KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 21.
Rysunek przedstawia
Ilustracja przedstawia głębosz, narzędzie rolnicze używane do spulchniania gleby na większej głębokości niż tradycyjne pługi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Głębosz to narzędzie do głębokiego spulchniania gleby bez odwracania skiby; ma zwykle masywną ramę i zęby/łapy pracujące na dużej głębokości. Pług łąkowy służy do podcinania/darniowania, kultywator pracuje płycej, a agregat uprawowy jest zestawem do uprawy przedsiewnej.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: głębosz.

Głębosz jest narzędziem uprawowym przeznaczonym do spulchniania gleby na dużą głębokość (zwykle znacznie głębiej niż kultywator) oraz do rozluźniania warstw zagęszczonych, w tym ograniczania skutków tzw. podeszwy płużnej. Charakterystyczne jest to, że głębosz nie odwraca skiby jak pług, lecz rozrywa i unosi glebę, poprawiając warunki wodno-powietrzne oraz ułatwiając rozwój systemu korzeniowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pług łąkowy – jest stosowany do prac na użytkach zielonych (np. podcinanie darni, jej rozluźnianie lub przygotowanie do odnowy). Konstrukcyjnie i funkcjonalnie różni się od głębosza: nie jest typowym narzędziem do głębokiego spulchniania profilu gleby na cele przeciwzagęszczeniowe.
  • Kultywator – to narzędzie do uprawy płytkiej/średniogłębokiej (np. uprawa pożniwna, przedsiewna), często o większej liczbie zębów, ale zasadniczo przeznaczone do pracy płycej niż głębosz. Kultywator miesza i spulchnia warstwę orną, a nie wykonuje typowego "rozrywania" głębokich warstw.
  • Agregat uprawowy – to zwykle zestaw elementów (np. zęby, wały, czasem brony) przeznaczony do doprawienia roli, wyrównania i przygotowania łoża siewnego. Jego celem jest głównie uprawa przedsiewna i wyrównanie powierzchni, a nie głębokie spulchnianie warstw podornych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widzisz masywną ramę i nieliczne, bardzo solidne zęby/łapy przeznaczone do pracy głęboko, a brak odkładnic typowych dla orki, to najczęściej będzie to głębosz.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głębosz to narzędzie do głębokiego spulchniania gleby bez odwracania skiby. Stosuje się go, aby rozluźnić zagęszczone warstwy (np. podeszwa płużna), poprawić infiltrację wody i warunki powietrzne w profilu glebowym.
Szukaj masywnej ramy i zwykle niewielu, bardzo solidnych zębów/łap przeznaczonych do pracy na dużej głębokości. Często widać też elementy zabezpieczeń (np. sprężynowe/śrubowe). Brak odkładnic odróżnia go od pługa.
Kultywator służy głównie do uprawy płytszej i mieszania warstwy ornej (pożniwnie lub przedsiewnie). Głębosz pracuje znacznie głębiej i ma za zadanie rozluźniać warstwy zagęszczone, zwykle bez intensywnego mieszania i bez odwracania skiby.
Zabieg wykonuje się, gdy gleba jest nadmiernie zagęszczona (np. ślady kolein, słaba infiltracja wody, ograniczony wzrost korzeni). Często planuje się go po żniwach lub przed założeniem upraw wymagających głębszego profilu, dobierając termin do wilgotności gleby.
Najczęściej poprawia przepuszczalność i magazynowanie wody, napowietrzenie oraz warunki rozwoju korzeni. Może ograniczyć zastoiska wodne i poprawić efektywność nawożenia. Efekt zależy od typu gleby, stopnia zagęszczenia i prawidłowej głębokości pracy.
Nie. Typowy głębosz nie odwraca skiby — rozrywa i unosi glebę, tworząc szczeliny i spękania w głębszych warstwach. Odwracanie skiby jest charakterystyczne dla pługa z odkładnicą, a nie dla głębosza.
Najczęściej myli się go z kultywatorem lub agregatem uprawowym, bo wszystkie mogą mieć zęby. Błąd wynika z ignorowania masywności elementów roboczych i celu pracy (głęboko vs przedsiewnie). Pomaga szukanie braku odkładnic i "ciężkiej" konstrukcji.
Podstawą są łapy/zęby (dłuta) przeznaczone do pracy na dużej głębokości. W zależności od modelu mogą występować skrzydełka poszerzające strefę spulchniania oraz zabezpieczenia przeciwkamieniowe. Konstrukcja jest projektowana pod duże obciążenia.
Agregat uprawowy to zwykle zestaw do doprawienia roli (zęby, brony, wały) przygotowujący łoże siewne i wyrównujący powierzchnię. Głębosz jest narzędziem do głębokiego spulchniania i rozluźniania warstw zagęszczonych; nie służy głównie do doprawiania przedsiewnego.
Ucz się po cechach: element roboczy (odkładnica vs ząb), głębokość pracy, cel zabiegu (orka, doprawianie, spulchnianie głębokie). Oglądaj zdjęcia maszyn z podpisami i porównuj podobne konstrukcje, zapisując różnice w krótkich notatkach.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Głębosz to narzędzie do głębokiego spulchniania gleby bez odwracania skiby; ma zwykle masywną ramę i zęby/łapy pracujące na dużej głębokości."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Głębosz" — https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82%C4%99bosz (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Kultywator" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Kultywator (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (pl): "Pług" — https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82ug (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mechanizacji rolnictwa (dział: narzędzia uprawowe)
  • Instrukcje obsługi (DTR) narzędzi uprawowych producentów (głębosze, kultywatory, agregaty)
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące uprawy roli i ograniczania zagęszczenia gleby

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego