KWALIFIKACJA MOT6 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 3.
Rozważ obwód elektryczny przedstawiony w poniższej tabeli. Rezystory są połączone szeregowo. Oblicz całkowitą rezystancję obwodu.
ElementRezystancja
Rezystor 1
Rezystor 2
Rezystor 3
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu szeregowym rezystory mają ten sam prąd, a rezystancja całkowita jest sumą oporów elementów. Z tabeli: 2Ω + 3Ω + 5Ω = 10Ω. Pozostałe wartości nie wynikają z sumowania wszystkich trzech rezystancji w szeregu.

Pełne wyjaśnienie:

W połączeniu szeregowym przez wszystkie elementy płynie ten sam prąd, a napięcia na elementach sumują się. Z tego wynika praktyczna reguła obliczeniowa: rezystancja całkowita (zastępcza) jest sumą rezystancji poszczególnych rezystorów.

Dane z tabeli to: 2Ω, 3Ω oraz 5Ω. Dla połączenia szeregowego liczymy:

Rcałk = R1 + R2 + R3
Rcałk = 2Ω + 3Ω + 5Ω = 10Ω

Dlatego poprawny wynik to 10Ω.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • – to wartość jednego z rezystorów (R3). Taki wynik mógłby się pojawić tylko wtedy, gdyby dwa pozostałe elementy nie były włączone do obwodu lub były zwarte, czego tu nie ma.
  • 15Ω – wygląda jak "zbyt duża" suma, ale nie odpowiada żadnej poprawnej operacji na podanych trzech rezystancjach w połączeniu szeregowym. To typowy błąd rachunkowy lub dodanie nieistniejącego składnika.
  • 20Ω – również nie wynika z sumowania 2Ω, 3Ω i 5Ω. Taki wybór bywa efektem zgadywania albo mylnego przekonania, że rezystancje w szeregu rosną "bardziej" niż zwykła suma.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal typ połączenia. Dla szeregu zapamiętaj prostą regułę "w szeregu dodajesz". Dla równoległego sytuacja jest odwrotna (sumują się odwrotności), a wynik jest mniejszy od najmniejszej rezystancji gałęzi.

W praktyce samochodowej ta umiejętność pomaga np. przy ocenie wzrostu oporu na złączach i przewodach: dodatkowy opór wpięty w szereg podnosi rezystancję całego toru i może powodować spadki napięcia oraz błędy czujników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja całkowita (zastępcza) to taki pojedynczy opór, który "zastępuje" cały układ rezystorów i daje ten sam efekt prądowo-napięciowy na zaciskach obwodu. Liczy się ją inaczej dla połączenia szeregowego i inaczej dla równoległego.
W połączeniu szeregowym rezystancje się sumują: Rcałk = R1 + R2 + .... Wynika to z faktu, że prąd jest taki sam w każdym elemencie, a napięcia na elementach dodają się do napięcia całkowitego.
W szeregu ten sam prąd przepływa przez każdy rezystor, więc spadki napięć na kolejnych elementach tworzą sumę. Z prawa Ohma U=IR: Ucałk = I(R1+R2+...). Stąd bezpośrednio wynika reguła dodawania rezystancji.
W połączeniu równoległym napięcie na gałęziach jest takie samo, a prądy się sumują. Dlatego liczy się odwrotności: 1/Rcałk = 1/R1 + 1/R2 + .... Wynik zawsze jest mniejszy od najmniejszej rezystancji gałęzi.
Najczęstsze pomyłki to: automatyczne dodawanie oporów bez sprawdzenia typu połączenia, mylenie wzorów (szeregowe vs równoległe) oraz błąd "odwrotności" w równoległym. Warto najpierw nazwać typ połączenia, dopiero potem liczyć.
Tak. Dla połączenia szeregowego opory się sumują, więc 2Ω + 3Ω + 5Ω = 10Ω. Wynik jest większy od każdej pojedynczej rezystancji, co też jest cechą szeregu: dokładanie elementów zwiększa opór całego toru.
Najpewniej na podstawie schematu instalacji. W pomiarach można szukać jednego toru prądowego bez rozgałęzień (to sugeruje szereg). W praktyce trzeba jednak uważać na rozgałęzienia ukryte w wiązce, modułach i złączach.
Omomierz (multimetr w trybie Ω) pozwala ocenić opór elementu lub fragmentu instalacji, np. przewodu, złącza, czujnika. Dzięki temu można wykryć przerwy (bardzo duży opór) lub zwarcia (bardzo mały opór), pamiętając o poprawnym odłączeniu zasilania.
Często w obwodach odbiorników, np. oświetlenia: elementy są równolegle, aby awaria jednej żarówki nie wyłączała pozostałych. Równoległe połączenia spotyka się też w rozdzielaniu zasilania na kilka gałęzi w skrzynce bezpieczników.
Ćwicz rozpoznawanie typu połączenia (szereg/równoległe/mieszane) i dobór wzoru. Rób krótkie rachunki na liczbach całkowitych i ułamkach. Pomaga też analizowanie prostych schematów instalacji auta i łączenie teorii z pomiarami multimetrem.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "W połączeniu szeregowym rezystory mają ten sam prąd, a rezystancja całkowita jest sumą oporów elementów."

Źródła:

  • Wikipedia: Połączenie szeregowe – opis zasady sumowania rezystancji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Rezystor – podstawowe pojęcia i jednostka oporu elektrycznego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystor (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Prawo Ohma – zależność U=IR jako podstawa analizy obwodów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do elektrotechniki: połączenia rezystorów (szeregowe i równoległe)
  • Zadania rachunkowe z rezystancji zastępczej (arkusze ćwiczeń)
  • Materiały szkolne o prawie Ohma i prawach Kirchhoffa

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego