W analizie ergonomicznej i BHP układu człowiek–maszyna–środowisko opisuje się role człowieka przez pryzmat tego, jak wpływa on na maszynę i jak odbiera informacje z otoczenia. Chodzi o funkcje związane z wykonywaniem pracy, sterowaniem, nadzorem oraz zapewnieniem bezpiecznego działania.
Odpowiedź "Konsument" jest błędnym przypisaniem, ponieważ konsument to ktoś, kto korzysta z produktu jako wyrobu końcowego (np. kupuje i używa), a nie pełni funkcji w procesie sterowania lub nadzorowania pracy maszyny w środowisku pracy. W typowym ujęciu systemowym nie jest to rola opisująca interakcję człowieka z maszyną w trakcie wykonywania zadania zawodowego.
Odpowiedź "Operator" pasuje do systemu, bo operator bezpośrednio steruje maszyną, uruchamia ją, zatrzymuje, wybiera tryby i reaguje na sygnały. Jest to klasyczna funkcja człowieka w relacji z maszyną.
Odpowiedź "Kontroler" jest spójna z ujęciem BHP, ponieważ kontrola i nadzór obejmują monitorowanie parametrów oraz utrzymywanie ich w bezpiecznych granicach (np. obserwacja wskaźników, alarmów, jakości działania, reagowanie na odchylenia).
Odpowiedź "Programista" również może być funkcją w tym układzie, gdy dotyczy tworzenia lub modyfikacji oprogramowania sterującego (np. konfiguracja sterowników, ustawień automatyki). Błędy na etapie programowania mogą wpływać na bezpieczeństwo funkcjonalne, więc jest to rola mająca znaczenie w systemie człowiek–maszyna.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: jeśli nazwa roli nie opisuje oddziaływania na maszynę lub nadzoru nad jej pracą w warunkach pracy, to zwykle nie pasuje do klasyfikacji funkcji człowieka w tym układzie.
