który dodaje się z biurety do roztworu próbki podczas miareczkowania. Jego zużytą objętość odczytuje się, aby obliczyć ilość substancji oznaczanej w próbce.
Titrant to roztwór dozowany z biurety (zwykle mianowany), a analit to substancja oznaczana znajdująca się w badanej próbce. Najprościej: biureta = titrant, kolba z próbką = analit.
Ponieważ w metodzie miareczkowej to właśnie ten roztwór "miareczkuje" próbkę: dodaje się go w kontrolowany sposób i mierzy jego objętość potrzebną do osiągnięcia punktu końcowego. Nazwa podkreśla jego rolę w titracji.
Biureta służy do precyzyjnego dozowania titranta oraz do pomiaru objętości zużytego roztworu. Dzięki podziałce można odczytać różnicę wskazań i uzyskać objętość, która reagowała z analitem w próbce.
W typowym miareczkowaniu tak: titrant powinien mieć znane, ustalone stężenie (często po mianowaniu), aby na podstawie jego objętości można było wiarygodnie obliczyć ilość analitu. Bez tego wynik byłby niepewny.
Najczęstsze są pomyłki wynikające ze skojarzeń: wybieranie "analitu" dla roztworu z biurety albo używanie słów "substrat/produkt" zamiast terminów analitycznych. Pomaga zapamiętać, że roztwór z biurety to zawsze titrant.
Roztwór mianowany to roztwór o dokładnie znanym stężeniu. W miareczkowaniu często jest nim titrant, bo wtedy z objętości zużytej do punktu końcowego można obliczyć ilość analitu w próbce.
Miareczkowanie stosuje się m.in. do kontroli stężeń kwasów i zasad, oceny czystości surowców, kontroli parametrów roztworów procesowych oraz w laboratoriach zakładowych do szybkich analiz jakościowych i ilościowych.
Wystarczy znaleźć informację, co jest dodawane z biurety i czego objętość jest odczytywana. Ten roztwór to titrant. Substancja "analizowana/oznaczana" w kolbie to analit.
Bo odnoszą się do ogólnego opisu reakcji (co reaguje i co powstaje), a pytanie dotyczy nazewnictwa w metodzie analitycznej. W miareczkowaniu używa się terminów titrant i analit, a nie "substrat/produkt".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że titrant to roztwór o znanym stężeniu podawany z biurety do kolby z badaną próbką podczas miareczkowania.

Źródła:

  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): hasło "titrant" — https://goldbook.iupac.org/terms/view/T06425 (accessed 2026-03-04)
  • IUPAC Compendium of Chemical Terminology (Gold Book): hasło "titration" — https://goldbook.iupac.org/terms/view/T06426 (accessed 2026-03-04)
  • Wikipedia (pl): "Miareczkowanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Miareczkowanie (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z analizy chemicznej: dział o miareczkowaniu
  • Materiały szkolne z chemii analitycznej (miareczkowanie kwas–zasada, redoks, kompleksometryczne)
  • Słownik terminów chemicznych (terminologia analityczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego