KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 1.
Rozważ następującą tabelę, która przedstawia różne typy łożysk i ich właściwości:
Typ łożyska Właściwości
Łożysko ślizgowe Ma niski współczynnik tarcia, wymaga regularnego smarowania
Łożysko toczne Ma wyższy współczynnik tarcia, nie wymaga regularnego smarowania
Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe na podstawie powyższych informacji?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na podstawie tabeli można odczytać, że "łożysko ślizgowe" opisano jako wymagające regularnego smarowania, a "łożysko toczne" jako niewymagające regularnego smarowania. Jedynie zdanie: "Łożysko ślizgowe wymaga regularnego smarowania, podczas gdy łożysko toczne nie." jest wprost zgodne z tym zestawieniem.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność poprawnego wnioskowania z tabeli. W tabeli podano dwie informacje:

  • Dla "Łożyska ślizgowego": niski współczynnik tarcia oraz wymóg regularnego smarowania.
  • Dla "Łożyska tocznego": wyższy współczynnik tarcia oraz brak wymogu regularnego smarowania.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "Łożysko ślizgowe wymaga regularnego smarowania, podczas gdy łożysko toczne nie." – powtarza ono dokładnie relację smarowania zapisaną w tabeli.

Pozostałe odpowiedzi są niezgodne z podanymi danymi:

  • Stwierdzenie "Łożysko toczne ma niższy współczynnik tarcia niż łożysko ślizgowe." przeczy tabeli, bo tabela przypisuje niższy współczynnik tarcia łożysku ślizgowemu, a wyższy – tocznemu.
  • Stwierdzenie "Łożysko toczne wymaga regularnego smarowania, podczas gdy łożysko ślizgowe nie." odwraca informację z tabeli (zamienia wymagania smarowania między typami).
  • Stwierdzenie "Żadne z powyższych stwierdzeń nie jest prawdziwe." jest błędne, bo pierwsze z podanych zdań jest zgodne z tabelą.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie podaje tabelę, wykres lub opis, najpierw traktuj je jako źródło danych. Dopiero potem porównuj każdą odpowiedź z danymi punkt po punkcie (tarcie, smarowanie), bez "dopowiadania" z własnego doświadczenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łożysko ślizgowe to element, w którym wał obraca się po powierzchni ślizgowej (panewce/tulei). W motoryzacji spotyka się je m.in. w postaci panewek w silniku lub tulei ślizgowych w osprzęcie. Kluczowe jest właściwe smarowanie, bo pracuje na filmie smarnym.
Łożysko toczne zwykle składa się z pierścienia wewnętrznego, zewnętrznego oraz elementów tocznych (kulki/wałeczki) i koszyka. W pojazdach występuje np. w alternatorach, rolkach prowadzących, napinaczach czy piastach. Jego stan ocenia się m.in. po hałasie i luzie.
Najpierw odczytaj fakty z tabeli i potraktuj je jako jedyne dane do odpowiedzi. Następnie porównaj każdą odpowiedź z tabelą punkt po punkcie (np. tarcie, smarowanie). Nie dopowiadaj informacji "z życia", jeśli pytanie wyraźnie odwołuje się do przedstawionej tabeli.
Zadania egzaminacyjne czasem sprawdzają umiejętność pracy z podanym opisem, nawet jeśli opis jest uproszczony. Wtedy poprawna jest odpowiedź zgodna z danymi w zadaniu. W praktyce serwisowej decyzje podejmuje się na podstawie dokumentacji producenta i warunków pracy elementu.
Typowe objawy to: narastający hałas (szum, wycie) zależny od prędkości obrotowej, wzrost temperatury, zwiększone opory ruchu oraz wyczuwalny luz promieniowy lub osiowy. W diagnostyce ważne jest odróżnienie hałasu łożyska od hałasu opon, przekładni czy osprzętu.
Smarowanie zmniejsza tarcie i zużycie, odprowadza ciepło oraz chroni przed korozją i zanieczyszczeniami. Niewłaściwy smar, zbyt mała ilość lub utrata szczelności mogą szybko doprowadzić do przegrzania i uszkodzenia. Zawsze warto kierować się zaleceniami producenta podzespołu.
Nie zawsze. Część łożysk ma smar na cały okres pracy i wtedy nie przewiduje się dosmarowywania, ale wiele zastosowań wymaga właściwego doboru smaru, kontroli szczelności i okresowej obsługi. O tym, czy łożysko jest "bezobsługowe", decyduje konstrukcja i dokumentacja producenta.
Łożysko toczne zwykle ma pierścienie i elementy toczne widoczne po demontażu. Łożysko ślizgowe wygląda jak tuleja/panewka bez kulek czy wałeczków. W praktyce zwróć uwagę na sposób osadzenia, obecność koszyka i charakterystyczny "bieg" elementu podczas obracania ręką.
Częsty błąd to kierowanie się intuicją ("toczne zawsze ma mniejsze tarcie") bez sprawdzenia danych w zadaniu. Drugi błąd to czytanie tylko jednej kolumny tabeli i pomijanie drugiej. Pomaga metoda: podkreśl w tabeli słowa kluczowe, a potem sprawdź je w odpowiedziach.
Gdy pojawia się świst, wycie lub szum zależny od obrotów silnika, szczególnie po włączeniu odbiorników (dla alternatora) lub przy zmianach obciążenia paska. Dodatkowo mogą wystąpić drgania paska i przegrzewanie. Potwierdza się to odsłuchem, pomiarem temperatury i kontrolą luzu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na podstawie tabeli można odczytać, że "łożysko ślizgowe" opisano jako wymagające regularnego smarowania, a "łożysko toczne" jako niewymagające regularnego smarowania.

Źródła:

  • SKF, "Rolling bearings" (katalog/poradnik), rozdział "Lubrication" (smarowanie łożysk), publikacja SKF 17000/1 EN (PDF dostępny na stronie SKF – dział dokumentów produktu)
  • NTN Europe, materiały techniczne "Lubrication" dla łożysk tocznych (sekcje o funkcjach smaru i obsłudze), strona dokumentacyjna NTN Europe – dział Technical Documentation (PDF)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Łożysko toczne" – sekcja dotycząca smarowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81o%C5%BCysko_toczne (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Katalogi i poradniki producentów łożysk (działy: smarowanie, dobór, montaż)
  • Podstawy budowy maszyn: rozdziały o łożyskach ślizgowych i tocznych
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki hałasu i wibracji elementów wirujących w pojeździe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego