KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
Rysunek przedstawia makietę łamania
Ilustracja przedstawia makietę łamania tekstu, co jest związane z zawodem technika grafiki i poligrafii cyfrowej,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łamanie w DTP oznacza skład i rozmieszczenie tekstu w łamach/kolumnach, z ustawieniem akapitów, podziałów wierszy i justowania. Dlatego makieta łamania dotyczy przede wszystkim tekstu, a nie samego tytułu, paginy (numeracji stron) ani ilustracji, które są odrębnymi elementami projektu.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy technika grafiki i poligrafii cyfrowej pojęcie łamania odnosi się do procesu składu (kompozycji) tekstu w zaprojektowanym układzie strony. Obejmuje ono m.in. umieszczenie tekstu w kolumnach lub łamach, ustawienie akapitów, podział wierszy, justowanie, interlinię oraz kontrolę typograficzną, aby publikacja była czytelna i spójna.

Odpowiedź "tekstu." jest właściwa, ponieważ to właśnie tekst główny jest "łamany" w sensie typograficznym: dopasowuje się go do siatki i przestrzeni makiety, dba o rytm i długości wierszy oraz unika błędów składu (np. sierot i wdów, niepożądanych przeniesień).

Odpowiedź "tytułu." jest nieprawidłowa, bo tytuł jest zwykle elementem nagłówkowym o innej funkcji i innej typografii (hierarchia informacji). Choć tytuł też jest tekstem, w praktyce "makieta łamania" dotyczy najczęściej układu tekstu głównego w kolumnach, a nie jednorazowego nagłówka.

Odpowiedź "paginy." jest błędna, ponieważ paginy (np. numer strony w stopce) to element stały/automatyczny, związany z paginacją i stylem stopki. To nie jest obszar typowego "łamania" treści artykułu, tylko element nawigacyjny publikacji.

Odpowiedź "ilustracji." także jest błędna: ilustracje się rozmieszcza, kadruje i dopasowuje do układu (np. opływanie tekstem), ale nie "łamie" w znaczeniu składu tekstowego. Ilustracja może wpływać na łamanie tekstu, jednak sama nie jest przedmiotem łamania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "łamanie", myśl o składzie tekstu w kolumnach oraz o zasadach typografii, a nie o numeracji stron czy wstawianiu grafiki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łamanie tekstu to skład treści w zaprojektowanym układzie strony: rozmieszczenie tekstu w kolumnach/łamach, podział na wiersze i akapity, justowanie, interlinia oraz kontrola czytelności. To kluczowy etap przygotowania publikacji w programach DTP.
Najczęściej widać obszary wypełnione wieloma wierszami o podobnej wielkości pisma (tekst główny), często w kolumnach. Charakterystyczne są regularne akapity i szerokość łamu. To odróżnia tekst od tytułu, paginy i podpisów.
Tytuł jest elementem nagłówkowym o innej roli (hierarchia informacji) i zwykle nie wymaga takiego "dopasowywania do łamu" jak tekst główny. Może być formatowany, ale "łamanie" kojarzy się przede wszystkim z wielowierszowym składem treści.
Pagina to element paginacji, najczęściej numer strony umieszczony w stopce lub nagłówku. Może zawierać też tytuł rozdziału albo nazwę publikacji. Jest to element stały, ułatwiający nawigację, a nie zasadnicza treść łamana w kolumnach.
Do częstych błędów należą: zbyt długie wiersze, zła interlinia, niekontrolowane dzielenie wyrazów, "wdowy" i "sieroty", przypadkowe odstępy oraz brak konsekwencji stylów akapitowych. Takie błędy obniżają czytelność i estetykę składu.
Pomagają m.in. ramki tekstowe, style akapitowe i znakowe, justowanie, dzielenie wyrazów, siatka linii bazowej oraz funkcje opływania tekstem. Dzięki nim można utrzymać spójność typografii i szybko korygować układ w całej publikacji.
Tak. Wstawiona ilustracja zajmuje miejsce w układzie, więc tekst musi się do niej dopasować (np. przez zmianę szerokości kolumny lub opływanie). To jednak nadal jest łamanie tekstu wokół grafiki, a nie "łamanie ilustracji" jako takiej.
Pagina to zwykle sam numer strony (czasem z krótkim dodatkiem), a stopka może zawierać szerszą informację: nazwę rozdziału, datę, autora, tytuł publikacji. W praktyce egzaminacyjnej "pagina" najczęściej oznacza numerację stron w stałym miejscu.
Najczęściej na etapie przygotowania layoutu publikacji (gazeta, magazyn, książka, folder), gdy ustala się siatkę, kolumny i rozmieszczenie tekstu oraz elementów stałych. Makieta pokazuje, jak treść będzie "układać się" na stronie przed finalizacją.
Warto ćwiczyć na przykładach stron: wskazywać tekst główny, tytuły, śródtytuły, podpisy, paginy i elementy graficzne. Pomaga też odtwarzanie prostych layoutów w programie DTP oraz analiza, jak style i siatka wpływają na skład tekstu.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Łamanie w DTP oznacza skład i rozmieszczenie tekstu w łamach/kolumnach, z ustawieniem akapitów, podziałów wierszy i justowania."

Źródła:

  • Adobe Help Center: InDesign User Guide – "Text frames" (dokumentacja funkcji ramek tekstowych i składu), https://helpx.adobe.com/indesign/user-guide.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Adobe Help Center: InDesign User Guide – "Formatting text" (formatowanie i skład tekstu), https://helpx.adobe.com/indesign/user-guide.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Skład (typografia)" – opis pojęcia składu/łamania tekstu w typografii, https://pl.wikipedia.org/wiki/Sk%C5%82ad_(typografia) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacja pomocy Adobe InDesign (podstawy ramek tekstowych i składu)
  • Podręczniki do DTP i typografii (pojęcia: skład, łamanie, paginacja)
  • Ćwiczenia praktyczne: odtwarzanie makiet stron w programie DTP

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego