KWALIFIKACJA ELE11 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 5.
Rozważ poniższą tabelę, która przedstawia wyniki pomiarów napięcia i natężenia prądu w obwodzie elektrycznym.
Napięcie (V) Natężenie prądu (A)
5 0.5
10 1
15 1.5

Na podstawie tych danych, jaka jest rezystancja obwodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję wyznacza się z prawa Ohma: R = U / I.
Dla danych z tabeli: 5 V / 0,5 A = 10 Ω (tak samo 10 V / 1 A = 10 Ω oraz 15 V / 1,5 A = 10 Ω). Stała wartość ilorazu U/I oznacza opór 10 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystancja (opór) obwodu w przypadku elementu rezystancyjnego wynika z prawa Ohma, które łączy napięcie U, natężenie prądu I oraz rezystancję R zależnością: U = R·I. Po przekształceniu otrzymujemy wzór używany w tym zadaniu: R = U / I.

Z tabeli mamy trzy pary pomiarowe:

  • U = 5 V, I = 0,5 A
  • U = 10 V, I = 1 A
  • U = 15 V, I = 1,5 A

Liczymy rezystancję z dowolnego wiersza (dobrą praktyką jest sprawdzić wszystkie, by ocenić spójność pomiarów):

  • R = 5 / 0,5 = 10 Ω
  • R = 10 / 1 = 10 Ω
  • R = 15 / 1,5 = 10 Ω

W każdym przypadku iloraz U/I jest taki sam, więc obwód zachowuje się jak element o stałej rezystancji 10 Ω. To także oznacza, że zależność między napięciem i prądem jest liniowa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Przy 5 Ω prąd dla 10 V wynosiłby 2 A (a w tabeli jest 1 A). Przy 15 Ω prąd dla 15 V wynosiłby 1 A (a jest 1,5 A). Przy 20 Ω prąd dla 10 V wynosiłby 0,5 A (a jest 1 A). Najczęstszy błąd to pomylenie dzielenia (I/U zamiast U/I) albo podstawienie niewłaściwych par wartości z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja (opór) to miara tego, jak bardzo element/obwód ogranicza przepływ prądu. W obwodach prądu stałego opisuje ją zależność między napięciem i prądem: R = U/I. Jednostką rezystancji jest om (Ω).
Wybierz dowolny wiersz tabeli i policz R = U/I. Następnie sprawdź pozostałe wiersze: jeśli wynik jest taki sam, rezystancja jest stała. Jeśli się różni, pomiary mogą mieć błąd lub element nie jest czysto rezystancyjny.
Sprawdzenie kilku par (U, I) pozwala ocenić spójność danych. Dla elementu rezystancyjnego iloraz U/I powinien być stały. Jeśli w kolejnych wierszach wychodzą różne wartości, to sygnał błędów pomiaru albo nieliniowej charakterystyki odbiornika.
Napięcie podaje się w woltach (V), natężenie prądu w amperach (A), a rezystancję w omach (Ω). Na egzaminie warto pilnować jednostek, bo to pomaga wykryć błędne podstawienie do wzoru (np. odwrócenie U i I).
Prawo Ohma w prostej postaci (stałe R) dotyczy elementów o charakterystyce liniowej, np. rezystorów w typowych warunkach. Dla żarówek, elementów półprzewodnikowych czy przy silnym nagrzaniu rezystancja może się zmieniać i wtedy U/I nie jest stałe.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie wzoru (liczenie I/U), dobranie liczb z różnych wierszy tabeli, pominięcie przecinka dziesiętnego (0,5 A jako 5 A) oraz zgadywanie odpowiedzi bez sprawdzenia choć jednego ilorazu U/I.
Jeśli wraz ze wzrostem napięcia prąd rośnie proporcjonalnie, a iloraz U/I jest stały, element zachowuje się rezystancyjnie (liniowo). W praktyce można to też zobaczyć na wykresie: zależność I(U) jest linią prostą.
Gdy nie możesz bezpośrednio zmierzyć oporu (np. element pracuje w układzie) lub chcesz sprawdzić zachowanie pod obciążeniem. Technik energetyk wykorzystuje takie obliczenia m.in. przy diagnostyce obwodów, kontroli obciążeń i weryfikacji spadków napięć.
Wystarczy sprawdzić jedną parę z tabeli. Dla 10 V i 1 A wychodzi R = 10 Ω. Gdyby R wynosiło 5 Ω, prąd byłby większy (2 A). Dla 20 Ω prąd byłby mniejszy (0,5 A). Dla 15 Ω wartości też się nie zgadzają.
Najpierw wybierz "najłatwiejszy" wiersz, gdzie prąd jest liczbą całkowitą (np. 10 V i 1 A), i policz R = U/I. Potem w 2–3 sekundy sprawdź inny wiersz, by upewnić się, że wynik jest stały i nie ma pułapki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rezystancję wyznacza się z prawa Ohma: R = U / I.Dla danych z tabeli: 5 V / 0,5 A = 10 Ω (tak samo 10 V / 1 A = 10 Ω oraz 15 V / 1,5 A = 10 Ω).

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Prawo Ohma", https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy – "Ohm's law (Prawo Ohma)", https://www.khanacademy.org/science/electrical-engineering/ee-circuit-analysis-topic/ee-resistance/a/ee-ohms-law (dostęp: 2026-03-01)
  • All About Circuits – "Ohm’s Law", https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/ohms-law/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: prawo Ohma i obwody DC
  • Zadania rachunkowe z wyznaczania R, U, I na podstawie tabel i wykresów
  • Instrukcje obsługi mierników (multimetr): pomiar napięcia i prądu w obwodzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego