KWALIFIKACJA MOT5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 7.
Rozważ następującą tabelę przedstawiającą różne rodzaje przekładni mechanicznych i ich charakterystyczne cechy:
Rodzaj przekładni Charakterystyczna cecha
Przekładnia zębata Przenosi ruch obrotowy między dwoma wałami, które są równoległe lub przecinają się.
Przekładnia ślimakowa Przenosi ruch obrotowy między wałami, które są prostopadłe do siebie.
Przekładnia pasowa Przenosi ruch obrotowy między dwoma wałami, które mogą być równoległe lub nie.
Przekładnia łańcuchowa Przenosi ruch obrotowy między dwoma wałami, które są równoległe.
Zidentyfikuj rodzaj przekładni, który jest najbardziej odpowiedni do przenoszenia ruchu obrotowego między dwoma wałami, które są prostopadłe do siebie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli wynika, że cecha "przenosi ruch obrotowy między wałami prostopadłymi" odpowiada pozycji "Przekładnia ślimakowa".
Pozostałe przekładnie w zestawieniu opisano jako typowe dla wałów równoległych lub o innym ustawieniu osi, więc nie spełniają warunku z pytania.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowy jest warunek geometryczny: dwa wały mają być prostopadłe. W praktyce dobór przekładni często zaczyna się właśnie od tego, jak są ustawione osie elementów wirujących (równoległe, przecinające się, prostopadłe), bo determinuje to możliwe rozwiązania konstrukcyjne.

W podanej tabeli tylko jedna pozycja ma wprost zapisaną cechę: "Przenosi ruch obrotowy między wałami, które są prostopadłe do siebie". Tą pozycją jest "Przekładnia ślimakowa", więc to ona jest najbardziej odpowiednia w świetle danych z tabeli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w kontekście tego zestawienia?

  • "Przekładnia zębata" w tabeli opisana jest jako przenosząca ruch między wałami równoległymi lub przecinającymi się. To nie jest warunek "prostopadłe", więc nie spełnia kryterium pytania (w dodatku pojęcie "zębata" jest bardzo szerokie, ale tu obowiązuje opis z tabeli).
  • "Przekładnia pasowa" dotyczy przenoszenia napędu pasem; w tabeli nie wskazano jej jako typowej dla osi prostopadłych, tylko jako rozwiązanie dla wałów, które "mogą być równoległe lub nie". To opis zbyt ogólny i nie wskazuje jednoznacznie na prostopadłość.
  • "Przekładnia łańcuchowa" w tabeli powiązano z wałami równoległymi, więc odpada przy wymaganiu osi prostopadłych.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dobór przekładni zawsze podkreśl (w myślach) słowa: równoległe, prostopadłe, przecinające się. To najczęściej jest "warunek rozstrzygający", który pozwala poprawnie dopasować typ przekładni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekładnia ślimakowa to przekładnia mechaniczna, w której ślimak współpracuje z kołem ślimakowym, zmieniając kierunek przeniesienia napędu i zwykle dając duże przełożenie. Typowo stosuje się ją wtedy, gdy osie elementów są do siebie prostopadłe.
Jej geometria pracy jest zbudowana pod kąt 90° między osią ślimaka i osią koła. Dzięki temu może przenosić moment obrotowy między wałami ustawionymi prostopadle, co jest częstym wymaganiem przy ograniczeniach zabudowy mechanizmu.
Szukaj słów: "prostopadłe", "pod kątem 90°", "zmiana kierunku obrotu o 90°". To zazwyczaj warunek rozstrzygający. Jeśli dodatkowo pojawia się tabela/charakterystyka, dopasuj dokładnie ten zapis do typu przekładni.
Najczęściej są to przekładnie zębate walcowe, pasowe oraz łańcuchowe (zależnie od konstrukcji i wymagań). W zadaniach egzaminacyjnych często właśnie wały równoległe prowadzą do wyboru pasowej lub łańcuchowej, a wały prostopadłe do ślimakowej.
Nie. "Zębata" to szeroka grupa (różne typy kół i układów osi). W konkretnym pytaniu liczy się jednak opis podany w treści/tabeli. Na egzaminie należy odpowiadać zgodnie z warunkami zadania, a nie tylko z ogólnym skojarzeniem.
Oznacza, że mechanizm przekazuje obrót z wału napędzającego na wał napędzany wraz z momentem obrotowym. Przekładnia może przy tym zmieniać prędkość obrotową, moment oraz kierunek przeniesienia napędu, zależnie od budowy i przełożenia.
Najczęstsze to: pominięcie informacji o ustawieniu osi wałów, wybór "najbardziej znanej" przekładni (np. zębatej) bez analizy warunku, oraz mylenie przekładni pasowej z łańcuchową. Pomaga zaznaczenie w treści słów: równoległe/prostopadłe/przecinające się.
Przekładnie występują w wielu miejscach: w skrzyniach biegów, mechanizmach różnicowych, napędach osprzętu i w różnych mechanizmach pomocniczych. Ich zadaniem jest dopasowanie prędkości i momentu oraz czasem zmiana kierunku przeniesienia napędu.
Pasowa wykorzystuje pas i koła pasowe, a łańcuchowa łańcuch i koła łańcuchowe. Obie zwykle służą do przenoszenia napędu między wałami równoległymi. W pytaniach egzaminacyjnych wskazówką jest też opis elementu pośredniczącego (pas vs łańcuch).
Najpierw wyłap warunek z pytania (tu: "wały prostopadłe"), potem znajdź w tabeli identyczną cechę i wybierz odpowiadający jej typ przekładni. Nie analizuj na początku wszystkich wierszy po kolei, bo to zwiększa ryzyko przeoczenia kluczowego słowa.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_%C5%9Blimakowa - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_z%C4%99bata - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_pasowa - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw konstrukcji maszyn: przekładnie mechaniczne
  • Materiały dydaktyczne z układu przeniesienia napędu w pojazdach
  • Katalogi/rysunki poglądowe przekładni (zębate, ślimakowe, pasowe, łańcuchowe) do porównania budowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego