W informacji o asortymencie księgarskim metody prymarne oznaczają pozyskanie danych bezpośrednio od podmiotu, który je wytwarza lub w miejscu, gdzie powstają (u "źródła"). Z kolei metody pochodne (wtórne) to korzystanie z opracowań, omówień, indeksów i baz, które agregują lub interpretują wcześniejsze informacje.
Dlaczego poprawna klasyfikacja jest taka?
- Katalogi wydawnictw – metoda prymarna, bo są przygotowywane przez wydawcę i stanowią bezpośrednią informację o jego ofercie (zapowiedzi, parametry tytułów).
- Bezpośredni kontakt z wydawnictwem – metoda prymarna, bo umożliwia uzyskanie danych "u źródła" (np. dostępność, dodruki, warunki handlowe, plan wydawniczy).
- Recenzje książek – metoda pochodna, ponieważ są opracowaniem treści książki i oceną przygotowaną przez osobę trzecią; nie są pierwotnym komunikatem ofertowym wydawcy.
- Bazy danych bibliograficznych – metoda pochodna, bo zwykle gromadzą i porządkują opisy bibliograficzne, często tworzone na podstawie wielu dokumentów i źródeł, a więc mają charakter wtórnego zestawienia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Wariant, który uznaje recenzje za prymarne, miesza "pierwotność" z "konkretnością": recenzja dotyczy konkretnej książki, ale jest opracowaniem cudzej treści.
- Wariant "wszystko prymarne" ignoruje fakt, że część źródeł to narzędzia agregujące lub interpretujące (bazy, recenzje).
- Wariant "wszystko pochodne" pomija bezpośredni charakter informacji od wydawcy (kontakt, katalog wydawcy), które w praktyce są podstawą aktualnej informacji o ofercie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli informacja pochodzi wprost od wydawcy (komunikat ofertowy, kontakt) traktuj ją jako prymarną. Jeśli jest to omówienie, selekcja lub baza/indeks, najczęściej będzie to metoda pochodna.