KWALIFIKACJA ELE10 - TEST WIEDZY NR 1

W bazie jest mniej pytań spełniających podane kryteria niż wybrano. Wylosowano 39 pytań.
PYTANIE NR 1.
Jaki typ układu przedstawia poniższy schemat elektryczny?
|-----[ R1 ]-----|
| |
|---[ R2 ]---[ R3 ]---|
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat przedstawia dwie gałęzie między tymi samymi węzłami: górną z rezystorem R1 oraz dolną, w której R2 i R3 są połączone szeregowo. Skoro R1 jest równolegle do gałęzi (R2+R3), cały obwód jest układem mieszanym typu R1||(R2+R3).

Pełne wyjaśnienie:

W przedstawionym schemacie kluczowe jest rozpoznanie węzłów (punktów, w których przewody się łączą) oraz tego, czy elementy mają wspólne napięcie (połączenie równoległe) lub wspólny prąd (połączenie szeregowe).

Górna gałąź zawiera tylko R1. Dolna gałąź zawiera R2 połączony szeregowo z R3, bo prąd w tej gałęzi musi przepłynąć kolejno przez R2 i potem przez R3 (brak rozgałęzienia między nimi).

Obie gałęzie (z R1 oraz z R2+R3) są przyłączone do tych samych dwóch węzłów po lewej i po prawej stronie, więc mają to samo napięcie między końcami gałęzi. To oznacza, że R1 jest połączony równolegle do gałęzi (R2+R3). Taki układ jest więc mieszany: część elementów jest szeregowo (R2 i R3), a część równolegle (R1 względem gałęzi).

Dlatego odpowiedź "Jest to układ mieszany, w którym dwa rezystory są połączone szeregowo, a jeden równolegle." jest poprawna.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:

  • Stwierdzenie o układzie równoległym "rozdziela prąd na trzy różne obwody" sugeruje trzy niezależne gałęzie równoległe (każdy rezystor osobno). W schemacie są tylko dwie gałęzie, a R2 i R3 nie tworzą osobnych gałęzi.
  • Stwierdzenie o układzie szeregowym zakłada jeden tor przepływu prądu przez wszystkie trzy rezystory. Tymczasem tu prąd może popłynąć alternatywnie gałęzią z R1 albo gałęzią z R2+R3 (jest rozgałęzienie).
  • Opis "jeden szeregowo, a dwa równolegle" odwraca relację: równolegle są gałęzie, a nie R2 z R3. R2 i R3 są w jednej gałęzi i są połączone szeregowo.

W praktyce na egzaminie warto stosować kolejność: najpierw wykryj połączenia szeregowe w jednej gałęzi (tu R2+R3), a potem sprawdź, czy całe gałęzie są równoległe (tu R1 || (R2+R3)).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie szeregowe to takie, w którym elementy są w jednym torze prądu: prąd płynie kolejno przez każdy rezystor bez rozgałęzień między nimi. W efekcie ten sam prąd płynie przez wszystkie rezystory w szeregu, a napięcia na nich sumują się do napięcia całego odcinka obwodu.
Połączenie równoległe występuje, gdy końce elementów są podłączone do tych samych dwóch węzłów. Wtedy każdy element ma to samo napięcie, a prąd dzieli się na gałęzie. Na schemacie szukaj rozgałęzienia przewodów i wspólnych punktów po lewej oraz po prawej stronie gałęzi.
Najpierw znajdź elementy połączone bez rozgałęzień — to kandydaci na szereg (np. R2 i R3 w jednej gałęzi). Następnie sprawdź, czy istnieje druga gałąź między tymi samymi węzłami (np. R1). Jeśli jedna gałąź zawiera szereg, a gałęzie są równoległe, to masz układ mieszany R1||(R2+R3).
R2 i R3 są w tej samej gałęzi, a między nimi nie ma węzła, w którym prąd mógłby się rozdzielić na dwie drogi. To oznacza, że prąd w dolnej gałęzi musi przepłynąć kolejno przez R2 i potem przez R3, czyli jest to połączenie szeregowe. Równoległość wymaga wspólnych dwóch węzłów dla każdego elementu.
Tak, jeśli częścią układu mieszanego jest fragment równoległy, prąd dopływający do rozgałęzienia dzieli się na prądy gałęziowe. Jednocześnie w obrębie pojedynczej gałęzi elementy mogą być połączone szeregowo, więc w tej gałęzi prąd jest wspólny dla elementów. To połączenie cech obu topologii.
Najczęściej myli się elementy "narysowane obok siebie" z połączeniem szeregowym bez sprawdzenia węzłów, albo uznaje się każdy element w układzie za osobną gałąź równoległą. Pomaga zasada: szereg = brak rozgałęzień między elementami, równolegle = te same dwa węzły i wspólne napięcie.
Najpierw liczysz rezystancję szeregową dolnej gałęzi: R2+R3. Potem łączysz ją równolegle z R1: Rz = (R1·(R2+R3)) / (R1 + (R2+R3)). To typowy schemat postępowania: najpierw szereg w gałęzi, potem równoległość między gałęziami.
Układy mieszane pojawiają się np. w obwodach pomiarowych i sygnalizacyjnych, w układach obciążenia i w rozdzielniach, gdzie część elementów jest w jednej gałęzi, a część stanowi alternatywną drogę przepływu prądu. Dają elastyczność w kształtowaniu prądów gałęziowych i spadków napięć.
Najczęściej stosuje się prawa Kirchhoffa: prądowe (suma prądów w węźle) oraz napięciowe (suma spadków napięć w oczku). Do tego dochodzi prawo Ohma. Nawet jeśli w zadaniu nie ma obliczeń, te prawa podpowiadają, gdzie jest rozgałęzienie i jakie wielkości są wspólne w gałęziach.
Użyj krótkiej kontroli: (1) policz liczbę gałęzi między głównymi węzłami — jeśli jest więcej niż jedna, to nie jest czysty szereg; (2) sprawdź, czy któryś rezystor leży sam w gałęzi, a inne są "jeden po drugim" w drugiej gałęzi — to typowy układ mieszany. Dopiero potem wybieraj odpowiedź.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Schemat przedstawia dwie gałęzie między tymi samymi węzłami: górną z rezystorem R1 oraz dolną, w której R2 i R3 są połączone szeregowo."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Połączenie szeregowe" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Połączenie równoległe" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-03-05)
  • Wikipedia (PL): "Prawa Kirchhoffa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawa_Kirchhoffa (dostęp: 2026-03-05)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektrotechniki (działy: połączenia rezystorów, obwody prądu stałego)
  • Zadania treningowe z rozpoznawania topologii obwodów (schematy: szeregowe/równoległe/mieszane)
  • Materiały edukacyjne o prawach Kirchhoffa jako narzędziu do analizy obwodów mieszanych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego