KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 38.
Rysunek przedstawia charakterystykę promieniowania w płaszczyźnie E anteny
Ilustracja przedstawia charakterystykę promieniowania w płaszczyźnie E anteny dipolowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Charakterystyka promieniowania dipola w płaszczyźnie E jest typowo szeroka i ma układ listków zgodny z symetrią prostego promiennika, bez bardzo wąskiej wiązki głównej. Anteny sektorowe, paraboliczne i silnie kierunkowe zwykle mają wyraźnie węższą wiązkę oraz inne proporcje listków bocznych.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność rozpoznania typu anteny na podstawie charakterystyki promieniowania w płaszczyźnie E. Dla prostego dipola typowa charakterystyka jest relatywnie szeroka (w porównaniu z antenami o dużym zysku) i ma kształt wynikający z symetrii pojedynczego promiennika. W praktyce oznacza to, że wykres nie pokazuje ekstremalnie wąskiej wiązki głównej, charakterystycznej dla konstrukcji silnie skupiających energię.

Odpowiedź "dipolowej." jest właściwa, gdy przedstawiony wykres odpowiada typowemu promieniowaniu dipola w analizowanej płaszczyźnie: szeroki list główny, symetria oraz brak cech typowych dla anten wysokokierunkowych.

  • "sektorowej." jest błędne, gdyż antena sektorowa jest projektowana do pokrycia zadanego wycinka przestrzeni (sektora). Jej charakterystyka w odpowiedniej płaszczyźnie bywa "spłaszczona" w obrębie sektora i ma inną geometrię niż klasyczny dipol.
  • "kierunkowej." (w sensie konstrukcji o wyraźnie zawężonej wiązce, np. Yagi) zwykle daje wyraźniejszą koncentrację promieniowania w jednym kierunku, z innym układem listków bocznych i stosunkiem przód–tył niż dipol.
  • "parabolicznej." jest niepoprawne, ponieważ antena paraboliczna (czasza) ma z reguły bardzo wąską wiązkę i wysoką kierunkowość; na wykresie oczekuje się silnego skupienia energii w jednym kierunku, a nie szerokiego rozkładu typowego dla prostego promiennika.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu anten porównuj szerokość wiązki oraz to, czy wykres sugeruje promieniowanie "dookólne/szerokie" (częściej dipol) czy "skupione" (częściej anteny kierunkowe i paraboliczne). Zwracaj też uwagę, że pytanie dotyczy płaszczyzny E, co może zmieniać "wrażenie" kształtu w porównaniu z płaszczyzną H.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Płaszczyzna E to płaszczyzna przekroju charakterystyki promieniowania związana z kierunkiem wektora pola elektrycznego (polaryzacją) anteny. W praktyce jest to jeden z dwóch standardowych przekrojów (E i H), na których porównuje się kształt wiązki, minima i listki boczne.
Dipol ma charakterystykę stosunkowo szeroką w porównaniu z antenami o dużym zysku. W zależności od tego, czy patrzysz w płaszczyźnie E czy H, wykres ma inną postać, ale zwykle nie tworzy bardzo wąskiej wiązki "igły" jak antena paraboliczna.
Czasza paraboliczna skupia energię dzięki dużej powierzchni apertury i odpowiedniemu ukształtowaniu odbłyśnika, co przekłada się na wysoką kierunkowość. Dipol jest pojedynczym promiennikiem, więc nie "ogniskuje" fali w tak wąskim kierunku, a jego wiązka jest szersza.
Antena sektorowa jest projektowana do pokrycia wycinka obszaru, więc jej charakterystyka bywa zbliżona do "sektora" o zadanej szerokości kątowej i ograniczonych spadkach poza sektor. Dipol częściej daje rozkład bardziej "naturalnie" szeroki i symetryczny dla prostego promiennika.
Najczęstszy błąd to przenoszenie intuicji z jednej płaszczyzny na drugą: uczeń pamięta kształt z płaszczyzny H, a pytanie dotyczy E (lub odwrotnie). Drugi problem to traktowanie słowa "kierunkowa" jako zawsze poprawnego, mimo że pytanie wymaga konkretnego typu anteny.
Dla anten kierunkowych typowe są: wyraźnie zawężona wiązka główna w jednym kierunku, widoczne (choć mniejsze) listki boczne oraz często lepszy stosunek promieniowania "do przodu" niż "do tyłu". Dipol zwykle nie daje tak silnego skupienia energii w jednym kierunku.
Nie. "Kierunkowa" to określenie ogólne opisujące własność (kierunkowość), a nie zawsze jedną, konkretną konstrukcję. W testach egzaminacyjnych zwykle chodzi o rozpoznanie rodzaju anteny (np. dipol, sektorowa, paraboliczna) na podstawie cech wiązki, a nie o ogólną ocenę, że "jest kierunkowa".
Dipol wybiera się wtedy, gdy potrzebna jest prostota, szerokie pokrycie i umiarkowany zysk, np. jako element bazowy, antena referencyjna lub część bardziej złożonego systemu. Anteny paraboliczne stosuje się głównie do łączy wymagających bardzo dużej kierunkowości i wysokiego zysku.
Ćwicz porównywanie wykresów promieniowania: szerokość wiązki, symetria, listki boczne oraz "przód–tył". Oglądaj karty katalogowe anten i zestawiaj je z typowymi konstrukcjami (dipol, Yagi, sektor, parabola). Ucz się też rozróżniać przekroje w płaszczyźnie E i H.
Częsty błąd to ocenianie "na oko" bez zwrócenia uwagi na skalę i to, czy wykres jest biegunowy czy kątowy. Drugi błąd to ignorowanie podpisu płaszczyzny (E/H). Warto sprawdzać, czy wiązka jest bardzo wąska (parabola) czy raczej szeroka (prosty promiennik).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że charakterystyka promieniowania dipola w płaszczyźnie E jest typowo szeroka i ma układ listków zgodny z symetrią prostego promiennika, bez bardzo wąskiej wiązki głównej.

Źródła:

  • C.A. Balanis, "Antenna Theory: Analysis and Design", rozdziały dotyczące dipola oraz charakterystyk promieniowania (E-plane/H-plane) – źródło podręcznikowe
  • J.D. Kraus, "Antennas", rozdziały o podstawowych promiennikach (dipol) i interpretacji charakterystyk promieniowania – źródło podręcznikowe
  • ARRL, "The ARRL Antenna Book", rozdziały o dipolach oraz wykresach promieniowania anten – źródło praktyczne/techniczne

Materiały:

  • Podręczniki z teorii anten: rozdziały o dipolu oraz charakterystykach promieniowania
  • Materiały dydaktyczne z podstaw radiokomunikacji: pojęcia płaszczyzny E i H
  • Katalogi producentów anten (karty katalogowe z wykresami promieniowania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego