KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 44.
Chcąc przedstawić w skali 1:50 rzut budynku o długości 10 metrów i szerokości 5 metrów, należy narysować prostokąt o wymiarach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:50 oznacza pomniejszenie: wymiar na rysunku = wymiar rzeczywisty ÷ 50. Najpierw ujednolica się jednostki: 10 m = 1000 cm, 5 m = 500 cm. Następnie: 1000 ÷ 50 = 20 cm oraz 500 ÷ 50 = 10 cm, więc prostokąt ma 20 cm i 10 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Skala rysunku technicznego to stosunek wymiaru na rysunku do wymiaru rzeczywistego. Zapis 1:50 oznacza, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 50 takim samym jednostkom w rzeczywistości, czyli jest to skala pomniejszenia.

Aby poprawnie przeliczyć wymiary, trzeba wykonać dwa kroki:

  1. Sprowadzić wymiary do tych samych jednostek (najczęściej do centymetrów, bo tak podaje się wymiary na rysunku):
    10 m = 1000 cm, a 5 m = 500 cm.
  2. Podzielić każdy wymiar przez mianownik skali (50):
    1000 cm ÷ 50 = 20 cm,
    500 cm ÷ 50 = 10 cm.

Dlatego w skali 1:50 rzut budynku o wymiarach 10 m × 5 m należy narysować jako prostokąt 20 cm × 10 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 5 cm i 2,5 cm — taki wynik odpowiadałby znacznie większemu pomniejszeniu (np. sytuacji, gdy dzieli się przez 200). To typowy efekt pomylenia skali lub wykonania dodatkowego, nieuzasadnionego dzielenia.
  • 2 cm i 1 cm — to jeszcze większe pomniejszenie; często wynika z błędu w zamianie jednostek (np. potraktowania 10 m jako 100 cm) albo z mechanicznego dzielenia bez kontroli sensowności wyniku.
  • 50 cm i 25 cm — to efekt błędnego założenia, że w skali 1:50 należy mnożyć, a nie dzielić, albo pomylenia zapisu 1:50 z inną relacją. Rysunek w skali 1:50 musi być mniejszy od rzeczywistości.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź "test zdrowego rozsądku": jeśli to pomniejszenie (1:50), wymiar na rysunku musi wyjść mniejszy. Najpierw zamień metry na centymetry, dopiero potem dziel przez 50.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:50 oznacza pomniejszenie: 1 jednostka na rysunku odpowiada 50 takim samym jednostkom w rzeczywistości. Żeby policzyć wymiar na rysunku, dzielisz wymiar rzeczywisty przez 50 (po wcześniejszym ujednoliceniu jednostek).
Najpierw zamień metry na centymetry: 10 m = 1000 cm. Potem zastosuj skalę 1:50, czyli podziel przez 50: 1000 ÷ 50 = 20 cm. To będzie długość odcinka na rysunku.
Bo 1:50 to skala pomniejszenia. Rysunek ma być mniejszy od obiektu, więc wartości muszą się zmniejszyć. Mnożenie przez 50 zwiększałoby wymiary, co pasuje do skali powiększenia (np. 50:1), a nie do 1:50.
Najczęściej: (1) mnożenie zamiast dzielenia, (2) mylenie zapisu 1:50 z 50:1, (3) brak zamiany jednostek (m na cm) przed obliczeniami, (4) liczenie "na skróty" bez sprawdzenia, czy wynik ma sens (czy rysunek jest mniejszy).
Zrób szybki "test sensu": w skali 1:50 wszystko ma być 50 razy mniejsze niż w rzeczywistości. Jeśli po obliczeniu wyszło więcej niż wymiar realny (np. 10 m zamienia się na 50 cm bez logiki), to znak, że użyto złego działania lub jednostek.
Najpierw jednostki: 5 m = 500 cm. Potem skala 1:50: 500 ÷ 50 = 10 cm. Czyli odcinek odpowiadający 5 m w rzeczywistości ma na rysunku 10 cm.
Skalę 1:50 stosuje się, gdy potrzebujesz rysunku bardziej szczegółowego, np. rzutów małych obiektów (altana, pergola), fragmentów nawierzchni, elementów małej architektury lub detali sytuowanych w ogrodzie. Pozwala czytelnie pokazać wymiary i układ.
Do ujęć ogólnych częściej wybiera się większe pomniejszenie (np. 1:100, 1:500), bo obejmują większy obszar. Do detali i małych obiektów używa się mniejszego pomniejszenia, np. 1:50 albo 1:25, aby zmieścić więcej informacji i wymiarów.
Nie "musisz" użyć centymetrów, ale musisz ujednolicić jednostki. Najpraktyczniej jest przeliczyć metry na centymetry, bo wyniki na rysunku najczęściej zapisuje się w cm lub mm. Jeśli zostaniesz w metrach, też dzielisz przez 50, tylko wynik będzie w metrach.
Ćwicz schemat: (1) zapisz skalę, (2) zamień wymiary na jedną jednostkę, (3) podziel przez mianownik skali, (4) sprawdź sens wyniku. Przerób serię przykładów dla skal 1:20, 1:50, 1:100 i ucz się rozpoznawać typowe pułapki (mnożenie, brak konwersji).
info

Około 84% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Skala 1:50 oznacza pomniejszenie: wymiar na rysunku = wymiar rzeczywisty ÷ 50."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala (kartografia)" – definicja skali jako stosunku odległości na mapie/rysunku do rzeczywistości, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(kartografia) (dostęp: 18.02.2026)
  • Wikipedia (PL): "Rysunek techniczny" – informacje ogólne o rysunku technicznym i stosowaniu skali, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rysunek_techniczny (dostęp: 18.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw rysunku technicznego (dział: skale rysunkowe)
  • Ćwiczenia z przeliczania skali na przykładach rzutów i detali
  • Materiały dydaktyczne z dokumentacji projektowej w architekturze krajobrazu (plansze, opisy techniczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego