KWALIFIKACJA EKA1 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 24.
Rozważ poniższą tabelę, która przedstawia różne typy organów administracji publicznej i ich zadania. Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe na podstawie tej tabeli?
Typ organu Zadania
Organy uchwałodawcze samorządu terytorialnego Ustalanie budżetu, kontrola jednostek podległych samorządowi
Organy wykonawcze samorządu terytorialnego Realizacja uchwał, zarządzanie mieniem komunalnym
Administracja rządowa Wydawanie decyzji administracyjnych, prowadzenie spraw obywateli
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie z tabelą organy uchwałodawcze samorządu terytorialnego mają zadanie "ustalanie budżetu" oraz kontrolę jednostek podległych samorządowi. Dlatego prawdziwe jest zdanie o odpowiedzialności organów uchwałodawczych za budżet. Pozostałe odpowiedzi błędnie przypisują te zadania organom wykonawczym lub administracji rządowej.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź wskazuje, że organy uchwałodawcze samorządu terytorialnego są odpowiedzialne za ustalanie (w praktyce: uchwalanie) budżetu. Wynika to wprost z tabeli, gdzie przy tym typie organu wpisano zadanie: "Ustalanie budżetu, kontrola jednostek podległych samorządowi". W systemie administracji publicznej w Polsce organ uchwałodawczy (np. rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa) podejmuje uchwały w najważniejszych sprawach JST, w tym dotyczących finansów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Organy wykonawcze ... są odpowiedzialne za ustalanie budżetu." – tabela przypisuje organom wykonawczym inne role: "Realizacja uchwał, zarządzanie mieniem komunalnym". W praktyce organ wykonawczy przygotowuje i realizuje działania, ale nie jest organem stanowiącym budżet.
  • "Administracja rządowa ... kontrola jednostek podległych samorządowi." – w tabeli kontrola jednostek podległych samorządowi jest przypisana organom uchwałodawczym JST. Administracja rządowa wykonuje zadania państwa i prowadzi sprawy obywateli, a nie sprawuje "kontroli jednostek podległych samorządowi" w rozumieniu kompetencji organu stanowiącego.
  • "Organy wykonawcze ... wydawanie decyzji administracyjnych." – według tabeli wydawanie decyzji administracyjnych przypisano administracji rządowej ("Wydawanie decyzji administracyjnych, prowadzenie spraw obywateli"). W tym zadaniu kluczowe jest trzymanie się przypisania z tabeli, bez przenoszenia intuicji z praktyki urzędowej na treść zestawienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu jest tabela, najpierw mechanicznie sprawdź, czy dane zdanie dokładnie odpowiada wskazanemu wierszowi. Dopiero potem porównuj z wiedzą ogólną o kompetencjach organów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To organy stanowiące JST (np. rada gminy, rada powiatu, sejmik województwa), które podejmują uchwały w kluczowych sprawach wspólnoty. W praktyce decydują o kierunkach działania, przyjmują akty prawa miejscowego i rozstrzygają sprawy strategiczne, w tym dotyczące finansów.
Organ wykonawczy realizuje uchwały organu stanowiącego i prowadzi bieżące sprawy JST. W praktyce zarządza mieniem komunalnym, organizuje pracę urzędu i odpowiada za wykonanie przyjętych decyzji. Na egzaminie warto kojarzyć go z "wdrażaniem" i "zarządzaniem", a nie z uchwalaniem.
Budżet jest podstawowym aktem planowania finansowego JST i ma charakter decyzji strategicznej, więc należy do kompetencji organu stanowiącego. Organ wykonawczy odpowiada za przygotowanie działań i późniejsze wykonanie budżetu, ale jego "ustanowienie" wymaga uchwały organu uchwałodawczego.
Uchwalanie to przyjęcie budżetu w formie uchwały (decyzja organu stanowiącego). Wykonywanie to realizacja planu finansowego: wydatkowanie środków, zlecanie zadań, podpisywanie umów i bieżące zarządzanie finansami w ramach przyjętych limitów (rola organu wykonawczego).
Typowy błąd to przypisywanie wójtowi/burmistrzowi kompetencji "uchwalania" lub "ustalania" budżetu, bo wykonuje on wiele czynności finansowych na co dzień. Drugi błąd to uznawanie rady za organ "od spraw mieszkańców", mimo że jej rola jest głównie stanowiąca i kontrolna.
Nie. Samorząd wykonuje zadania własne wspólnoty lokalnej i część zadań zleconych, natomiast administracja rządowa realizuje politykę państwa oraz prowadzi sprawy należące do kompetencji organów rządowych. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie: kto podejmuje uchwały JST, a kto działa w imieniu państwa.
Przykładem organu administracji rządowej w terenie jest wojewoda, który wykonuje zadania rządu w województwie oraz sprawuje określone formy nadzoru. W pytaniach egzaminacyjnych administracja rządowa jest zwykle kojarzona z wykonywaniem zadań państwa i prowadzeniem spraw obywateli.
Rada gminy realizuje funkcję kontrolną m.in. przez ocenę wykonania zadań i analizę sprawozdań oraz rozliczeń (np. dotyczących realizacji budżetu). Istotą kontroli jest weryfikacja, czy organ wykonawczy działa zgodnie z uchwałami i interesem wspólnoty, a nie zastępowanie go w zarządzaniu.
Najpierw odczytaj dokładnie wiersz i kolumnę, do których odnosi się zdanie, i sprawdź zgodność słów-kluczy (np. "budżet", "kontrola", "realizacja", "decyzje"). Dopiero potem porównaj z wiedzą. Taka kolejność zmniejsza ryzyko "intuicyjnego" wyboru błędnej opcji.
To m.in. uchwały budżetowe, uchwały w sprawach strategicznych i organizacyjnych oraz inne rozstrzygnięcia wymagające decyzji organu stanowiącego. Na egzaminie warto kojarzyć organ uchwałodawczy z "ustanawianiem" zasad i planów, a organ wykonawczy z "realizacją" tych decyzji.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zgodnie z tabelą organy uchwałodawcze samorządu terytorialnego mają zadanie "ustalanie budżetu" oraz kontrolę jednostek podległych samorządowi.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 18 ust. 2 pkt 4, Dz.U. 2024 poz. 609
  • Ustawa o samorządzie powiatowym, art. 12 ust. 2 pkt 4, Dz.U. 2024 poz. 107
  • Ustawa o samorządzie województwa, art. 18 ust. 2 pkt 4, Dz.U. 2024 poz. 171

Materiały:

  • Tekst jednolity ustawy o samorządzie gminnym (rozdziały o organach gminy i kompetencjach rady/wójta)
  • Tekst jednolity ustawy o samorządzie powiatowym (kompetencje rady powiatu i zarządu/starosty)
  • Tekst jednolity ustawy o samorządzie województwa (kompetencje sejmiku i zarządu/marszałka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego