KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 11.
Rozważ następującą tabelę, przedstawiającą różne typy światłowodów i ich właściwości:
Typ światłowodu Średnica rdzenia Liczba modów
Światłowód jednomodowy 8-10 μm 1
Światłowód wielomodowy 50-100 μm Wiele
Jakie stwierdzenie najlepiej opisuje różnicę między światłowodem jednomodowym a wielomodowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Światłowód wielomodowy ma większą średnicę rdzenia niż jednomodowy, co umożliwia propagację wielu modów. Jednomod ma bardzo mały rdzeń, aby w praktyce pozostał tylko jeden mod. Dlatego stwierdzenie o większej średnicy rdzenia w wielomodach najlepiej opisuje różnicę.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczowa różnica między światłowodem jednomodowym a wielomodowym dotyczy sposobu propagacji światła w rdzeniu, czyli liczby dopuszczalnych modów (torów/rozkładów pola elektromagnetycznego), które mogą się w nim rozchodzić.

Dlaczego poprawne jest stwierdzenie o większej średnicy rdzenia w wielomodach?
Włókno wielomodowe ma większy rdzeń, dzięki czemu światło może rozchodzić się wieloma drogami (wieloma modami). Włókno jednomodowe ma rdzeń na tyle mały, by w typowych warunkach pracy propagował się zasadniczo tylko jeden mod. Z tego powodu wielomod "z natury" ma większą średnicę rdzenia niż jednomod.

Dlaczego pozostałe stwierdzenia nie są najlepszą odpowiedzią?

  • Stwierdzenie, że jednomod ma większą średnicę rdzenia jest sprzeczne z podstawową ideą jednomodowości: większy rdzeń sprzyja pojawieniu się kolejnych modów.
  • Teza, że oba typy mają taką samą średnicę rdzenia jest niezgodna z typowymi konstrukcjami i klasyfikacją włókien.
  • Stwierdzenie, że jednomod ma mniejszą liczbę modów niż wielomod jest ogólnie prawdziwe, ale pytanie (w kontekście tabeli) oczekuje najlepszego opisu różnicy; w praktyce w tym zestawie odpowiedzi jest to odpowiedź konkurencyjna, bo również opisuje różnicę. W testach jednokrotnego wyboru warto, aby tylko jedna odpowiedź była bezspornie najlepsza.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "liczba modów", skojarz ją z średnicą rdzenia: większy rdzeń → łatwiej o wiele modów; mniejszy rdzeń → dążenie do jednego modu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mod to dopuszczalny sposób propagacji światła w rdzeniu (rozkład pola i "tor" rozchodzenia). W światłowodzie wielomodowym występuje wiele modów, co może powodować dyspersję modalną i ograniczać pasmo/zasięg. W jednomodowym dąży się do propagacji jednego modu.
Włókna jednomodowe mają bardzo mały rdzeń (rzędu kilku–kilkunastu µm), aby utrzymać jeden mod. Włókna wielomodowe mają większy rdzeń (często 50 µm lub 62,5 µm). Konkretne wartości zależą od klasy włókna i norm okablowania.
Mniejszy rdzeń ogranicza liczbę możliwych modów. Dzięki temu sygnał rozchodzi się bardziej "jednoznacznie", co zmniejsza dyspersję modalną i ułatwia transmisję na duże odległości. Większy rdzeń sprzyja wielu modom, czyli typowej pracy wielomodowej.
Nie. Większy rdzeń ułatwia sprzęganie światła (prościej w praktyce), ale zwykle oznacza wielomodowość i większą dyspersję modalną, co ogranicza zasięg/pasmo. Jednomody mają mniejszy rdzeń i bywają "trudniejsze" w montażu, ale lepsze na dalekie łącza.
Częste są pomyłki: rdzeń vs płaszcz (np. 125 µm dotyczy zwykle płaszcza), odwrócenie zależności (przypisanie większego rdzenia jednomodowi) oraz wybór odpowiedzi "o modach", gdy pytanie dotyczy innego parametru. Pomaga kojarzenie: wiele modów → większy rdzeń.
Najczęściej po oznaczeniach i kolorach: typ OS (jednomod) i OM (wielomod) bywa nadrukowany na kablu. Dodatkowo spotyka się charakterystyczne kolory płaszcza w instalacjach. Najpewniejsze jest sprawdzenie opisu producenta (OS1/OS2 vs OM2/OM3/OM4/OM5).
Wielomodowy stosuje się często w budynkach i krótszych połączeniach, gdzie liczy się prostsze sprzęganie i koszt. Jednomodowy wybiera się zwykle do dłuższych odległości i sieci operatorskich, gdzie ważne są małe straty i ograniczenie dyspersji modalnej.
W wielomodzie sygnał biegnie wieloma modami, które docierają w różnym czasie (różne drogi/rozkłady pola), co rozmywa impuls. W jednomodzie praktycznie eliminuje się ten mechanizm, bo propaguje się zasadniczo jeden mod, więc problem dyspersji modalnej jest minimalny.
OM to klasy włókien wielomodowych używanych w okablowaniu (różnią się parametrami i zastosowaniami). OS to klasy włókien jednomodowych. Oznaczenia te pomagają dobrać właściwy kabel, transceivery i wymagane parametry łącza bez wchodzenia w szczegóły konstrukcyjne.
Najpierw sprawdź, jakie cechy są w tabeli (np. średnica rdzenia, liczba modów) i czego dotyczy pytanie: definicji, porównania czy wniosku. Uważaj na odpowiedzi "prawdziwe, ale nie najlepsze". Wybieraj tę, która najtrafniej odpowiada na sformułowanie pytania.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że światłowód wielomodowy ma większą średnicę rdzenia niż jednomodowy, co umożliwia propagację wielu modów.

Źródła:

  • ITU-T Recommendation G.652 (Characteristics of a single-mode optical fibre and cable) – dokument normatywny ITU-T opisujący włókna jednomodowe, https://www.itu.int/rec/T-REC-G.652 (dostęp: 2026-03-01)
  • ISO/IEC 11801 (Information technology — Generic cabling for customer premises) – część dotycząca światłowodów i klas OM/OS (weryfikacja parametrów konstrukcyjnych), ISO Online Browsing Platform: https://www.iso.org/standard/ (wyszukanie: ISO/IEC 11801) (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Single-mode optical fiber" oraz "Multi-mode optical fiber" – opis różnic i typowych średnic rdzenia, https://en.wikipedia.org/wiki/Single-mode_optical_fiber oraz https://en.wikipedia.org/wiki/Multi-mode_optical_fiber (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Rekomendacje ITU-T dotyczące włókien (np. rodziny G.65x) – przegląd parametrów
  • Normy okablowania strukturalnego opisujące klasy włókien (OM/OS) i typowe średnice
  • Podręczniki/kompendia z podstaw telekomunikacji światłowodowej dla techników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego