KWALIFIKACJA MEC3 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 31.
Rysunek przedstawia
Ilustracja przedstawia schemat techniczny pompy zębatej o zazębieniu zewnętrznym, co jest zgodne z odpowiedzią do pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa zębata o zazębieniu zewnętrznym pracuje dzięki dwóm kołom zębatym o zębach na zewnątrz, obracającym się w szczelnym korpusie. Ciecz jest przenoszona w przestrzeniach międzyzębnych ze strony ssawnej na tłoczną. W wariancie z zazębieniem wewnętrznym występuje koło pierścieniowe.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "pompę zębatą o zazębieniu zewnętrznym.", ponieważ w takim rozwiązaniu elementem roboczym są dwa koła zębate o uzębieniu zewnętrznym, które obracając się w dopasowanym korpusie tworzą komory robocze. Podczas obrotu zęby "wynoszą" ciecz w przestrzeniach międzyzębnych od strony ssawnej do strony tłocznej. To typowa pompa wyporowa stosowana w prostych i trwałych układach hydrauliki siłowej.

Odpowiedź "pompę zębatą o zazębieniu wewnętrznym." jest niepoprawna, bo w pompie zębatej o zazębieniu wewnętrznym występuje koło zębate współpracujące z kołem pierścieniowym (uzębienie wewnątrz pierścienia). Taki układ ma inną geometrię i inne cechy konstrukcyjne, więc nie można go utożsamiać z klasyczną pompą o dwóch kołach zewnętrznych.

Odpowiedź "przekładnię zębatą o zazębieniu zewnętrznym." jest niepoprawna, ponieważ przekładnia służy do przenoszenia mocy i zmiany prędkości/ momentu, a nie do wymuszania przepływu cieczy. W przekładni nie ma kanałów ssawnych i tłocznych ani założenia szczelnych komór roboczych do transportu medium; sam fakt występowania kół zębatych nie przesądza o tym, że to przekładnia.

Odpowiedź "przekładnię zębatą o zazębieniu wewnętrznym." także jest niepoprawna. Zazębienie wewnętrzne dotyczy geometrii współpracy kół, ale w kontekście pytania kluczowe jest rozpoznanie, że przedstawiony element jest pompą (maszyną roboczą do cieczy), a nie mechanizmem przeniesienia napędu. Na egzaminie warto pamiętać: pompa zębata = obudowa + strefy ssania/tłoczenia + transport cieczy między zębami; przekładnia = przeniesienie ruchu bez funkcji pompowania.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozstrzygnij, czy obiekt ma cechy układu przepływowego (ssanie/tłoczenie, korpus pompy), a dopiero potem wybieraj typ zazębienia (zewnętrzne vs wewnętrzne).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pompa wyporowa, w której pracują dwa koła zębate o uzębieniu zewnętrznym. Obracając się w szczelnym korpusie, przenoszą ciecz w przestrzeniach międzyzębnych ze strony ssawnej na stronę tłoczną.
Pompa zębata służy do wymuszania przepływu cieczy (ma strefę ssania i tłoczenia oraz szczelne komory robocze). Przekładnia przenosi napęd i zmienia parametry ruchu, nie jest elementem przepływowym układu hydraulicznego.
W zazębieniu wewnętrznym zwykle widać koło pierścieniowe (uzębienie od wewnątrz) współpracujące z mniejszym kołem zębatym. Układ nie wygląda jak dwa identyczne koła zewnętrzne "obok siebie", tylko jak koło w kole.
Ponieważ w każdym obrocie przenosi określoną objętość medium zamkniętą w komorach (między zębami i korpusem). Przepływ wynika z mechanicznego "wypychania" cieczy, a nie z wytwarzania podciśnienia jak w pompach wirowych.
Nie. Podobny układ kół zębatych może występować w pompie zębatej. O rozróżnieniu decydują cechy konstrukcyjne: korpus pompy, wydzielone strefy ssania i tłoczenia, kanały przepływowe oraz wymagania szczelności.
Najczęściej zasila układy hydrauliki siłowej (np. w maszynach rolniczych, budowlanych, prasach) i układy smarowania. Jest ceniona za prostą budowę, odporność i możliwość pracy z olejem o typowej lepkości.
Hałas może wynikać z kawitacji (zbyt małe ciśnienie na ssaniu), zanieczyszczeń w oleju, zużycia kół i korpusu oraz zbyt dużych luzów. Często towarzyszy temu spadek wydajności i wzrost temperatury oleju.
Zależnie od wymagań układu: pompy o zazębieniu wewnętrznym bywają wybierane ze względu na inne cechy pracy (np. kultura pracy, konstrukcja). O doborze decydują parametry: ciśnienie, wydajność, lepkość medium i warunki pracy.
Najczęściej myli się pompę z przekładnią, bo oba rozwiązania mają koła zębate. Drugi błąd to odwrócenie pojęć "zazębienie wewnętrzne" i "zewnętrzne" przez skupienie się na obudowie zamiast na geometrii uzębienia.
Ucz się na przekrojach i schematach: rozpoznawaj korpus, strefę ssania/tłoczenia oraz typ uzębienia. Pomaga porównanie rysunków pomp zewnętrznych i wewnętrznych oraz ćwiczenia "pompa czy przekładnia?" na różnych przykładach.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Pompa zębata o zazębieniu zewnętrznym pracuje dzięki dwóm kołom zębatym o zębach na zewnątrz, obracającym się w szczelnym korpusie."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_z%C4%99bata - dostęp 2026-03-04
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Gear_pump - access 2026-03-04
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_z%C4%99bata - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z hydrauliki siłowej dotyczące pomp wyporowych
  • Katalogi producentów pomp zębatych (rysunki przekrojowe i opisy działania)
  • Materiały dydaktyczne do MEC.3 z budowy maszyn i układów hydraulicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego