KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 3

PYTANIE NR 5.
Rozważ poniższy fragment kodu UKD:
    821.111-31(44) "20"
Co oznacza symbol "20" w tym kodzie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol w cudzysłowie w zapisie UKD pełni funkcję określnika czasu, czyli wskazuje okres/chronologię opisywanego dokumentu. W kodzie 821.111-31(44) "20" element "20" odnosi treść do czasu powstania lub okresu (np. literatury XX wieku), co można ująć jako epokę/okres literacki dzieła.

Pełne wyjaśnienie:

W zapisie UKD poszczególne fragmenty symbolu mają różne funkcje i nie są przypadkowe. W przykładzie:

  • 821.111 wskazuje na literaturę w języku angielskim (zakres językowy/obszar literatury).
  • -31 jest podziałem oznaczającym formę literacką (np. powieść).
  • (44) to określnik wspólny miejsca, czyli związanie treści z obszarem geograficznym (tu: Francja).
  • "20" występuje w cudzysłowie i jest określnikiem czasu. Taki zapis służy do wskazania okresu chronologicznego, do którego odnosi się treść lub cecha dokumentu. W praktyce dydaktycznej bywa to opisywane jako "okres/epoka", np. literatura XX wieku.

Dlatego odpowiedź "Epokę literacką dzieła." jest uzasadniona jako ujęcie określenia czasu/okresu w kontekście literatury. Należy jednak pamiętać, że w sensie stricte zapisu UKD jest to przede wszystkim czas (chronologia), a nie "miejsce", "forma" czy "język".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "Miejsce pochodzenia dzieła." – miejsce w UKD jest typowo sygnalizowane nawiasami okrągłymi, jak (44), a nie cudzysłowem.
  • "Forma literacka dzieła." – forma jest tu już zakodowana jako -31, więc przypisanie jej do "20" wynika z pomylenia ról segmentów.
  • "Język oryginalny dzieła." – informacja o języku jest związana z 821.111; wybór tej odpowiedzi zwykle wynika z zakotwiczenia na pierwszej, rozpoznawalnej części symbolu.

Wskazówka egzaminacyjna: najszybciej rozpoznaj znaki interpunkcyjne w UKD. Nawiasy (...) często kierują na miejsce, a cudzysłów "..." na czas/okres, co pozwala uporządkować interpretację całego symbolu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cudzysłów w UKD jest używany do zapisu określników wspólnych czasu, czyli informacji o okresie chronologicznym, którego dotyczy dokument lub jego treść. To nie jest tytuł ani cytat, tylko element klasyfikacji ułatwiający wyszukiwanie według czasu.
Najprościej po znakach zapisu: miejsce jest zwykle ujęte w nawiasy okrągłe (np. (44)), a czas bywa zapisywany w cudzysłowie (np. "20"). Dzięki temu łatwiej przypisać funkcję każdemu fragmentowi symbolu.
Fragment 821.111 odnosi się do literatury w języku angielskim w ramach działu 82 (literatura). W praktyce pomaga to grupować utwory według obszaru językowego, niezależnie od miejsca wydania czy narodowości autora.
W UKD myślnik z liczbą bywa wykorzystywany do doprecyzowania treści w obrębie działu, np. przez wskazanie rodzaju/odmiany. W kontekście literatury zapis -31 jest często interpretowany jako oznaczenie formy (np. powieści), a nie czasu czy miejsca.
W języku szkolnym "epoka" bywa skrótem myślowym dla okresu chronologicznego. W UKD element w cudzysłowie pełni przede wszystkim funkcję określnika czasu. W zadaniach o literaturze można to opisać jako epokę/okres, ale kluczowa jest informacja o czasie.
Najczęstsze pomyłki to: branie cudzysłowu za cytat z tytułu, mylenie nawiasów (miejsce) z cudzysłowem (czas) oraz wybór odpowiedzi "język", bo początek 821.111 jest najbardziej rozpoznawalny. Pomaga rozpisanie symbolu na segmenty.
Informacji o miejscu szuka się zwykle w częściach zapisanych w nawiasach okrągłych, np. (44). To sygnał, że nie jest to już dział główny, tylko doprecyzowanie geograficzne, przydatne przy porządkowaniu i wyszukiwaniu zbiorów.
Najpierw rozpoznaj dział główny (np. 82), potem doprecyzowania w obrębie działu (np. 821.111), następnie elementy formalne (np. -31), potem nawiasy (miejsce), a na końcu cudzysłów (czas). Taka kolejność minimalizuje zgadywanie.
Najczęściej kojarzy się z bibliotekami, ale w działalności informacyjno-bibliograficznej może wspierać także pracę w księgarni: porządkowanie oferty, tworzenie działów tematycznych, opisy katalogowe i szybkie kierowanie klienta do właściwej grupy tytułów.
Najlepiej ćwiczyć na wielu przykładach: rozbijaj symbol na części i przypisuj im funkcje (dział, forma, miejsce, czas). Ucz się typowych znaków: nawiasy i cudzysłów. Pomaga też praca z opisami bibliograficznymi, gdzie UKD występuje jako element rekordu.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że symbol w cudzysłowie w zapisie UKD pełni funkcję określnika czasu, czyli wskazuje okres/chronologię opisywanego dokumentu.

Źródła:

  • Materiały edukacyjne z informacji naukowej i bibliotekoznawstwa omawiające określniki wspólne UKD (bez podania konkretnej bibliografii w treści zadania) – nie mogę wskazać weryfikowalnego wydania.

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw bibliotekoznawstwa i informacji naukowej (rozdziały o UKD)
  • Instrukcje katalogowania i opracowania rzeczowego dokumentów stosowane w praktyce szkolnej
  • Ćwiczenia z odczytywania symboli UKD na przykładach rekordów bibliograficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego