KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 16.
Rysunek przedstawia diagram krokowy sterowania siłownikami A i B Tłoczyska obu siłowników są wysunięte. W następnym kroku tłoczysko siłownika B
Ilustracja przedstawia diagram krokowy sterowania siłownikami A i B, co jest związane z kwalifikacjami zawodowymi w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na diagramie krokowym linia pozioma oznacza postój (utrzymanie położenia), a ukośna – ruch. Skoro w chwili "oba wysunięte" zaczyna się kolejny krok, to w następnym przedziale czasu dla siłownika B widoczny jest postój na poziomie 1, więc tłoczysko nie zmienia położenia i pozostaje wysunięte.

Pełne wyjaśnienie:

Diagram krokowy (czasowy) pokazuje stan siłownika w kolejnych krokach czasu. Oś pionowa S ma poziomy: 0 = tłoczysko wsunięte oraz 1 = tłoczysko wysunięte. Oś pozioma t dzieli przebieg na kroki.

Klucz interpretacji jest prosty:

  • linia ukośna oznacza ruch (zmianę stanu z 0 na 1 lub z 1 na 0),
  • linia pozioma oznacza postój, czyli utrzymanie danego położenia w całym kroku.

W treści podano, że tłoczyska obu siłowników są wysunięte (A=1 i B=1). Z opisu przebiegów wynika, że taki stan występuje pod koniec kroku 2 i utrzymuje się w kroku 3. Właśnie dlatego, gdy przechodzimy do "następnego kroku", trzeba sprawdzić, co dzieje się z siłownikiem B w kroku 3.

W kroku 3 dla siłownika B przebieg jest linią poziomą na poziomie 1. To oznacza, że siłownik B nie wykonuje ruchu i utrzymuje wysunięcie. Poprawna jest więc odpowiedź: "pozostanie wysunięte".

Pozostałe odpowiedzi są błędne z typowych powodów:

  • "wsunie się" – wsuwanie B (zmiana 1→0) następuje dopiero wtedy, gdy na wykresie pojawi się linia ukośna w dół; tutaj jest postój na 1.
  • "pozostanie wsunięte" – jest sprzeczne z warunkiem startowym zadania (skoro B jest wysunięty, nie może "pozostać wsunięty" w następnym kroku).
  • "wysunie się" – wysuwanie to zmiana 0→1; w kolejnym kroku B już jest na poziomie 1 i nie ma narastania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "następny krok", patrz na kolejny przedział czasu, a nie na "kolejny ruch" danego siłownika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej 0 oznacza stan wsunięty (tłoczysko schowane), a 1 stan wysunięty (tłoczysko wysunięte). Diagram pokazuje, w jakim stanie siłownik znajduje się w kolejnych krokach czasu.
Linia ukośna oznacza zmianę położenia (ruch 0→1 lub 1→0). Linia pozioma oznacza brak zmiany położenia w danym kroku, czyli postój i utrzymanie aktualnego stanu siłownika.
W sterowaniu sekwencyjnym nie każdy krok musi zawierać ruch każdego elementu. Jeśli na diagramie w kolejnym kroku dla B jest linia pozioma na tym samym poziomie, oznacza to, że B ma tylko utrzymać pozycję w tym przedziale czasu.
"Następny krok" to kolejny przedział czasu na osi t, oddzielony pionową linią siatki. Nie oznacza automatycznie "kolejnego ruchu siłownika", tylko to, co dzieje się z nim w kolejnym odcinku czasu (ruch lub postój).
Często spotyka się cykl: jeden siłownik najpierw wysuwa (np. docisk), drugi wysuwa (np. przesuw), potem pierwszy się wsuwa, a na końcu drugi się wsuwa. W praktyce kolejność zależy od procesu i zabezpieczeń, ale idea sekwencji jest podobna.
Najczęstszy błąd to mylenie "następnego kroku" z "następnym ruchem" elementu. Drugi błąd to ignorowanie faktu, że linia pozioma oznacza utrzymanie stanu. Pomaga sprawdzenie: czy w danym kroku jest zmiana 0↔1, czy stały poziom.
Tak. Jeśli proces wymaga przytrzymania detalu albo docisku, siłownik może pozostać wysunięty przez kilka kroków. Na diagramie będzie to widoczne jako ciągła linia pozioma na poziomie 1 w kolejnych przedziałach czasu.
Wsuwanie to przejście ze stanu wysuniętego do wsuniętego, czyli 1→0. Na diagramie rozpoznasz je po linii ukośnej w dół. Jeśli zamiast tego jest linia pozioma na 1, siłownik nie wsuwa się w tym kroku.
Diagram ułatwia rozpisanie kroków sekwencji: które wyjścia sterują zaworami w danym kroku i jakie warunki przejścia (np. krańcówki) muszą być spełnione. Dzięki temu unika się konfliktów, np. próby jednoczesnego wysuwania i wsuwania.
Ćwicz odczyt: w każdym kroku osobno określ stan A i B (0 lub 1) oraz czy występuje ruch (linia ukośna). Rób krótką tabelę kroków, a na końcu sprawdź, czy sekwencja ma sens technologiczny (docisk przed przesuwem, zwolnienie po operacji).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Na diagramie krokowym linia pozioma oznacza postój (utrzymanie położenia), a ukośna – ruch."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z pneumatyki/hydrauliki siłowej (rozdziały o sterowaniu sekwencyjnym)
  • Materiały dydaktyczne z automatyki: wykresy czasowe, diagramy krokowe, sekwencje ruchów
  • Zestawy ćwiczeń egzaminacyjnych ELM.3 z odczytu przebiegów i sekwencji siłowników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego