KWALIFIKACJA HGT9 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 36.
Rozważ poniższą tabelę przedstawiającą różne usługi nabywane od innych podatników dla imprezy turystycznej:
UsługaIlośćCena jednostkowa
Transport5020 zł
Zakwaterowanie50100 zł
Posiłki15030 zł
Jak obliczyć całkowity koszt usług?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć całkowity koszt usług, dla każdej pozycji liczysz koszt cząstkowy jako iloczyn ilości i ceny jednostkowej (np. transport: 50×20). Następnie sumujesz wszystkie koszty cząstkowe, otrzymując łączny koszt zakupu usług składowych imprezy turystycznej.

Pełne wyjaśnienie:

Całkowity koszt usług w tabeli to suma kosztów cząstkowych dla każdej usługi. Koszt cząstkowy liczy się zawsze jako:

koszt pozycji = ilość × cena jednostkowa

Dopiero po przeliczeniu każdej pozycji można je do siebie dodać, bo wtedy wszystkie wartości są wyrażone w tej samej jednostce (zł).

  • Transport: mnożysz liczbę jednostek transportu przez cenę jednej jednostki.
  • Zakwaterowanie: analogicznie liczysz koszt noclegów jako ilość × cena.
  • Posiłki: liczysz koszt wyżywienia jako liczba posiłków × cena posiłku.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Pomnóż … a następnie dodaj"?
Bo tylko taki tok postępowania uwzględnia jednocześnie skalę zakupu (ilości) i stawki (ceny jednostkowe), a wynik końcowy jest łącznym kosztem wszystkich usług.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Dodaj wszystkie ceny jednostkowe" — to nie daje kosztu, bo ignoruje ilości. Sama informacja o stawkach nie mówi, ile zapłacisz łącznie.
  • "Dodaj wszystkie ilości usług" — suma ilości (np. 50+50+150) nie ma sensu kosztowego i miesza różne jednostki (transport, noclegi, posiłki).
  • "Pomnóż … a następnie odejmij" — odejmowanie kosztów cząstkowych nie odpowiada rzeczywistej kalkulacji kosztu całkowitego, bo koszty składowe nie znoszą się wzajemnie; w rozliczeniu łącznym je sumujesz.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tabeli występują kolumny "ilość" i "cena jednostkowa", prawie zawsze pierwszym krokiem jest obliczenie wartości każdej pozycji przez mnożenie, a dopiero potem agregacja (suma) wszystkich pozycji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz koszt każdej pozycji jako ilość × cena jednostkowa. Potem dodajesz wszystkie koszty cząstkowe. To daje łączny koszt zakupu usług składowych (np. transportu, noclegów i posiłków) dla imprezy turystycznej.
Suma cen jednostkowych nie uwzględnia skali zakupu. Cena jednostkowa mówi, ile kosztuje 1 jednostka, ale bez informacji o ilości nie da się policzyć, ile zapłacisz łącznie. Dlatego trzeba najpierw przemnożyć ilość przez cenę, a dopiero potem sumować.
Cena jednostkowa to koszt jednej jednostki danej usługi (np. 1 miejsca w transporcie, 1 noclegu albo 1 posiłku). Aby uzyskać koszt całej pozycji, mnożysz liczbę jednostek (ilość) przez tę cenę jednostkową.
Najpierw wykonujesz mnożenie (ilość × cena jednostkowa) dla każdej usługi, żeby zamienić dane z tabeli na koszty w zł. Dopiero potem wykonujesz dodawanie, czyli sumujesz koszty cząstkowe do kosztu całkowitego.
Nie. Suma ilości nie jest kosztem i często miesza różne rodzaje jednostek (np. liczba noclegów i liczba posiłków). Koszt powstaje dopiero po uwzględnieniu ceny, czyli po obliczeniu wartości każdej pozycji jako ilość × cena jednostkowa.
Rób to w dwóch krokach: (1) policz oddzielnie koszt transportu, zakwaterowania i posiłków, zapisując wyniki w zł; (2) sprawdź mnożenia, a następnie dodaj wyniki. Pomaga też kontrola: czy wynik rośnie, gdy rośnie ilość lub cena.
Porównaj rząd wielkości: jeśli największe pozycje mają duże ilości i ceny, to powinny najbardziej wpływać na sumę. Dodatkowo wynik kosztu całkowitego powinien być większy niż każdy pojedynczy koszt cząstkowy i wyrażony w zł.
W typowej kalkulacji kosztów zakupu usług składowych tak: łączny koszt to suma kosztów poszczególnych świadczeń. Wyjątki dotyczą sytuacji, gdy są rabaty, korekty lub zwroty, ale wtedy zasada nadal brzmi: liczysz wartości pozycji, a potem sumujesz po uwzględnieniu korekt.
Najczęściej uczniowie (1) dodają tylko ceny jednostkowe, (2) dodają tylko ilości, (3) mylą kolejność działań, (4) pomijają jedną pozycję z tabeli lub (5) źle przepisują dane. Pomaga czytanie wiersz po wierszu i zapisywanie kosztu każdej pozycji.
W arkuszu tworzysz kolumnę "Wartość" i wpisujesz formułę: ilość*cena dla każdego wiersza. Następnie pod tabelą używasz funkcji sumy (np. suma wartości) dla całej kolumny "Wartość". To odzwierciedla zasadę: najpierw mnożenie, potem sumowanie.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby obliczyć całkowity koszt usług, dla każdej pozycji liczysz koszt cząstkowy jako iloczyn ilości i ceny jednostkowej (np. transport: 50×20).

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Mnożenie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Dodawanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dodawanie (dostęp: 2026-02-26)
  • Khan Academy (PL): "Mnożenie i dzielenie" — https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-multiply-divide (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw kalkulacji kosztów w turystyce (ćwiczenia z tabelami kosztów)
  • Powtórka z działań na liczbach i obliczeń wartości (ilość × cena) w arkuszu kalkulacyjnym
  • Zadania praktyczne: tworzenie kosztorysu imprezy (transport, noclegi, wyżywienie) i sumowanie pozycji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego