KWALIFIKACJA SPC4 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 25.
Rozważ następującą tabelę prezentującą zużycie surowców do produkcji kiełbasy:
SurowiecZużycie na 1 kg kiełbasy
Mięso wieprzowe0.7 kg
Mięso wołowe0.2 kg
Sól0.05 kg
Przyprawy0.05 kg
Jeśli planujesz wyprodukować 500 kg kiełbasy, ile kilogramów mięsa wołowego będziesz potrzebować?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie mięsa wołowego wynosi 0,2 kg na 1 kg kiełbasy.
Aby obliczyć zapotrzebowanie dla 500 kg wyrobu, należy zastosować proporcję i pomnożyć 0,2 × 500. Otrzymujemy 100 kg mięsa wołowego potrzebnego do planowanej partii produkcyjnej.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli podano zużycie surowców na 1 kg kiełbasy. Oznacza to, że każda wartość jest współczynnikiem, który trzeba przeskalować do planowanej masy produkcji.

Dla mięsa wołowego współczynnik wynosi 0,2 kg na 1 kg wyrobu. Jeżeli planujesz wyprodukować 500 kg kiełbasy, zapotrzebowanie na wołowinę obliczasz przez proste przeliczenie proporcjonalne:

0,2 kg/kg × 500 kg = 100 kg.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: 100 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 200 kg wynikałoby ze współczynnika 0,4 kg/kg albo z podwojenia wyniku bez uzasadnienia. W tabeli nie ma takiej wartości dla wołowiny.
  • 500 kg to typowy błąd "przepisania masy partii" – mylone jest zużycie jednostkowe (na 1 kg) z zużyciem całkowitym (na całą partię).
  • 700 kg pasowałoby do współczynnika 1,4 kg/kg, czyli do sytuacji, w której na 1 kg wyrobu potrzeba 1,4 kg jednego surowca. To nie wynika z danych i dodatkowo przekracza masę wyrobu w sposób nieuzasadniony dla pojedynczego składnika w tej tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z recepturą zawsze znajdź frazę "na 1 kg" (lub "na 100 kg") i najpierw ustal współczynnik przeliczeniowy, a dopiero potem licz zapotrzebowanie dla całej partii. To minimalizuje pomyłki w skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gdy zużycie jest podane na 1 kg, liczysz je proporcjonalnie: zużycie jednostkowe × masa planowanej produkcji. Przykład: 0,2 kg/kg × 500 kg = 100 kg. Kluczowe jest, by nie mylić danych "na 1 kg" z wynikiem dla całej partii.
Wartość 0,2 oznacza kilogramy wołowiny na 1 kg kiełbasy. Aby policzyć zapotrzebowanie dla 500 kg, trzeba powtórzyć "porcję" 1 kg pięćset razy, więc mnożysz współczynnik przez wielkość partii. To standardowe skalowanie receptury.
To informacja o udziale surowca w przeliczeniu na jednostkę wyrobu gotowego. Mówi, ile kilogramów danego składnika przewiduje receptura na wytworzenie 1 kg produktu. Taki zapis ułatwia szybkie przeliczanie na dowolną masę partii.
Najczęstsze pomyłki to: przepisanie złego wiersza tabeli (np. wieprzowina zamiast wołowiny), pomylenie przecinka dziesiętnego (0,2 → 2), oraz wzięcie masy partii jako odpowiedzi (500 kg) bez przeliczenia. Pomaga zapis działania z jednostkami: kg/kg × kg.
Z tych danych nie. 500 kg oznaczałoby, że na każdy 1 kg wyrobu przypada 1 kg wołowiny (współczynnik 1,0), a w tabeli jest 0,2. Wynik 500 kg pojawia się zwykle, gdy ktoś pomija współczynnik i bezrefleksyjnie wybiera masę planowanej produkcji.
Oceń rząd wielkości: jeśli wołowiny jest 0,2 kg/kg, to stanowi ok. 20% masy wyrobu. Dla 500 kg wyrobu oczekujesz ok. 100 kg wołowiny, czyli liczby wyraźnie mniejszej od 500 kg. Szybkie porównanie procentowe pozwala wychwycić błędy.
Postępujesz identycznie dla każdego wiersza tabeli: mnożysz zużycie na 1 kg przez 500. Otrzymasz osobno masę wieprzowiny, wołowiny, soli i przypraw. Taki zestaw to prosty bilans surowcowy partii i punkt wyjścia do zamówień oraz rozchodu magazynowego.
Przed uruchomieniem produkcji partii: przy planowaniu zakupów, rezerwacji surowców w magazynie, przygotowaniu mieszanek przypraw i soli oraz kalkulacji kosztów. Przeliczenia są też potrzebne przy zmianie wielkości wsadu (np. 200 kg zamiast 500 kg) bez zmiany proporcji receptury.
Najpierw sprowadź dane do tej samej podstawy. Jeśli zużycie jest "na 100 kg", to dla 500 kg mnożysz przez 5 (bo 500/100 = 5). Alternatywnie możesz policzyć na 1 kg, dzieląc przez 100, a potem mnożąc przez masę partii. Ważna jest konsekwencja jednostek.
Ćwicz krótkie zadania na skalowanie receptury (na 1 kg, 10 kg, 100 kg i większe partie) oraz zapis działań z jednostkami. Warto też trenować kontrolę sensowności wyniku (np. procentowy udział składnika). To ogranicza typowe błędy i przyspiesza rozwiązywanie na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Zużycie mięsa wołowego wynosi 0,2 kg na 1 kg kiełbasy.Aby obliczyć zapotrzebowanie dla 500 kg wyrobu, należy zastosować proporcję i pomnożyć 0,2 × 500."

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Proporcje i zależności proporcjonalne: https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-rates/arith-review-ratios/a/ratios-and-proportions (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL) – Proporcja: https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL) – Ułamek dziesiętny: https://pl.wikipedia.org/wiki/U%C5%82amek_dziesi%C4%99tny (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Materiały do matematyki: zadania z proporcji i mnożenia ułamków dziesiętnych
  • Podręczniki/opracowania z technologii przetwórstwa mięsnego w części dotyczącej receptur i rozchodu surowców
  • Ćwiczenia z arkuszy kalkulacyjnych: przeliczanie receptury na różne wielkości partii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego