Lemiesz jest podstawowym elementem roboczym korpusu pługa. Jego zadaniem jest podcięcie i odcięcie skiby gleby od spodu oraz ułatwienie dalszej pracy pozostałych części korpusu. W praktyce to właśnie lemiesz jako pierwszy "wchodzi" w glebę w dolnej części bruzdy, a następnie materiał glebowy trafia na odkładnicę, która skibę unosi i odwraca.
Na schematach i rysunkach korpusu pługa lemiesz rozpoznaje się po typowym położeniu:
- jest najniżej w korpusie (pracuje przy dnie bruzdy),
- znajduje się z przodu korpusu (w kierunku jazdy),
- tworzy krawędź tnącą w dolnej części, zwykle w formie wydłużonej płytki/staliwnego elementu.
Odpowiedź wskazująca numer odpowiadający lemieszowi jest poprawna, bo odnosi się do elementu tnącego, a nie do części odpowiedzialnych za inne funkcje. Typowe pomyłki wynikają z mylenia:
- odkładnicy z lemieszem: odkładnica jest większa i służy do unoszenia oraz odwracania skiby, zwykle znajduje się wyżej i bardziej z tyłu,
- płozy/ścianki bocznej z lemieszem: te elementy stabilizują pracę w bruździe i przenoszą naciski boczne, ale nie są główną dolną krawędzią tnącą,
- dłuta (jeśli występuje) z lemieszem: dłuto bywa końcówką wzmacniającą na czubku, natomiast lemiesz to zasadnicza część dolna odpowiedzialna za podcięcie.
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać zasadę: lemiesz tnie od dołu, odkładnica odwraca. Na rysunku najpierw lokalizuj kierunek ruchu pługa, potem wskaż "najniższy przedni nóż" korpusu – to najczęściej lemiesz.
