KWALIFIKACJA ELM5 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 10.
Rozważ obwód równoległy składający się z dwóch rezystorów o wartościach R1 = 3Ω i R2 = 6Ω. Jakie jest napięcie na rezystorze R2, jeśli napięcie na całym obwodzie wynosi 9V?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo jak napięcie przyłożone do całego układu. Skoro napięcie zasilania wynosi 9 V, to na rezystorze R2 (niezależnie od jego oporu 6 Ω) również jest 9 V. Pozostałe wartości wynikają z błędnego mieszania zasad dla połączenia szeregowego.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie równoległym oba rezystory są podłączone do tych samych dwóch węzłów źródła zasilania. To oznacza, że różnica potencjałów między końcami każdego rezystora jest identyczna jak różnica potencjałów na zaciskach całego obwodu.

Dlatego, jeśli napięcie zasilania (napięcie na całym obwodzie) wynosi 9 V, to napięcie na R2 także wynosi 9 V. Wartości oporów (3 Ω i 6 Ω) w tym pytaniu nie wpływają na napięcie gałęzi — wpływają natomiast na prąd płynący w każdej gałęzi. Dla pełniejszego zrozumienia można zauważyć, że prąd w gałęziach byłby różny (większy przez mniejszy opór), ale napięcie pozostaje wspólne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 3 V i 6 V — sugerują "podział" napięcia pomiędzy rezystory, co jest typowe dla połączenia szeregowego (tam spadki napięć mogą się dzielić). W równoległym napięcie się nie dzieli, tylko jest jednakowe na gałęziach.
  • 12 V — nie wynika z żadnej własności tego układu przy zasilaniu 9 V; to typowy efekt zgadywania lub błędnego łączenia danych (np. dodawania/skalowania wartości bez uzasadnienia w prawach obwodów).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz słowo równoległy, najpierw zadaj sobie pytanie: "Czy elementy są między tymi samymi węzłami?" Jeśli tak, napięcie na każdym z nich jest takie samo jak napięcie źródła. Dopiero potem przechodź do obliczeń prądów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie równoległe oznacza, że oba rezystory są dołączone do tych samych dwóch węzłów. W praktyce każdy element ma własną "gałąź", a napięcie na każdej gałęzi jest takie samo jak napięcie zasilania, natomiast prądy gałęziowe mogą się różnić.
Bo końce każdego rezystora są podłączone do tych samych punktów obwodu. Skoro różnica potencjałów między węzłami źródła wynosi np. 9 V, to dokładnie taka sama różnica potencjałów występuje na każdym elemencie wpiętym między te węzły.
Równoległe: elementy mają wspólne dwa węzły (dwie "szyny").
Szeregowe: elementy są jeden za drugim w tej samej gałęzi, a prąd musi przepłynąć kolejno przez każdy. To prosta reguła, która chroni przed myleniem napięć i prądów.
W idealnym połączeniu równoległym napięcie na gałęzi nie zależy od oporu rezystora, tylko od napięcia zasilania. Opór wpływa za to na prąd w danej gałęzi (mniejszy opór → większy prąd), co jest kluczowe przy doborze mocy rezystora.
Jest 9 V. W połączeniu równoległym każdy rezystor ma napięcie równe napięciu źródła, ponieważ jest wpięty między te same węzły. Dlatego niezależnie od tego, czy R2 ma 6 Ω, 60 Ω czy 600 Ω, napięcie na nim pozostaje 9 V.
Najczęściej przenoszą zasadę z połączenia szeregowego, czyli że "napięcie się dzieli". W równoległym dzieli się prąd, a napięcie jest wspólne. Drugi błąd to wykonywanie zbędnych obliczeń prądu i spadków napięć mimo że wystarczy rozpoznać topologię.
Najpierw przyjmij, że napięcie na każdej gałęzi jest takie samo jak zasilanie. Potem dla każdej gałęzi stosujesz prawo Ohma: I = U/R. Na końcu prąd całkowity to suma prądów gałęziowych. To pomaga też sprawdzić, czy wynik jest logiczny.
Nie. W połączeniu równoległym napięcie jest takie samo, ale prąd zależy od oporu gałęzi. Rezystor o mniejszym oporze "pobierze" większy prąd. Równe prądy w gałęziach występują tylko wtedy, gdy opory gałęzi są równe.
Bardzo często: odbiorniki dołączone do linii zasilania na płytce (układy scalone, moduły, wskaźniki LED) są zwykle zasilane równolegle. Diagnozując usterkę, mierzy się napięcie w różnych punktach zasilania — oczekuje się tego samego napięcia na wielu gałęziach.
Najpierw odpowiedz sobie na pytanie: czy elementy są między tymi samymi węzłami? Jeśli tak, napięcie na każdym z nich równa się napięciu zasilania. Dopiero później (jeśli trzeba) licz prądy i moce. To oszczędza czas i zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W połączeniu równoległym napięcie na każdej gałęzi jest takie samo jak napięcie przyłożone do całego układu."

Źródła:

  • All About Circuits, "Resistors in Parallel" (DC), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-5/resistors-in-parallel/ - accessed 2026-02-26
  • Khan Academy, "Series and parallel circuits" (Physics / Electrical engineering basics), https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/what-are-series-and-parallel-circuits - accessed 2026-02-26
  • Wikipedia (PL), "Połączenie równoległe", https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e - dostęp 2026-02-26

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział o obwodach prądu stałego: połączenia szeregowe i równoległe
  • Ćwiczenia z pomiarów napięcia w obwodach rezystorowych z użyciem multimetru
  • Karty pracy z przykładami: obliczanie prądów gałęzi i rezystancji zastępczej (dla utrwalenia różnic)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego