KWALIFIKACJA OGR4 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 15.
Rozważ poniższą tabelę przedstawiającą wymiary różnych elementów małej architektury krajobrazu, które musisz narysować na planie.
ElementWymiary rzeczywiste (m)Skala 1:100
Ławka2 x 0.5?
Drzewo1 (średnica korony)?

Jakie będą wymiary tych elementów na rysunku w skali 1:100?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:100 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 100 jednostkom w terenie.
Ławka 2 m × 0,5 m to 2000 mm × 500 mm; po podzieleniu przez 100 otrzymujemy 20 mm × 5 mm. Drzewo o średnicy korony 1 m to 1000 mm; w skali 1:100 daje 10 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Skala 1:100 oznacza, że każdy wymiar na rysunku jest 100 razy mniejszy niż wymiar rzeczywisty. Żeby obliczyć wymiar na planie, dzielimy wymiar rzeczywisty przez 100 (w tych samych jednostkach).

1) Ławka
Wymiary rzeczywiste: 2 m × 0,5 m.
Najpierw wygodnie zamienić metry na milimetry, bo na rysunkach technicznych często podaje się wynik w mm:

  • 2 m = 2000 mm
  • 0,5 m = 500 mm
Następnie stosujemy skalę 1:100 (dzielimy przez 100):
  • 2000 mm / 100 = 20 mm
  • 500 mm / 100 = 5 mm
Na rysunku: 20 mm × 5 mm.

2) Drzewo (średnica korony)
Wymiar rzeczywisty: 1 m, czyli 1000 mm.
W skali 1:100: 1000 mm / 100 = 10 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "2 × 0,5 mm; 1 mm" – to pominięcie skali i/lub błędna zamiana jednostek; wartości są zbyt małe o czynnik 10–100.
  • "200 × 50 mm; 100 mm" – to w praktyce przeskalowanie w złą stronę (jakby powiększano), bo w 1:100 wynik powinien być mniejszy, nie większy.
  • "200 × 500 mm; 1000 mm" – to pozostawienie wymiarów w mm bez zastosowania skali (brak podzielenia przez 100), więc odpowiada to wymiarom rzeczywistym, a nie rysunkowym.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj dwa kroki: (1) ujednolić jednostki, (2) zastosować skalę (dzielić przez 100 dla 1:100). To minimalizuje pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W skali 1:100 dzielisz wymiar rzeczywisty przez 100 (w tych samych jednostkach). Najwygodniej zamienić metry na milimetry, a potem podzielić: np. 2 m = 2000 mm, 2000/100 = 20 mm.
Skala 1:100 oznacza, że 1 jednostka na planie odpowiada 100 jednostkom w terenie. Przykładowo 1 cm na rysunku odpowiada 100 cm, czyli 1 m w rzeczywistości. To typowa skala dla planów szczegółowych.
Liczenie w milimetrach zmniejsza ryzyko błędów, bo wyniki na rysunku są zwykle małe i często podawane w mm. Dodatkowo łatwo kontrolować rząd wielkości: 1 m to 1000 mm, a w 1:100 wychodzi 10 mm.
0,5 m to połowa metra, czyli 500 mm (bo 1 m = 1000 mm). Dopiero potem stosujesz skalę, np. w 1:100: 500 mm / 100 = 5 mm. Ten krok zapobiega pomyłkom z przecinkiem.
Tak, w skali zapisanej jako 1:n (np. 1:100) rysunek jest pomniejszeniem. Dlatego wymiary na planie muszą być mniejsze od rzeczywistych. Jeśli po obliczeniach wychodzą większe liczby, to znak, że skala została odwrócona.
Najczęściej: odwrócenie skali (mnożenie zamiast dzielenia), brak zamiany jednostek (zostawienie metrów, gdy odpowiedzi są w mm) oraz pomyłki z przecinkiem przy 0,5 m. Pomaga zapisanie kroków w jednej linijce.
Użyj kontroli "na oko": w 1:100 1 m w terenie to 1 cm na rysunku. A 1 cm to 10 mm. Jeśli wyszło 10 mm, jest spójnie. Jeśli wyszło 100 mm albo 1 mm, prawdopodobnie masz błąd w skali lub jednostkach.
Średnicę korony traktujesz jak zwykły wymiar liniowy. Np. 1 m średnicy to 1000 mm w rzeczywistości, a w 1:100: 1000/100 = 10 mm. Na planie rysujesz więc okrąg o średnicy 10 mm.
Skalę 1:100 stosuje się, gdy potrzebujesz czytelnie pokazać detale małej architektury i nasadzeń na fragmencie terenu (np. ogród, dziedziniec, skwer). Pozwala na sensowne wymiarowanie ławek, ścieżek czy zasięgów koron drzew.
Zapamiętaj skrót: w 1:100 1 m = 1 cm na rysunku. Zatem 2 m to 2 cm, czyli 20 mm. Dla 0,5 m: to 0,5 cm = 5 mm. Taka metoda jest najszybsza na teście.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Skala mapy" (definicja skali 1:n), https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Milimetr" (relacje jednostek długości), https://pl.wikipedia.org/wiki/Milimetr - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Metr" (relacje jednostek długości), https://pl.wikipedia.org/wiki/Metr - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z rysunku technicznego i geodezji dla szkół branżowych
  • Materiały dydaktyczne o skalach map i planów (kartografia podstawowa)
  • Ćwiczenia praktyczne: przeliczanie kilku obiektów w skalach 1:50, 1:100, 1:200

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego