KWALIFIKACJA CHM3 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 10.
Rozważasz przygotowanie roztworu o stężeniu procentowym (w/w) 10% z soli. Określ, ile gramów soli powinieneś dodać do 90 g wody.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 10% (w/w) oznacza, że masa substancji stanowi 10% masy całego roztworu.
Po dodaniu x g soli do 90 g wody masa roztworu wynosi (x+90). Warunek 10%: x/(x+90)=0,10, więc x=10 g. Dlatego poprawna jest odpowiedź 10 g.

Pełne wyjaśnienie:

Stężenie procentowe masowe (w/w) (masa/masa) definiuje się jako:

C% = (m substancji / m roztworu) × 100%, gdzie m roztworu to suma mas: substancji rozpuszczonej i rozpuszczalnika.

W tym zadaniu do 90 g wody dodajemy x g soli. Wtedy:

  • masa substancji = x
  • masa roztworu = x + 90

Warunek stężenia 10% (w/w) zapisujemy jako:

x/(x+90) = 0,10

Rozwiązujemy równanie:

  • x = 0,10(x+90)
  • x = 0,10x + 9
  • 0,90x = 9
  • x = 10

Zatem należy dodać 10 g soli.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20 g: daje 20/(20+90)=0,1818… czyli ok. 18,18% (zbyt duże stężenie).
  • 50 g: daje 50/(50+90)=0,357… czyli ok. 35,7% (zdecydowanie za duże).
  • 100 g: daje 100/(100+90)=0,526… czyli ok. 52,6% (znacznie za duże).

Wskazówka egzaminacyjna: przy (w/w) zawsze sprawdź, czy w mianowniku masz masę roztworu (suma mas), a nie samą masę wody. To najczęstsze źródło pomyłek w zadaniach o procent masowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że masa soli stanowi 10% masy całego roztworu, a nie 10% masy samej wody. Dla roztworu (w/w) liczy się stosunek: masa substancji / (masa substancji + masa rozpuszczalnika) × 100%.
Ustal niewiadomą x jako masę soli i zapisz równanie: x/(x+m_wody)=0,10. Następnie przekształć je algebraicznie. Kluczowe jest to, że masa roztworu to suma mas (sól+woda).
Bo (w/w) to masa/masa: porównujesz masę składnika do całkowitej masy mieszaniny. Po dodaniu soli rośnie masa roztworu, więc zmienia się punkt odniesienia. Gdyby liczyć tylko od masy wody, nie byłby to procent masowy roztworu.
Tak, w sensie rachunkowym (masowym): 10/(10+90)=0,10, czyli 10% (w/w). W praktyce laboratoryjnej dokładność zależy od ważenia, czystości odczynnika i strat (np. przy przesypywaniu), dlatego dąży się do minimalizacji błędów ważenia.
Najczęściej myli się masę rozpuszczalnika z masą roztworu (np. traktuje 90 g wody jak 90 g roztworu). Drugi błąd to mylenie (w/w) z (w/v). Trzeci błąd to pomijanie, że dodanie substancji zwiększa całkowitą masę mieszaniny.
(w/w) odnosi masę substancji do masy roztworu. (w/v) odnosi masę substancji do objętości roztworu (np. g/100 mL). W zadaniach (w/v) potrzebujesz objętości, a w (w/w) wystarczy bilans mas.
Oceń "na oko" udział masowy: jeśli dodasz 10 g soli do 90 g wody, to w 100 g roztworu sól stanowi 10 g, czyli 10%. Gdybyś dodał 20 g, udział soli byłby dużo większy niż 10%, więc taki wynik jest podejrzany.
Stosuje się wagę (techniczna lub analityczna zależnie od wymaganej dokładności). Najpierw taruje się naczynie, następnie odważa żądaną masę soli. W praktyce ważne jest unikanie strat (przesypywanie), a po dodaniu wody dąży się do pełnego rozpuszczenia substancji.
(w/w) bywa wygodniejsze, gdy pracuje się metodą wagową i gdy objętość może zależeć od temperatury lub składu. Procent masowy jest też intuicyjny w recepturach i w przygotowaniu mieszanin, bo opiera się na masie, a nie na objętości.
Opanuj definicje: (w/w), (w/v), molowość oraz zależność "masa roztworu = suma mas". Ćwicz przekształcanie równań typu x/(x+m)=p. Zawsze zapisuj, co jest mianownikiem (masa czy objętość), zanim policzysz wynik.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Stężenie 10% (w/w) oznacza, że masa substancji stanowi 10% masy całego roztworu.Po dodaniu x g soli do 90 g wody masa roztworu wynosi (x+90)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Stężenie procentowe" – definicja i wzory, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - dostęp 2026-02-24
  • Wikipedia (en): "Mass fraction (chemistry)" – związek z procentem masowym, https://en.wikipedia.org/wiki/Mass_fraction_(chemistry) - accessed 2026-02-24
  • IUPAC Gold Book: "mass fraction" – definicja wielkości składu, https://goldbook.iupac.org/terms/view/M03722 - accessed 2026-02-24

Materiały:

  • Podręcznik do chemii analitycznej: rozdział o sposobach wyrażania stężenia (m/m, m/V, ułamki masowe)
  • Zadania rachunkowe z obliczeń chemicznych: procent masowy i bilans masy
  • Instrukcje laboratoryjne dotyczące sporządzania roztworów metodą wagową

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego